Criminalistiek – Forensische wetenschap
Deel 1: Kennis en Expertse
Hoofdstuk 2: Forensische wetenschap: stand van zaken
Wat is het CSI efect?
- Dat alles snel en makkelijk op te sporen is.
Forensisch identicateonderzoek ligt onder vuur.
Verschillen tussen criminalistek en forensische wetenschap:
- Criminalistek richt zich op ontwikkeling en toepassing van technische en wetenschappelijke
methoden tbv waarheidsvinding in rechtspraak. Forensische wetenschap is breder, bv ook
rechtspsychologie.
Verschil tussen criminalistek en criminologie:
- Criminologie is niet op individuele zaken van toepassing. Criminalistek is zoeken naar bewijs
in een strafzaak.
Criminalistek valt onder forensische wetenschappen, het is voor waarheidsvinding. Forensische
wetenschappen gaat bv ook over TBS en toerekeningsvatbaarheid.
Op het eerste niveau van sporenmateriaal in Forensische onderzoeken kunnen de volgende
onderzoeksdoelen onderscheiden worden volgens Imman en Rudin:
1. Identicate: uit welke stof bestaat, of wat voor object is het onderzochte
materiaal
2. Classiicate: tot welke groep stofen of voorwerpen behoort het onderzochte
materiaal
3. Kwanticate: wat is de concentrate, het gehalte of het gewicht van de stof of het
object?
4. Individualisate: van welke unieke stof of welk uniek voorwerp of lichaam is het
materiaal afomstg?
Informate over de herkomst van het sporenmateriaal is een voorwaarde voor vragen op een tweede
niveau: vragen die personen betrefen, en de relate tot het onderzochte feit.
5. Associate: Impliceert de relate tussen het spoor en de bron fysiek contact
tussen bijvoorbeeld de verdachte en het slachtofer of wijst de relate op de aanwezigheid
van de verdachte op de plaats delict.
De derde vorm van vragen is het hoogste niveau: de toedracht.
6. Reconstructe: het bepalen van de toedracht van het mogelijke strafare feit.
,Drie onderzoeksniveau’s volgens Evet:
1. Level of source: formuleer hypothesen over mogelijke herkomst spoor, bijvoorbeeld
verdachte, wapen, schoen etc.
2. Level of actvity: formuleer hypothesen over mogelijke aard van contact waardoor
sporenoverdracht plaatsvond, bijvoorbeeld licht, zakelijk contact of intensief contact,
contaminate, etc.
3. Level of ofence: formuleer hypothesen over type delict, bijvoorbeeld al dan niet
consensueel seksueel contact.
In de schiedammer parkmoord speelde bij de behandeling door het Haagse hof op handelings- of
overdrachtsniveau de vraag of het onvolledige autosomale DNA-proiel in nagelvuil van het
vrouwelijke slachtofer, dat niet overeenkwam met dat van de verdachte Kees B., ook anders te
verklaren was dan door intensief contact met de dader. Concreet werd de deskundige ter zitng
gevraagd of het biologisch materiaal ook afomstg kon zijn van een schoolkameraadje.
Een belangrijk probleem in dit verband is dat de drie door Inman en Rudin onderscheiden
criminalistsche processen van individualisate, associate en reconstructe, die in hun visie logisch
en onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, zich in de praktjk van het onderzoek vaak op
verschillende plaatsen en tjdstppen en onder regie van verschillende partjen voltrekken.
De amerikaanse Saks onderscheidt twee typen onderzoek:
Forensische identicatewetenschap: De herkomst van de sporen. Dit onderzoek is gericht op
individualisate. Wat wil zeggen het identiceren van die ene vinger, die ene schrijver of dat ene
wapen wat het spoor in kweste heef achtergelaten.
Forensische toepassingen: Dit richt zich op categorisate of classiicate en kwanticering.
Voorbeelden hiervan zijn bloed – alcoholbepalingen, verdovende middelen.
Rook – vuur instnct: de gedachte dat het misschien niet allemaal waar is maar dat er toch heus
wel iets van waar zal zijn.
Kleine kans denkinstnct: de gedachte dat als de kans op een gebeurtenis of aan aantal
gebeurtenissen erg klein is, het geen toeval ka nzijn.
De base rate fallacy: de neiging om de a-priorikans niet in de overweging te betrekken
Het anker efect: het verschijnsel dat wanneer een bepaald getal eenmaal in ons hoofd zit, we
dat moeilijk weer kwijtraken, ook al blijkt later dat dit getal geen realiteitswaarde heef.
Leap of faith: een geloofssprong. Bij een veroordeling zal er bij een rechter nooit volledige
zekerheid bestaan over het daderschap van de verdachte. Een rechter zal dus een geloofssprong
moeten maken. Deze sprong moet zo gering mogelijk zijn.
Equality of arms; fair trial: art. 6 van het EVRM
Hoofdstuk 3: Forensische accountancy
= gericht op het opsporing van economische en inanciële delicten.
, De 6 fasen van de Forensische accountancy:
1. Publieke behoefe
2. Ontginning van de private markt
3. Stabilisate en insttutonalisering
4. Verbreding en uitbouw
5. Tegenwind
6. Heroriëntate en nieuw leven
Fase 1: De forensische accountancy is in Nederland ontstaan binnen het overheidsapparaat en was
met name gericht op de uitvoering van strafrechtelijke onderzoeken onder leiding van het Openbaar
Ministerie.
Fase 2: Het civielrechtelijk kader wordt steeds belangrijker maar van echte sprake tussen private en
publieke sector is geen sprake.
Fase 3: Stabilisate en insttutonalisering zijn de kernbegrippen die de derde groeifase
karakteriseren. Het vakgebied neemt steeds vastere vormen aan.
Fase 4: Het wordt breder opgezet. Controle-instantes, toezichthouders, grote ondernemingen
erkennen en herkennen de forensisch accountant. De spelregels worden door jurisprudente
aangescherpt. De forensisch accountant krijgt steeds meer erkenning en aandacht en wordt daarbij
kritsch gevolgd.
Fase 5: Via het tuchtrecht worden de contouren van de forensische accountancy scherper aangezet.
Daarnaast verschijnen er huisregels in het kader van forensische onderzoeken van een van de
accountantskantoren. Forensische accountancy krijgt steeds meer aandacht zowel van binnen als van
buiten.
De forensische accountancy is en passant in 4 stromen ingedeeld:
- Publieke forensische accountancy: gericht op strafrechtelijke onderzoeken
- Private forensische accountancty: onderzoek naar fraude en schade
- Forensische accountancy in het kader van controle en toezicht: inanciële toezichthouders
- Private forensische accountancy binnen veiligheidsafdelingen. Zij onderzoeken en
voorkomen incidenten en malversates. handeling met oneerlijke bedoeling)
Tot fase 5 ontbrak het aan regels.
Speciieke regelgeving voor registeraccountants:
1. Wet op de registeraccountants
2. Verordening: Gedrags en beroepsregels
3. Tuchtrecht: Jurisprudente
4. Richtlijnen: voor accountantscontrole
5. Op organisateniveau: Huisregels
Fase 6: Na de fase van tegenwind besluiten de accountantskantoren hun forensische actviteiten in te
krimpen, te hernoemen en te herschikken. Daarnaast ontstaan er de zogeheten ‘niche kantoren’. Tot
Deel 1: Kennis en Expertse
Hoofdstuk 2: Forensische wetenschap: stand van zaken
Wat is het CSI efect?
- Dat alles snel en makkelijk op te sporen is.
Forensisch identicateonderzoek ligt onder vuur.
Verschillen tussen criminalistek en forensische wetenschap:
- Criminalistek richt zich op ontwikkeling en toepassing van technische en wetenschappelijke
methoden tbv waarheidsvinding in rechtspraak. Forensische wetenschap is breder, bv ook
rechtspsychologie.
Verschil tussen criminalistek en criminologie:
- Criminologie is niet op individuele zaken van toepassing. Criminalistek is zoeken naar bewijs
in een strafzaak.
Criminalistek valt onder forensische wetenschappen, het is voor waarheidsvinding. Forensische
wetenschappen gaat bv ook over TBS en toerekeningsvatbaarheid.
Op het eerste niveau van sporenmateriaal in Forensische onderzoeken kunnen de volgende
onderzoeksdoelen onderscheiden worden volgens Imman en Rudin:
1. Identicate: uit welke stof bestaat, of wat voor object is het onderzochte
materiaal
2. Classiicate: tot welke groep stofen of voorwerpen behoort het onderzochte
materiaal
3. Kwanticate: wat is de concentrate, het gehalte of het gewicht van de stof of het
object?
4. Individualisate: van welke unieke stof of welk uniek voorwerp of lichaam is het
materiaal afomstg?
Informate over de herkomst van het sporenmateriaal is een voorwaarde voor vragen op een tweede
niveau: vragen die personen betrefen, en de relate tot het onderzochte feit.
5. Associate: Impliceert de relate tussen het spoor en de bron fysiek contact
tussen bijvoorbeeld de verdachte en het slachtofer of wijst de relate op de aanwezigheid
van de verdachte op de plaats delict.
De derde vorm van vragen is het hoogste niveau: de toedracht.
6. Reconstructe: het bepalen van de toedracht van het mogelijke strafare feit.
,Drie onderzoeksniveau’s volgens Evet:
1. Level of source: formuleer hypothesen over mogelijke herkomst spoor, bijvoorbeeld
verdachte, wapen, schoen etc.
2. Level of actvity: formuleer hypothesen over mogelijke aard van contact waardoor
sporenoverdracht plaatsvond, bijvoorbeeld licht, zakelijk contact of intensief contact,
contaminate, etc.
3. Level of ofence: formuleer hypothesen over type delict, bijvoorbeeld al dan niet
consensueel seksueel contact.
In de schiedammer parkmoord speelde bij de behandeling door het Haagse hof op handelings- of
overdrachtsniveau de vraag of het onvolledige autosomale DNA-proiel in nagelvuil van het
vrouwelijke slachtofer, dat niet overeenkwam met dat van de verdachte Kees B., ook anders te
verklaren was dan door intensief contact met de dader. Concreet werd de deskundige ter zitng
gevraagd of het biologisch materiaal ook afomstg kon zijn van een schoolkameraadje.
Een belangrijk probleem in dit verband is dat de drie door Inman en Rudin onderscheiden
criminalistsche processen van individualisate, associate en reconstructe, die in hun visie logisch
en onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, zich in de praktjk van het onderzoek vaak op
verschillende plaatsen en tjdstppen en onder regie van verschillende partjen voltrekken.
De amerikaanse Saks onderscheidt twee typen onderzoek:
Forensische identicatewetenschap: De herkomst van de sporen. Dit onderzoek is gericht op
individualisate. Wat wil zeggen het identiceren van die ene vinger, die ene schrijver of dat ene
wapen wat het spoor in kweste heef achtergelaten.
Forensische toepassingen: Dit richt zich op categorisate of classiicate en kwanticering.
Voorbeelden hiervan zijn bloed – alcoholbepalingen, verdovende middelen.
Rook – vuur instnct: de gedachte dat het misschien niet allemaal waar is maar dat er toch heus
wel iets van waar zal zijn.
Kleine kans denkinstnct: de gedachte dat als de kans op een gebeurtenis of aan aantal
gebeurtenissen erg klein is, het geen toeval ka nzijn.
De base rate fallacy: de neiging om de a-priorikans niet in de overweging te betrekken
Het anker efect: het verschijnsel dat wanneer een bepaald getal eenmaal in ons hoofd zit, we
dat moeilijk weer kwijtraken, ook al blijkt later dat dit getal geen realiteitswaarde heef.
Leap of faith: een geloofssprong. Bij een veroordeling zal er bij een rechter nooit volledige
zekerheid bestaan over het daderschap van de verdachte. Een rechter zal dus een geloofssprong
moeten maken. Deze sprong moet zo gering mogelijk zijn.
Equality of arms; fair trial: art. 6 van het EVRM
Hoofdstuk 3: Forensische accountancy
= gericht op het opsporing van economische en inanciële delicten.
, De 6 fasen van de Forensische accountancy:
1. Publieke behoefe
2. Ontginning van de private markt
3. Stabilisate en insttutonalisering
4. Verbreding en uitbouw
5. Tegenwind
6. Heroriëntate en nieuw leven
Fase 1: De forensische accountancy is in Nederland ontstaan binnen het overheidsapparaat en was
met name gericht op de uitvoering van strafrechtelijke onderzoeken onder leiding van het Openbaar
Ministerie.
Fase 2: Het civielrechtelijk kader wordt steeds belangrijker maar van echte sprake tussen private en
publieke sector is geen sprake.
Fase 3: Stabilisate en insttutonalisering zijn de kernbegrippen die de derde groeifase
karakteriseren. Het vakgebied neemt steeds vastere vormen aan.
Fase 4: Het wordt breder opgezet. Controle-instantes, toezichthouders, grote ondernemingen
erkennen en herkennen de forensisch accountant. De spelregels worden door jurisprudente
aangescherpt. De forensisch accountant krijgt steeds meer erkenning en aandacht en wordt daarbij
kritsch gevolgd.
Fase 5: Via het tuchtrecht worden de contouren van de forensische accountancy scherper aangezet.
Daarnaast verschijnen er huisregels in het kader van forensische onderzoeken van een van de
accountantskantoren. Forensische accountancy krijgt steeds meer aandacht zowel van binnen als van
buiten.
De forensische accountancy is en passant in 4 stromen ingedeeld:
- Publieke forensische accountancy: gericht op strafrechtelijke onderzoeken
- Private forensische accountancty: onderzoek naar fraude en schade
- Forensische accountancy in het kader van controle en toezicht: inanciële toezichthouders
- Private forensische accountancy binnen veiligheidsafdelingen. Zij onderzoeken en
voorkomen incidenten en malversates. handeling met oneerlijke bedoeling)
Tot fase 5 ontbrak het aan regels.
Speciieke regelgeving voor registeraccountants:
1. Wet op de registeraccountants
2. Verordening: Gedrags en beroepsregels
3. Tuchtrecht: Jurisprudente
4. Richtlijnen: voor accountantscontrole
5. Op organisateniveau: Huisregels
Fase 6: Na de fase van tegenwind besluiten de accountantskantoren hun forensische actviteiten in te
krimpen, te hernoemen en te herschikken. Daarnaast ontstaan er de zogeheten ‘niche kantoren’. Tot
