Hoofdstuk 3 – Mondelinge taalvaardigheid
Taalverwerving
Er zijn drie theorieën over het verwerven van taal:
1) Behaviorisme
Stroming binnen de psychologie die ervan uitgaat dat kinderen hun taal leren
door imitatie. Goedkeuring van de ouders speelt een belangrijke rol. Kinderen
blijken zinnen te produceren die ze nog nooit eerder gehoord hebben. De meest
frequente woorden in onze taal, worden over het algemeen niet als eerste
geleerd door kinderen. Na de leeftijd van zes jaar niet meer in staat te zijn om de
taal leren.
2) Creatieve constructietheorie
Men gaat ervan uit dat kinderen taal niet simpelweg imiteren, maar zelf over een
aangeboren taalvermogen beschikken waarmee ze op een creatieve manier
zinnen kunnen bouwen. Aanwijzing voor aangeboren taalleermechanisme is dat
een kind elke willekeurige taal kan aanleren. Met het aangeboren
taalleervermogen is een kind in staat om zelf structuur te ontdekken in de taal en
kan het ook zinnen vormen die het nog nooit eerder heeft gehoord.
3) Interactionele benadering
Belang van het aangeboren taalleervermogen, maar men benadrukt het
taalaanbod van de omgeving en de interactie tussen een kind en andere
moedertaalsprekers belangrijk is bij het leren van een taal. Taalaanbod moet wel
afgestemd zijn op de mogelijkheden van het kind.
Eerstetaalverwerving
De taalontwikkeling van kinderen begint op het fonologisch niveau met het
vormen van spraakklanken. Kinderen ontwikkelen zich ook op het morfologisch
niveau, waarbij het gaat om de manier waarop woorden gevormd worden. Op
semantisch niveau, gaat het om de betekenis van woorden, daar ontwikkelen
kinderen zich. Ze leren niet in een keer de exacte betekenis van een woord. Op
het syntactisch niveau leren kinderen regels die er zijn voor het combineren van
woorden. Langzamerhand krijgen kinderen inzicht in de grammaticaregels van de
Nederlandse taal. Op pragmatisch niveau leren kinderen communicatie tussen
mensen. Het leren van een totaalproces waarbij een kind met alle niveaus
tegelijk bezig is.
Taalverwervingsproces gaat in twee periode:
1) Prelinguale periode (0 tot 1 jaar)
Periode dat een kind zijn eerste woordjes spreekt, voortalige of prelinguale
periode. Je kunt nog niet spreken van taal, een kind heeft nog geen systeem van
symbolen en regels die gehanteerd worden waarmee hij een boodschap probeert
over te brengen. Voortalige periode belangrijk voor taalontwikkeling. Eerste fase
van prelinguale periode is huilen. Na ongeveer 6 weken luisteren ze naar
stemgeluiden en beginnen ook zelf klanken te produceren. In het begin zijn dit
alleen klinkers of vocalen deze fase wordt ook wel vocaliseren genoemd. Na
ongeveer vier maanden worden de klanken gevarieerder en verschillen in
toonhoogte, luidheid en duur. Produceren ook klinkers en klanken die we in de
Nederlandse taal helemaal niet kennen fase van vocaal spel. Na ongeveer
zeven maanden begint de fase van brabbelen, herhalen van klankgroepen. Een
kind oefent in de prelinguale periode met verschillende aspecten van taal:
articulatie, klankstructuur van de taal, zinsmelodie, maar ook communicatie met
anderen.
Taalverwerving
Er zijn drie theorieën over het verwerven van taal:
1) Behaviorisme
Stroming binnen de psychologie die ervan uitgaat dat kinderen hun taal leren
door imitatie. Goedkeuring van de ouders speelt een belangrijke rol. Kinderen
blijken zinnen te produceren die ze nog nooit eerder gehoord hebben. De meest
frequente woorden in onze taal, worden over het algemeen niet als eerste
geleerd door kinderen. Na de leeftijd van zes jaar niet meer in staat te zijn om de
taal leren.
2) Creatieve constructietheorie
Men gaat ervan uit dat kinderen taal niet simpelweg imiteren, maar zelf over een
aangeboren taalvermogen beschikken waarmee ze op een creatieve manier
zinnen kunnen bouwen. Aanwijzing voor aangeboren taalleermechanisme is dat
een kind elke willekeurige taal kan aanleren. Met het aangeboren
taalleervermogen is een kind in staat om zelf structuur te ontdekken in de taal en
kan het ook zinnen vormen die het nog nooit eerder heeft gehoord.
3) Interactionele benadering
Belang van het aangeboren taalleervermogen, maar men benadrukt het
taalaanbod van de omgeving en de interactie tussen een kind en andere
moedertaalsprekers belangrijk is bij het leren van een taal. Taalaanbod moet wel
afgestemd zijn op de mogelijkheden van het kind.
Eerstetaalverwerving
De taalontwikkeling van kinderen begint op het fonologisch niveau met het
vormen van spraakklanken. Kinderen ontwikkelen zich ook op het morfologisch
niveau, waarbij het gaat om de manier waarop woorden gevormd worden. Op
semantisch niveau, gaat het om de betekenis van woorden, daar ontwikkelen
kinderen zich. Ze leren niet in een keer de exacte betekenis van een woord. Op
het syntactisch niveau leren kinderen regels die er zijn voor het combineren van
woorden. Langzamerhand krijgen kinderen inzicht in de grammaticaregels van de
Nederlandse taal. Op pragmatisch niveau leren kinderen communicatie tussen
mensen. Het leren van een totaalproces waarbij een kind met alle niveaus
tegelijk bezig is.
Taalverwervingsproces gaat in twee periode:
1) Prelinguale periode (0 tot 1 jaar)
Periode dat een kind zijn eerste woordjes spreekt, voortalige of prelinguale
periode. Je kunt nog niet spreken van taal, een kind heeft nog geen systeem van
symbolen en regels die gehanteerd worden waarmee hij een boodschap probeert
over te brengen. Voortalige periode belangrijk voor taalontwikkeling. Eerste fase
van prelinguale periode is huilen. Na ongeveer 6 weken luisteren ze naar
stemgeluiden en beginnen ook zelf klanken te produceren. In het begin zijn dit
alleen klinkers of vocalen deze fase wordt ook wel vocaliseren genoemd. Na
ongeveer vier maanden worden de klanken gevarieerder en verschillen in
toonhoogte, luidheid en duur. Produceren ook klinkers en klanken die we in de
Nederlandse taal helemaal niet kennen fase van vocaal spel. Na ongeveer
zeven maanden begint de fase van brabbelen, herhalen van klankgroepen. Een
kind oefent in de prelinguale periode met verschillende aspecten van taal:
articulatie, klankstructuur van de taal, zinsmelodie, maar ook communicatie met
anderen.
