Menselijke fysiologie
Bart Roelands
Voorbeeldvragen HOC :
,Voorgeeldvragen WPO :
Leerstof examen HOC : Leerstof examen WPO :
,HORMOONSTELSEL
Endocrinologie
= studie van het hormoonstelsel
= studie van de klieren met inwendige afscheiding
Hormoon = “chemische substantie die in de bloedstroom vrijgezet wordt in kleine hoeveelheden en die, na
vrijstelling in de circulatie, specifeke fysiologie antwoorden uitlokt in andere cellen (doelwitcellen).”
Functie hormonen : regelen van alle lichaamsprocessen
Helpen ook bij behoud van homeostase (evenwichtsituatie) :
– communicatie nodig
– elke levende cel 'praat' voortdurend met zijn buurcellen door chemische stoffen (hormonen) aan de
extracellulaire vloeistof af te geven of door elektrische prikkels te geleiden
Voorbeelden : adrenaline, glucagon, testosteron, insuline, groeihormon..
→ hebben allemaal hun specifeke functie
Vb : insuline zorgt dat glucose die je opneemt, uit je bloedbaan komt
Zenuwstelsel VS hormoonstelsel
afferent : info via perifeer naar CZS
efferent : info naar spieren en organen
Efferent :
somatisch VS autonoom zenuwstelsel
(vrijwillige)
Autonoom ZS :
Sympatische ZS (activatie hart)
Parasympatische (soort 'housekeeping')
Centraal en perifeer zenuwstelsel
Perifeer ZS :
– afferent
– efferent (zie boven)
Zenuwstelsel : werkt met elektrische impulsen (neurotransmitters)
Hormonaal stelsel : werkt met chemische impulsen
– chemische signaalstoffen via de bloedbaan
– doelcellen bevatten een receptor voor een specifeke hormoon
– tragere respons, maar effect duurt langer !
, 1. Overzicht van het hormonale stelsel
→ Hormonen zijn chemische signaalstoffen die in het ene weefsel worden afgegeven en door de bloedbaan naar de
doelcellen in andere weefsels worden vervoerd.
→ Geproduceerd door endocriene cellen.
Li boven : endocriene cel → geeft hormonen af aan boedbaan → worden overal verspreid in bloed/lichaam → komen ook
op plaatsen terecht waar ze niet aan cellen kunnen binden (geen
specifeke receptoren) → hormoon heeft cellen nodig die specifeke receptoren bevatten voor dat hormoon → pas dan kan
hormoon beginnen werken
1.1.Classifcatie volgens chemische klasse
– Peptide (<20 AZ) en eiwit hormonen (>20 AZ) (opgebouwd uit aminozuren)
– Steroïde hormonen (afgeleid van cholesterol, vet-derivaten)
– Aminozuur afgeleiden (catecholamines & schildklierhormonen)
• Peptide (<20 AZ) en eiwit hormonen
– Pre-pro-hormoon : grote, inactieve precursor
– Pro-hormoon : kleiner, inactief
– Peptide / proteïne hormoon :
→ binden aan membraanreceptoren
→ cellulaire respons door signaal transductie
→ elke keer een stukje van afgeknipt
Bart Roelands
Voorbeeldvragen HOC :
,Voorgeeldvragen WPO :
Leerstof examen HOC : Leerstof examen WPO :
,HORMOONSTELSEL
Endocrinologie
= studie van het hormoonstelsel
= studie van de klieren met inwendige afscheiding
Hormoon = “chemische substantie die in de bloedstroom vrijgezet wordt in kleine hoeveelheden en die, na
vrijstelling in de circulatie, specifeke fysiologie antwoorden uitlokt in andere cellen (doelwitcellen).”
Functie hormonen : regelen van alle lichaamsprocessen
Helpen ook bij behoud van homeostase (evenwichtsituatie) :
– communicatie nodig
– elke levende cel 'praat' voortdurend met zijn buurcellen door chemische stoffen (hormonen) aan de
extracellulaire vloeistof af te geven of door elektrische prikkels te geleiden
Voorbeelden : adrenaline, glucagon, testosteron, insuline, groeihormon..
→ hebben allemaal hun specifeke functie
Vb : insuline zorgt dat glucose die je opneemt, uit je bloedbaan komt
Zenuwstelsel VS hormoonstelsel
afferent : info via perifeer naar CZS
efferent : info naar spieren en organen
Efferent :
somatisch VS autonoom zenuwstelsel
(vrijwillige)
Autonoom ZS :
Sympatische ZS (activatie hart)
Parasympatische (soort 'housekeeping')
Centraal en perifeer zenuwstelsel
Perifeer ZS :
– afferent
– efferent (zie boven)
Zenuwstelsel : werkt met elektrische impulsen (neurotransmitters)
Hormonaal stelsel : werkt met chemische impulsen
– chemische signaalstoffen via de bloedbaan
– doelcellen bevatten een receptor voor een specifeke hormoon
– tragere respons, maar effect duurt langer !
, 1. Overzicht van het hormonale stelsel
→ Hormonen zijn chemische signaalstoffen die in het ene weefsel worden afgegeven en door de bloedbaan naar de
doelcellen in andere weefsels worden vervoerd.
→ Geproduceerd door endocriene cellen.
Li boven : endocriene cel → geeft hormonen af aan boedbaan → worden overal verspreid in bloed/lichaam → komen ook
op plaatsen terecht waar ze niet aan cellen kunnen binden (geen
specifeke receptoren) → hormoon heeft cellen nodig die specifeke receptoren bevatten voor dat hormoon → pas dan kan
hormoon beginnen werken
1.1.Classifcatie volgens chemische klasse
– Peptide (<20 AZ) en eiwit hormonen (>20 AZ) (opgebouwd uit aminozuren)
– Steroïde hormonen (afgeleid van cholesterol, vet-derivaten)
– Aminozuur afgeleiden (catecholamines & schildklierhormonen)
• Peptide (<20 AZ) en eiwit hormonen
– Pre-pro-hormoon : grote, inactieve precursor
– Pro-hormoon : kleiner, inactief
– Peptide / proteïne hormoon :
→ binden aan membraanreceptoren
→ cellulaire respons door signaal transductie
→ elke keer een stukje van afgeknipt
