Recht 2 samenvatting leerjaar 1 periode 4 HRM

RECHT 2
INHOUD HOORCOLLEGE 1

1. Overzicht vak
2. De overeenkomst algemeen
3. De arbeidsovereenkomst
4. Overeenkomst tot aanneming van werk
5. Overeenkomst van opdracht
6. Andere vormen van werk

Gebruikte afkortingen

 AO: Arbeidsovereenkomst
 IAO: Individuele arbeidsovereenkomst
 CAO: Collectieve arbeidsovereenkomst
 WG: werkgever
 WN: werknemer
 BW: Burgerlijk Wetboek
 ZZP-er: Zelfstandige Zonder Personeel
 UB: Uitzendbureau
 UK: Uitzendkracht



THEMA 2: DE OVEREENKOMST ALGEMEEN

(obligatoire) Overeenkomst

De wet beschrijft dat mensen een overeenkomst kunnen sluiten. Dit zijn afspraken over
arbeid/ huur/ koop. Deze afspraken zijn niet zomaar vrijblijvend. Deze zijn afdwingbaar
voor de rechter. Deze afspraak is dus bindend en kan men de gedaagde voor de rechter
slepen. De afspraken zijn altijd geld waardeerbaar  met geld af te hangen.

• Overeenkomst = Contract (identieke begrippen)
• Bindende afspraak tussen 2 personen
• Obligatoir: de overeenkomst schept niet vrijblijvende verplichtingen (schulden)
• Die een geldwaarde hebben
• Deze verplichtingen kunnen voor de rechter worden
Afgedwongen

Voorbeeld: afspreken met je vriendin op het station en je vriendin komt de afspraak niet
na. Je kunt daarvoor niet naar de rechter stappen en een geldwaarde eraan hangen.



DE OVEREENKOMST (2)

 Wat voor de één een plicht (schuldenaar / debiteur) is, is voor de ander een recht
is (schuldeiser / crediteur)
 Aan de ene kant staat het recht en aan de andere kant staat een plicht.
 Bv. Koop, Huur, Bruikleen, Ruil, Arbeid
• Je koopt een laptop: koopovereenkomst
- Recht: levering van de laptop

, - Plicht: betalen van de koopprijs
• Je huurt een kamer: huurovereenkomst
- Recht: huurgenot
- Plicht: betalen van de huurprijs
• Je neemt een bijbaantje: arbeidsovereenkomst
- Recht: loon
- Plicht: werken

DRIE GRONDBEGINSELEN:

a. Contractvrijheid
b. Pacta sunt servanda
c. Consensualisme



a. Contractvrijheid
Partijen mogen afspreken wat ze willen. Je mag samen alles afspreken wat je maar wilt.
Het moet wel binnen de grenzen van het recht zijn. je mag alle arbeid met iemand
afspreken

– Binnen grenzen van de wet
– De openbare orde
– En de goede zeden
• Bij de arbeidsovereenkomst geldt dus: je mag in beginsel elke arbeid afspreken
• Maar bv. geen huurmoord

b. Pacta sunt servanda

• Overeenkomsten zijn niet vrijblijvend
• Afspraken dienen te worden nagekomen
• Naleving van de verplichtingen kan zo nodig voor
• de rechter worden afgedwongen

c. Consensualisme 4

De overeenkomst hoeft niet op papier te staan. een mondelinge overeenkomst is niet op
papier maar wel een overeenkomst. Het nadeel is daarvan dat je het moeilijk kan
bewijzen. Er wordt ook gekeken naar de feitelijke situatie is. als iets een
arbeidsovereenkomst is dan gelden de regels van een arbeidsrecht. Er wordt gekeken
naar de feitelijke situatie en of aan alle criteria is voldaan.

1. Mondelinge afspraak is voldoende
2. Dat wat partijen van elkaar willen zoals blijkt uit de feiten bepaalt de inhoud van
de overeenkomst (ook als uit het papier iets anders zou blijken)

Uitzondering: formele overeenkomst (bv. koop van onroerende zaak)

Werken voor een ander
Je werkt voor een ander op basis van 3 soorten overeenkomsten. De regels over het
ontslagrecht etc. gelden alleen voor een arbeidsovereenkomst. De wet regelt 3
soorten overeenkomsten:

1. Arbeidsovereenkomst
2. Overeenkomst tot Aanneming van Werk

, 3. Overeenkomst van Opdracht
4.

THEMA 3: DE ARBEIDSOVEREENKOMST

De arbeidsovereenkomst
Overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer zich verbindt in de dienst van de
andere partij, de werkgever tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten


De arbeidsovereenkomst bevat de volgende elementen:

a. Persoonlijke
b. Verplichting
c. tot arbeid
d. tegen loon
e. onder gezagsverhouding
f. gedurende zekere tijd

A. Persoonlijke karakter van de verplichting

Als ik ergens in dienst ga bij een organisatie en sluit een arbeidsovereenkomst en dat
betekent dat ik bepaalde zaken zelf moet gaan doen en niet met de hulp van iemand. Bij
de krantenjongen arrest was er geen sprake van een arbeidsovereenkomst omdat hij het
ook met mensen om zich heen kon gaan uitvoeren (vriend/ nicht). Ook bij thuiswerk is de
vraag of iemand verplicht is om het persoonlijk te doen, want iemand kan je daarbij ook
helpen waardoor het niet persoonsgebonden is. Het feit dat je persoonlijk werk moet
gaan verrichten geldt ook dat bij het overlijden van de werknemer de
arbeidsovereenkomst in rechtswege beëindigt wordt.

• Werknemer kan niet zelf bepalen dat een ander de arbeid verricht
• Krantenjongenarrest 1980
• Thuiswerker
• Dood van de werknemer
•

B. Verplichting
Men is verplicht om te komen. Je mag niet zomaar thuis blijven als je een
arbeidsovereenkomst hebt afgesloten. De werkgever kan dan ook een sanctie indienen.

• ‘Pacta sunt servanda’
• Oproepovereenkomst
• Kan de werknemer (lichtvaardig) weigeren aan een oproep gehoor te geven: dan
geen arbeidsovereenkomst


C. Arbeid
Er moet arbeid verricht worden. soms zijn er zaken waarbij men denkt of het arbeid is en
het behoort tot de arbeidsovereenkomst. Bij een stand-by dienst bijvoorbeeld zit je thuis
en wordt je gebeld als men erom vraagt, bijvoorbeeld in een ziekenhuis. Je verricht op dat
moment zelf geen arbeid. Is er dan sprake van een arbeidsovereenkomst? Je bent niet
helemaal vrij natuurlijk. Er kan worden afgesproken dat men alleen loon krijgt als hij op
dat moment werkt. Dan pas is er een sprake van een arbeidsovereenkomst.

• Arbeid = werken

, • Stand by dienst?
• Matrassentester?

D. Loon
Loon hoeft niet perse geld te zijn. het kan ook gaan over producten die men mag
uitkiezen uit de winkel als loon. Je krijgt pas loon als je arbeid hebt verricht.

• Loon = beloning voor de arbeid
• Loon meestal in geld
• Wet Minimum Loon
• Loon in natura: scholing, huisvesting, bedrijfskleding, voedsel




E. Gezagsverhouding
Als er sprake is van een arbeidsovereenkomst is er ook sprake van een
gezagsverhouding. Het gaat om het hebben van een mogelijkheid en de werkgever is
daar vrij in of hij of zij dat daadwerkelijk uitvoert. De werkgever kan bijvoorbeeld
aangeven dat de werknemer arbeidskleding aan moet doen

• Werkgever KAN aan werknemer REDELIJKE instructies geven over de wijze waarop
de arbeid moet worden verricht
• Voorbeelden
• Welke instructies zijn niet (meer) redelijk?
- Bv. gevaarlijke instructies
- Bv. instructies tot strafbare feiten
- Bv. instructies die stuiten op gewetensbezwaren

F. Zekere tijd
De persoonlijke verrichting moet een bepaalde tijd duren. Deze tijd moet zeker worden
vastgesteld.

• Relatie moet zekere bestendigheid hebben
• Arbeidsovereenkomst van 1 dag kan!
• Probeer maar eens arbeid te verrichten anders dan gedurende zekere tijd !!
• Rechter ziet in duurcriterium vaak aanknopingspunt om arbeidsovereenkomst aan
te nemen




DE ARBEIDSOVEREENKOMST ( 3 )

• Eisen zijn cumulatief
• Is aan alle eisen voldaan: arbeidsrecht van toepassing
• Werkgever kan daar niet onder uit
- Bv. Loondoorbetaling bij ziekte
- Bv. Ontslagrecht
- Bv. recht op WW / WIA

DE ARBEIDSOVEREENKOMST (4)

• Doel arbeidsovereenkomst: bescherming van de (zwakke) werknemer
• Ondergeschiktheidscompensatie