Pathofysiologische analyses Minor klinische voeding
Inhoud
Diabetes mellitus – Mw Akker .................................................................................................................................................................................................. 2
Hypertensie ....................................................................................................................................................................................................................... 15
Diverticulose/ diverticulitis ................................................................................................................................................................................................. 20
Insuline en insulinepompen ............................................................................................................................................................................................... 24
Peritonitis .......................................................................................................................................................................................................................... 29
Gastro-enterologie – Dhr Coenen ........................................................................................................................................................................................... 32
Darmfalen .......................................................................................................................................................................................................................... 32
Pulmonologie – Dhr. Wijnbergen ............................................................................................................................................................................................ 36
COPD ................................................................................................................................................................................................................................. 36
Hartfalen/decompensatio cordis ........................................................................................................................................................................................ 41
PG-SGA .............................................................................................................................................................................................................................. 51
Neurologie – Mw. Flint ........................................................................................................................................................................................................... 52
De ziekte van Parkinson ..................................................................................................................................................................................................... 52
Nefrologie – Dhr Hommel ...................................................................................................................................................................................................... 60
Chronische nierinsufficiëntie .............................................................................................................................................................................................. 60
Oncologie – Dhr. Vogel ........................................................................................................................................................................................................... 69
Coloncarcinoom ................................................................................................................................................................................................................. 69
Chirurgie – Dhr. Boom ............................................................................................................................................................................................................ 75
Maagcarcinoom ................................................................................................................................................................................................................. 75
1
,Diabetes mellitus – Mw Akker
Diabetes mellitus type 2 (nhg.org)
Zie powerpoints op teams
Beantwoord Diabetes type 1 Diabetes type 2
voorafgaand aan de
betreffende les per
ziektebeeld de
volgende vragen
Wat is de Diabetes mellitus type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de Diabetes mellitus type 2 wordt gekenmerkt door zowel insulineresistentie
epidemiologie van insulineproducerende cellen, de bètacellen van de eilandjes van als verminderde bètacelfunctie. 80 procent van de mensen met diabetes
deze aandoening? Langerhans in de pancreas grotendeels zijn vernietigd. Hierdoor mellitus type 2 heeft een te hoog gewicht. Met name een te hoog gewicht
Gebruik gezondheids- ontstaat een absoluut tekort aan het hormoon insuline. Deze waarbij er sprake is van te veel visceraal vet, is geassocieerd met
indicatoren zoals vorm van diabetes mellitus ontwikkelt zich in korte tijd en wordt insulineresistentie. Door insulineresistentie stijgt het glucosegehalte in het
incidentie, vooral bij kinderen en jongvolwassenen gediagnosticeerd. Ook bloed. Daarnaast leidt zowel disfunctie van de bètacellen als een verminderd
prevalentie, bij volwassenen kan diabetes mellitus type 1 ontstaan. Bij deze aantal bètacellen tot inadequate insulinesecretie. Na de maaltijden ontstaat
levensverwachting, mensen is het meestal een langzaam progressieve vorm door de er vaak hyperglykemie door een vertraagde afgifte van insuline. Deze
verloren levensjaren, aanwezigheid van restfunctie van de bètacel. Bij deze vorm van hyperglycemie is toxisch voor de bètacellen van de pancreas en kan de
mortaliteit, etc. diabetes is behandeling met insuline noodzakelijk. insulinegevoeligheid verder verminderen. Hierbij ontwikkelt zich vaak
hyperinsulinemie. Deze vorm van diabetes kan langere tijd ongemerkt
verlopen, omdat mild verhoogde bloedglucosewaarden vaak geen klachten
veroorzaken.
Andere aandoeningen diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten: 49% van de mensen
• Stofwisselingsstoornissen: 45% van de mensen
• Luchtwegen: 33% van de mensen
• Oogaandoeningen: 25% van de mensen
2
, 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes, dus 1 op de 14 • Spijsverteringsaandoeningen: 21% van de mensen
Nederlanders. Iets meer mannen dan vrouwen. Ongeveer 9%
van alle mensen met de diagnose heeft diabetes type 1 . De
prevalentie van beide typen diabetes neemt de laatste jaren toe.
Naar schatting hebben 100 000 mensen in Nederland type 1
diabetes, waarvan naar schatting 6000 kinderen tussen de 0 en
18 jaar.
Andere aandoeningen diabetes type 1:
• Hart- en vaatziekten: 34% van de mensen
• Oogaandoeningen: 33% van de mensen, 18% van de
mensen met diabetes type 1 heeft retinopathie.
• Stofwisselingsaandoeningen: 26,3% van de mensen
• Spijsverteringsaandoeningen: 19% van de mensen
• Aandoeningen aan nieren en urinewegen: 17% van de
mensen
Wat is de etiologie en DM1 ontstaat gewoonlijk acuut en kan levensbedreigend zijn. Er Bij het ontstaan van diabetes mellitus type 2 spelen genetische en
wat zijn risicofactoren is een ernstig tekort aan insuline secretie als gevolg van de omgevingsfactoren een rol.
voor deze vernietiging van de eilandjes van Langerhans van de alvleesklier Genetisch: Genetische defecten die leiden tot een verminderde aanmaak
aandoening? door auto-antistoffen. van insuline liggen hieraan ten grondslag. Daarnaast hangt
Bij diabetes mellitus type 1 is er sprake van een ontspoorde insulinegevoeligheid sterk samen met het gewicht, waarbij de vetverdeling
afweerreactie tegen de insulineproducerende bètacellen. De (buikomvang) bepalend is. Een te hoog gewicht wordt geassocieerd met
oorzaak hiervan is nog onbekend. Het lijkt erop dat het een laaggradige ontsteking. Deze laaggradige ontsteking lijkt ook te leiden tot
combinatie is van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren. een verminderde werking van insuline.
3
, Diabetes mellitus type 1 is geen erfelijke ziekte. Genen spelen
wel een rol, maar dan door genen die de drager voorzien van
een meer dan effectief afweersysteem, met eventuele
ontsporing tot gevolg. Naast deze erfelijke aanleg zijn er
omgevingsfactoren die geassocieerd zijn met juist een verlaagd
risico op diabetes mellitus type 1, namelijk borstvoeding,
glutenvrij dieet in de eerste drie maanden na de geboorte en
vitamine D-supplement in de eerste twee levensjaren, hoewel
deze factoren slechts een zeer beperkt beschermend effect
hebben.
Beschrijf de normale, Pathofysiologisch kenmerkt de ontwikkeling van diabetes mellitus type 2
gezonde anatomie zich door 2 verschijnselen: onvoldoende insulinesecretie door
(bouw en bètaceldisfunctie en insulineresistentie in lever-, spier- en vetweefsel. Dit
samenstelling) van laatste is bekend als het insulineresistentiesyndroom of metabool
het betreffende syndroom, een cluster van metabole en hemodynamische afwijkingen met
orgaan(-systeem) als kenmerken:
(gebruik ook plaatjes) • een grote middelomvang (centrale adipositas)
• verhoogde bloeddruk (licht)
• verhoogde bloedglucose- en insulinewaarden
• verhoogde triglyceridenwaarden en verlaagde HDL-
cholesterolwaarden
Centrale adipositas en insulineresistentie worden ook in verband gebracht
met vetstapeling in diverse organen en de negatieve gevolgen hiervan voor
de functie van deze organen.
Verder spelen hormonen (incretines), geproduceerd door de dunne darm,
op het moment dat het voedsel passeert, een rol.
• De belangrijkste zijn ‘glucagon-like’ peptide-1 (GLP-1) en ‘glucagon
dependent insulinotropic’ peptide (GIP).
• De incretines bevorderen de insulinesecretie en remmen de
glucagonafgifte op glucoseafhankelijke wijze.
• Bij diabetes mellitus type 2 ontstaat een verminderde secretie van
GLP-1 en een resistentie voor GIP. Hierdoor wordt bij
glucosebelasting de insulineproductie onvoldoende gestimuleerd
Normale fysiologie:
4
Inhoud
Diabetes mellitus – Mw Akker .................................................................................................................................................................................................. 2
Hypertensie ....................................................................................................................................................................................................................... 15
Diverticulose/ diverticulitis ................................................................................................................................................................................................. 20
Insuline en insulinepompen ............................................................................................................................................................................................... 24
Peritonitis .......................................................................................................................................................................................................................... 29
Gastro-enterologie – Dhr Coenen ........................................................................................................................................................................................... 32
Darmfalen .......................................................................................................................................................................................................................... 32
Pulmonologie – Dhr. Wijnbergen ............................................................................................................................................................................................ 36
COPD ................................................................................................................................................................................................................................. 36
Hartfalen/decompensatio cordis ........................................................................................................................................................................................ 41
PG-SGA .............................................................................................................................................................................................................................. 51
Neurologie – Mw. Flint ........................................................................................................................................................................................................... 52
De ziekte van Parkinson ..................................................................................................................................................................................................... 52
Nefrologie – Dhr Hommel ...................................................................................................................................................................................................... 60
Chronische nierinsufficiëntie .............................................................................................................................................................................................. 60
Oncologie – Dhr. Vogel ........................................................................................................................................................................................................... 69
Coloncarcinoom ................................................................................................................................................................................................................. 69
Chirurgie – Dhr. Boom ............................................................................................................................................................................................................ 75
Maagcarcinoom ................................................................................................................................................................................................................. 75
1
,Diabetes mellitus – Mw Akker
Diabetes mellitus type 2 (nhg.org)
Zie powerpoints op teams
Beantwoord Diabetes type 1 Diabetes type 2
voorafgaand aan de
betreffende les per
ziektebeeld de
volgende vragen
Wat is de Diabetes mellitus type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de Diabetes mellitus type 2 wordt gekenmerkt door zowel insulineresistentie
epidemiologie van insulineproducerende cellen, de bètacellen van de eilandjes van als verminderde bètacelfunctie. 80 procent van de mensen met diabetes
deze aandoening? Langerhans in de pancreas grotendeels zijn vernietigd. Hierdoor mellitus type 2 heeft een te hoog gewicht. Met name een te hoog gewicht
Gebruik gezondheids- ontstaat een absoluut tekort aan het hormoon insuline. Deze waarbij er sprake is van te veel visceraal vet, is geassocieerd met
indicatoren zoals vorm van diabetes mellitus ontwikkelt zich in korte tijd en wordt insulineresistentie. Door insulineresistentie stijgt het glucosegehalte in het
incidentie, vooral bij kinderen en jongvolwassenen gediagnosticeerd. Ook bloed. Daarnaast leidt zowel disfunctie van de bètacellen als een verminderd
prevalentie, bij volwassenen kan diabetes mellitus type 1 ontstaan. Bij deze aantal bètacellen tot inadequate insulinesecretie. Na de maaltijden ontstaat
levensverwachting, mensen is het meestal een langzaam progressieve vorm door de er vaak hyperglykemie door een vertraagde afgifte van insuline. Deze
verloren levensjaren, aanwezigheid van restfunctie van de bètacel. Bij deze vorm van hyperglycemie is toxisch voor de bètacellen van de pancreas en kan de
mortaliteit, etc. diabetes is behandeling met insuline noodzakelijk. insulinegevoeligheid verder verminderen. Hierbij ontwikkelt zich vaak
hyperinsulinemie. Deze vorm van diabetes kan langere tijd ongemerkt
verlopen, omdat mild verhoogde bloedglucosewaarden vaak geen klachten
veroorzaken.
Andere aandoeningen diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten: 49% van de mensen
• Stofwisselingsstoornissen: 45% van de mensen
• Luchtwegen: 33% van de mensen
• Oogaandoeningen: 25% van de mensen
2
, 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes, dus 1 op de 14 • Spijsverteringsaandoeningen: 21% van de mensen
Nederlanders. Iets meer mannen dan vrouwen. Ongeveer 9%
van alle mensen met de diagnose heeft diabetes type 1 . De
prevalentie van beide typen diabetes neemt de laatste jaren toe.
Naar schatting hebben 100 000 mensen in Nederland type 1
diabetes, waarvan naar schatting 6000 kinderen tussen de 0 en
18 jaar.
Andere aandoeningen diabetes type 1:
• Hart- en vaatziekten: 34% van de mensen
• Oogaandoeningen: 33% van de mensen, 18% van de
mensen met diabetes type 1 heeft retinopathie.
• Stofwisselingsaandoeningen: 26,3% van de mensen
• Spijsverteringsaandoeningen: 19% van de mensen
• Aandoeningen aan nieren en urinewegen: 17% van de
mensen
Wat is de etiologie en DM1 ontstaat gewoonlijk acuut en kan levensbedreigend zijn. Er Bij het ontstaan van diabetes mellitus type 2 spelen genetische en
wat zijn risicofactoren is een ernstig tekort aan insuline secretie als gevolg van de omgevingsfactoren een rol.
voor deze vernietiging van de eilandjes van Langerhans van de alvleesklier Genetisch: Genetische defecten die leiden tot een verminderde aanmaak
aandoening? door auto-antistoffen. van insuline liggen hieraan ten grondslag. Daarnaast hangt
Bij diabetes mellitus type 1 is er sprake van een ontspoorde insulinegevoeligheid sterk samen met het gewicht, waarbij de vetverdeling
afweerreactie tegen de insulineproducerende bètacellen. De (buikomvang) bepalend is. Een te hoog gewicht wordt geassocieerd met
oorzaak hiervan is nog onbekend. Het lijkt erop dat het een laaggradige ontsteking. Deze laaggradige ontsteking lijkt ook te leiden tot
combinatie is van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren. een verminderde werking van insuline.
3
, Diabetes mellitus type 1 is geen erfelijke ziekte. Genen spelen
wel een rol, maar dan door genen die de drager voorzien van
een meer dan effectief afweersysteem, met eventuele
ontsporing tot gevolg. Naast deze erfelijke aanleg zijn er
omgevingsfactoren die geassocieerd zijn met juist een verlaagd
risico op diabetes mellitus type 1, namelijk borstvoeding,
glutenvrij dieet in de eerste drie maanden na de geboorte en
vitamine D-supplement in de eerste twee levensjaren, hoewel
deze factoren slechts een zeer beperkt beschermend effect
hebben.
Beschrijf de normale, Pathofysiologisch kenmerkt de ontwikkeling van diabetes mellitus type 2
gezonde anatomie zich door 2 verschijnselen: onvoldoende insulinesecretie door
(bouw en bètaceldisfunctie en insulineresistentie in lever-, spier- en vetweefsel. Dit
samenstelling) van laatste is bekend als het insulineresistentiesyndroom of metabool
het betreffende syndroom, een cluster van metabole en hemodynamische afwijkingen met
orgaan(-systeem) als kenmerken:
(gebruik ook plaatjes) • een grote middelomvang (centrale adipositas)
• verhoogde bloeddruk (licht)
• verhoogde bloedglucose- en insulinewaarden
• verhoogde triglyceridenwaarden en verlaagde HDL-
cholesterolwaarden
Centrale adipositas en insulineresistentie worden ook in verband gebracht
met vetstapeling in diverse organen en de negatieve gevolgen hiervan voor
de functie van deze organen.
Verder spelen hormonen (incretines), geproduceerd door de dunne darm,
op het moment dat het voedsel passeert, een rol.
• De belangrijkste zijn ‘glucagon-like’ peptide-1 (GLP-1) en ‘glucagon
dependent insulinotropic’ peptide (GIP).
• De incretines bevorderen de insulinesecretie en remmen de
glucagonafgifte op glucoseafhankelijke wijze.
• Bij diabetes mellitus type 2 ontstaat een verminderde secretie van
GLP-1 en een resistentie voor GIP. Hierdoor wordt bij
glucosebelasting de insulineproductie onvoldoende gestimuleerd
Normale fysiologie:
4
