SAMENVATTING
PROBLEEM 5
Inhaalopdracht voor compensatie afwezigheid onderwijsgroepen BA
Pedagogische Wetenschappen
Annick Waebeke (472768)
Tutor: J. Patandin-Chotkan
FSWE1-072-A
Stadssociologie van Onderwijs &
Opvoeding
, Leerdoel
o Wat is de oorzaak van schooluitval ?
Literatuur
Socialiseren, Leren, Presteren (Pels, Jonkman, & Drost, 2011)
Afname van motivatie voor school komt veel voor in adolescentie en is vaker te zien
bij jongens.
Verklaringen van motivatie-problematiek bij vo-leerlingen
Er zijn vijf verklaringen:
Het participatie-identificatie model: Er is weinig binding tussen de school en de participatie
in buitenschools leren. Bij buitenschools leren is er interne motivatie, op school is er vaak
alleen externe motivatie. Dit komt door de mindere binding en identificatie met school,
waardoor schooluitval ontstaat.
Ontwikkeling in adolescentie: Jongeren nemen steeds later volwassen verantwoordelijkheden
op zich, omdat ze langer op school zitten. In deze periode, na de puberteit, vindt veel
identiteitsontwikkeling en experimentatie plaats. Wanneer jongeren een duidelijke identiteit
voor zichzelf hebben en weten wat ze willen, zijn er minder problemen op school.
Culturele ontwikkelingen: Door toegenomen individualisering gaat de opvoeding van
autoritair naar onderhandeling. Jongeren zijn hierdoor minder meegaand in de
prestatieverwachtingen van ouders.
Hersenrijping: De hersenen zijn nog niet volledig gerijpt in de puberteit, waardoor nog niet
iedereen in staat is om impulsen te beheersen en een goede planning te maken. Meisjes
ontwikkelen sneller dan jongens, waardoor ze minder problemen hebben op school.
Ervaren kansloosheid: Dit roept een sense of futility op, het gevoel dat je best doen op school
weinig invloed heeft op het slagen in de maatschappij of op school.
De rol van het gezin en de gezinsomgeving
Falen en slagen op school hangt steeds sterker af van de aard van het in het gezin
aanwezige cultureel kapitaal. Ouders en broers en zussen kunnen belangrijk zijn in het
ondersteunen en het stimuleren van kinderen. Het wordt een risicofactor als ze dit niet doen.
Andere risicofactoren zijn: Te hoge verwachtingen van de ouders, waardoor er teveel druk ligt
op het kind. Laag opgeleide (allochtone) gezinnen, hier is minder ondersteuning. Hoe beter de
prestatie op school wordt, hoe slechter de band met de ouders vaak wordt, omdat er een kloof
ontstaat. Positieve factoren zijn: Een hoog SES, dit zorgt voor meer kapitaal en meer
ondersteuning. Ondersteuning van broers en zussen, dit komt vooral voor in allochtone
gezinnen. Prestatie-eisen van ouders kunnen motiverend werken.
Er is een groot verschil tussen allochtone en autochtone ouders m.b.t. de
betrokkenheid met school. Allochtone ouders willen zich hier vaak niet mee bemoeien, omdat
ze de autoriteit niet willen ondermijnen en te weinig zelftrouwen en kennis hebben.
Autochtone ouders willen juist veel inspraak hebben op de ontwikkelingen van de school.
De rol van peers
Op de schoolleeftijd worden leeftijdsgenootjes belangrijker dan ouders. De autoriteit
van hen is minder vanzelfsprekend en jongeren willen zichzelf tegenover hun
leeftijdsgenootjes bewijzen. De leeftijdsgenootjes bepalen dan ook of de autoriteit van de
leerkracht geaccepteerd wordt of niet. Motivatie om naar school te gaan komt voort uit de
contacten die ze daar hebben, dit zorgt voor een betere binding met school.
De rol van het onderwijs
Discriminatie en andere behandeling heeft een negatieve invloed op schoolprestaties.
Docenten maken zich zorgen over de kloof tussen de school- en straatcultuur, de straatcultuur
komt de school binnen. Het intellectuele klimaat is gericht op de gemiddelde leerling,
waardoor er minder motivatie is voor een betere of slechtere leerling en voor leerlingen met
een stereotype, zoals meisjes en wiskunde.
PROBLEEM 5
Inhaalopdracht voor compensatie afwezigheid onderwijsgroepen BA
Pedagogische Wetenschappen
Annick Waebeke (472768)
Tutor: J. Patandin-Chotkan
FSWE1-072-A
Stadssociologie van Onderwijs &
Opvoeding
, Leerdoel
o Wat is de oorzaak van schooluitval ?
Literatuur
Socialiseren, Leren, Presteren (Pels, Jonkman, & Drost, 2011)
Afname van motivatie voor school komt veel voor in adolescentie en is vaker te zien
bij jongens.
Verklaringen van motivatie-problematiek bij vo-leerlingen
Er zijn vijf verklaringen:
Het participatie-identificatie model: Er is weinig binding tussen de school en de participatie
in buitenschools leren. Bij buitenschools leren is er interne motivatie, op school is er vaak
alleen externe motivatie. Dit komt door de mindere binding en identificatie met school,
waardoor schooluitval ontstaat.
Ontwikkeling in adolescentie: Jongeren nemen steeds later volwassen verantwoordelijkheden
op zich, omdat ze langer op school zitten. In deze periode, na de puberteit, vindt veel
identiteitsontwikkeling en experimentatie plaats. Wanneer jongeren een duidelijke identiteit
voor zichzelf hebben en weten wat ze willen, zijn er minder problemen op school.
Culturele ontwikkelingen: Door toegenomen individualisering gaat de opvoeding van
autoritair naar onderhandeling. Jongeren zijn hierdoor minder meegaand in de
prestatieverwachtingen van ouders.
Hersenrijping: De hersenen zijn nog niet volledig gerijpt in de puberteit, waardoor nog niet
iedereen in staat is om impulsen te beheersen en een goede planning te maken. Meisjes
ontwikkelen sneller dan jongens, waardoor ze minder problemen hebben op school.
Ervaren kansloosheid: Dit roept een sense of futility op, het gevoel dat je best doen op school
weinig invloed heeft op het slagen in de maatschappij of op school.
De rol van het gezin en de gezinsomgeving
Falen en slagen op school hangt steeds sterker af van de aard van het in het gezin
aanwezige cultureel kapitaal. Ouders en broers en zussen kunnen belangrijk zijn in het
ondersteunen en het stimuleren van kinderen. Het wordt een risicofactor als ze dit niet doen.
Andere risicofactoren zijn: Te hoge verwachtingen van de ouders, waardoor er teveel druk ligt
op het kind. Laag opgeleide (allochtone) gezinnen, hier is minder ondersteuning. Hoe beter de
prestatie op school wordt, hoe slechter de band met de ouders vaak wordt, omdat er een kloof
ontstaat. Positieve factoren zijn: Een hoog SES, dit zorgt voor meer kapitaal en meer
ondersteuning. Ondersteuning van broers en zussen, dit komt vooral voor in allochtone
gezinnen. Prestatie-eisen van ouders kunnen motiverend werken.
Er is een groot verschil tussen allochtone en autochtone ouders m.b.t. de
betrokkenheid met school. Allochtone ouders willen zich hier vaak niet mee bemoeien, omdat
ze de autoriteit niet willen ondermijnen en te weinig zelftrouwen en kennis hebben.
Autochtone ouders willen juist veel inspraak hebben op de ontwikkelingen van de school.
De rol van peers
Op de schoolleeftijd worden leeftijdsgenootjes belangrijker dan ouders. De autoriteit
van hen is minder vanzelfsprekend en jongeren willen zichzelf tegenover hun
leeftijdsgenootjes bewijzen. De leeftijdsgenootjes bepalen dan ook of de autoriteit van de
leerkracht geaccepteerd wordt of niet. Motivatie om naar school te gaan komt voort uit de
contacten die ze daar hebben, dit zorgt voor een betere binding met school.
De rol van het onderwijs
Discriminatie en andere behandeling heeft een negatieve invloed op schoolprestaties.
Docenten maken zich zorgen over de kloof tussen de school- en straatcultuur, de straatcultuur
komt de school binnen. Het intellectuele klimaat is gericht op de gemiddelde leerling,
waardoor er minder motivatie is voor een betere of slechtere leerling en voor leerlingen met
een stereotype, zoals meisjes en wiskunde.
