Inhoudsopgave
1. Anatomie en fysiologie van het evenwicht
- anatomie van het evenwicht
- fysiologie van het evenwicht
- nystagmus
2. Evenwichtsonderzoekfunctioneel evenwichtsonderzoek: nystagmusanalyse
- klassiek evenwichtsonderzoek
- uitgebreid evenwichtsonderzoek
3. Acuut uitvalssyndroom
- definitie en diagnostiek
- behandeling unilateraal uitvalssyndroom
o evenwichtstraining
o blikstabilisatietraining
- bilaterale vestibulaire areflexie
4. Ziekte van Ménière
- definitie en diagnostiek
- behandeling ziekte van Ménière
5. Benigne paroxysmale positievertigo
- definitie en pathogenese
- behandeling BPPV
- repositiemanoeuvres
- revalidatie
1
, Anatomie en fysiologie van het evenwicht
1. Anatomie van het evenwicht
Drie zintuigen voor evenwicht
- visus
- proprioceptie
- evenwichtsorgaan
Het evenwichtsorgaan:
- 3 semicirculaire kanalen
o 2 vloeistoffen
o 2 labyrinten
- kanalen bevatten:
o 1 ampulla: verdikking
o 1 cupula: klep in ampulla
- sacculus en utriculus
o in holte verdikking: macula (met carbonaatkristallen)
o detecteren zwaartekracht en lineaire versnellingen
- endolymfe compartiment
o trilharen voor registratie evenwicht
o trilharen voor gehoor (orgaan van Corti)
- ovale venster = weg van het middenoor naar het binnenoor
o geeft trillingen door naar perilymfe compartiment: slakkenhuis +
evenwichtsorgaan
- 2 opening naar binnenoor: enkel trillingen naar slakkenhuis
e
- cupula (3x): sluit ampula volledig af -> w met vocht gevuld
o sacculus: resorptie
- utriculus en saculus zijn verbonden met elkaar: registratie Fz
- ductus endolymfaticus eindigt tegen sinus
2
,De zintuigcellen
- type I: kinocilium (1)
o dik trilhaar (mediaal)
- type II: stereocilia (2)
o dun trilhaar
- cupula in ampulla (3)
o klep: buigt af bij beweging
o als cupula bewegen trillen
trilharen (1 en 2)
o niet onderhevig aan Fz
- macula in sacculus en utriculus
o macula = vlak met allemaal trilharen, op zelfde manier georiënteerd
o macula -> trilharen -> hierop ligt gelatine -> calciumcarbonaatkristallen
o deze kristallen verschuiven bij beweging (korreltjes op pudding)
o onderhevig aan fz
Positionering van het evenwichtsorgaan
- horizontaal halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 30° naar boven t.o.v. horizontale vlak
- posterieur halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 45° naar lateraal t.o.v. sagittale vlak
- anterieur halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 45° naar anterieur t.o.v. frontale vlak
➔ alle kanalen staan 90° tov elkaar
➔ lichaam vgl altijd info van ene kanaal met info andere kanaal
➔ vlakken staan in spiegelbeeld zodat het achterste vertikale kanaal in het vlak ligt
van het voorste vertikale kanaal (kinocilium = mediaal gericht + in spiegelbeeld)
➔ door spiegelbeeld is er asymmetrie van links – rechts (lichaam weet naar welke
zijde we draaien)
3
, functie: draaibewegingen
4
1. Anatomie en fysiologie van het evenwicht
- anatomie van het evenwicht
- fysiologie van het evenwicht
- nystagmus
2. Evenwichtsonderzoekfunctioneel evenwichtsonderzoek: nystagmusanalyse
- klassiek evenwichtsonderzoek
- uitgebreid evenwichtsonderzoek
3. Acuut uitvalssyndroom
- definitie en diagnostiek
- behandeling unilateraal uitvalssyndroom
o evenwichtstraining
o blikstabilisatietraining
- bilaterale vestibulaire areflexie
4. Ziekte van Ménière
- definitie en diagnostiek
- behandeling ziekte van Ménière
5. Benigne paroxysmale positievertigo
- definitie en pathogenese
- behandeling BPPV
- repositiemanoeuvres
- revalidatie
1
, Anatomie en fysiologie van het evenwicht
1. Anatomie van het evenwicht
Drie zintuigen voor evenwicht
- visus
- proprioceptie
- evenwichtsorgaan
Het evenwichtsorgaan:
- 3 semicirculaire kanalen
o 2 vloeistoffen
o 2 labyrinten
- kanalen bevatten:
o 1 ampulla: verdikking
o 1 cupula: klep in ampulla
- sacculus en utriculus
o in holte verdikking: macula (met carbonaatkristallen)
o detecteren zwaartekracht en lineaire versnellingen
- endolymfe compartiment
o trilharen voor registratie evenwicht
o trilharen voor gehoor (orgaan van Corti)
- ovale venster = weg van het middenoor naar het binnenoor
o geeft trillingen door naar perilymfe compartiment: slakkenhuis +
evenwichtsorgaan
- 2 opening naar binnenoor: enkel trillingen naar slakkenhuis
e
- cupula (3x): sluit ampula volledig af -> w met vocht gevuld
o sacculus: resorptie
- utriculus en saculus zijn verbonden met elkaar: registratie Fz
- ductus endolymfaticus eindigt tegen sinus
2
,De zintuigcellen
- type I: kinocilium (1)
o dik trilhaar (mediaal)
- type II: stereocilia (2)
o dun trilhaar
- cupula in ampulla (3)
o klep: buigt af bij beweging
o als cupula bewegen trillen
trilharen (1 en 2)
o niet onderhevig aan Fz
- macula in sacculus en utriculus
o macula = vlak met allemaal trilharen, op zelfde manier georiënteerd
o macula -> trilharen -> hierop ligt gelatine -> calciumcarbonaatkristallen
o deze kristallen verschuiven bij beweging (korreltjes op pudding)
o onderhevig aan fz
Positionering van het evenwichtsorgaan
- horizontaal halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 30° naar boven t.o.v. horizontale vlak
- posterieur halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 45° naar lateraal t.o.v. sagittale vlak
- anterieur halfcirkelvormig kanaal:
o hoek van 45° naar anterieur t.o.v. frontale vlak
➔ alle kanalen staan 90° tov elkaar
➔ lichaam vgl altijd info van ene kanaal met info andere kanaal
➔ vlakken staan in spiegelbeeld zodat het achterste vertikale kanaal in het vlak ligt
van het voorste vertikale kanaal (kinocilium = mediaal gericht + in spiegelbeeld)
➔ door spiegelbeeld is er asymmetrie van links – rechts (lichaam weet naar welke
zijde we draaien)
3
, functie: draaibewegingen
4
