CONTEXT C – LES 9 DESIGN WITH NATURE
LANDSCHAPSONTWERP & ECOLOGIE -plannen tekenen
9.1 INLEIDING: HISTORISCHE SITUERING
ROMANTIEK: TERUG NAAR DE NATUUR
Einde 18e en 19e eeuw: romantiek vanuit Duitsland reactie op verlichting en
het primaat v rede, rationaliteit
Projectie vh innerlijke en emoties op de natuur – eenheid mens natuur
Friedrich schilder: landschap als uitdrukking v emotie, symboliek, goddelijke
aanwezigheid
- Fascinatie voor ruïnes & wildernis: natuur neemt bovenhand
- Landschap rol in constructie v nationale identiteit
- Afkeer industrie, techniek en steden
MAATSCHAPPELIJKE REFORMATIE EN NATUURBERSCHERMING
Terugkeer naar natuur: kadert in grotere en diverse maatschappelijke beweging
- In allerlei vormen: naturisme, vegetarisme, wonen id natuur
- Duitsland eind 19e eeuw: : ‘Heimatschutz’: besef van nood aan bescherming vd natuur tegen oprukkende
industrialisering en verstedelijking
- Wereldwijd fenomeen: oprichting Amerikaanse nationale parken, ‘Les Amis de la Forêt de Soignes’ in België
DE WILDE TUIN
1. De Wild Garden in Engeland
Robinson – introductie natuur id tuin
Tuinen die evolueerden op natuurlijke wijze (minder
onderhoud dan klassieke pittoreske tuinen)
Combinatie exotische en inheemse planten uitgesproken botanische kennis
Verschillende tijdschriften gericht op tuinieren gericht op groeiend middenklasse publiek: democratisering vd tuin
door zelf te tuinieren
2. Import van de Wild Garden in België
Van der Swaelmen en Buyssens: pleidooi voor terugkeer vd
natuur met als model Engelse Wild Garden de nieuwe
pittoreske tuin
- Swaelmen: natuurlijke tuin maakt verbinding met een
ruimere context (stedenbouw), spanning natuurlijke
en geometrische
- Interesse alpiene landschappen en rotstuinen –
enscenering wilde natuur
Reactie tegen artificialiteit vd pittoreske Engelse stijl
verworden tot lege formule
, Democratisering vd tuin (beperkt tot hogere middenklasse)
Ledenblad - Le Nouveau Jardin Pittoresque: vbn ‘echte’ natuur (uit atlassen van botanicus Jean Massart)
Onderscheid echt en onecht – wild en pittoresk niet altijd duidelijk
- Wild: aandacht voor natuurlijke processen natuurlijke successie
DE DUITSE NATURGARTEN
1. Belang van botanica
Focus botanica als uitgangspunt
Samenwerkingen: Foester, Hammerbacher, Hansen,
Mattern
- Foester: botanica als manipulatie vd natuur, ontwikkelen v nieuwe soorten, selecties en associaties
- ’Beauty is more than beauty’, schoonheid als tegengif tegen ‘materiële, spirituele en sociale wanorde’
Neo-romantische visie op landschapsarchitectuur (verankerd in de Lebensreformideeën) in combi met traditionele als
modern visies
2. De Naturgarten als politiek instrument
Lange (1864-1941)
- Tuinen met minimale interventie van de mens
- Natuurlijke plantenconfiguraties, streekeigen
(Duitse) planten
Vs
Migge (1881-1935)
- Waldsiedlungen: bouwen in natuur
- Modernisme: contrast natuur en cultuur
- Internationalisme
DE NEDERLANDSE HEEMPARKEN
Netwerk v parken uitbreidingsplan Amstelveen
- Hernaturaliseren vh veenpolderlandschap met centraal
historische veenplas
- Uitgangspunt: inheemse beplanting
Stroming sinds begin 20ste eeuw: relatie planten, bodem, standplaats
Lange – ontwerp zonder exotische plantensoorten en kunstmatige
verrijking van de bodem
Heempark = opvoedkundige waarde, verspreiden v kennis over inheemse
flora
Andere manier v onderhoud: nat processen niet altijd te voorspellen
zoeken nr verh tss compositie en nat proces
LANDSCHAPSONTWERP & ECOLOGIE -plannen tekenen
9.1 INLEIDING: HISTORISCHE SITUERING
ROMANTIEK: TERUG NAAR DE NATUUR
Einde 18e en 19e eeuw: romantiek vanuit Duitsland reactie op verlichting en
het primaat v rede, rationaliteit
Projectie vh innerlijke en emoties op de natuur – eenheid mens natuur
Friedrich schilder: landschap als uitdrukking v emotie, symboliek, goddelijke
aanwezigheid
- Fascinatie voor ruïnes & wildernis: natuur neemt bovenhand
- Landschap rol in constructie v nationale identiteit
- Afkeer industrie, techniek en steden
MAATSCHAPPELIJKE REFORMATIE EN NATUURBERSCHERMING
Terugkeer naar natuur: kadert in grotere en diverse maatschappelijke beweging
- In allerlei vormen: naturisme, vegetarisme, wonen id natuur
- Duitsland eind 19e eeuw: : ‘Heimatschutz’: besef van nood aan bescherming vd natuur tegen oprukkende
industrialisering en verstedelijking
- Wereldwijd fenomeen: oprichting Amerikaanse nationale parken, ‘Les Amis de la Forêt de Soignes’ in België
DE WILDE TUIN
1. De Wild Garden in Engeland
Robinson – introductie natuur id tuin
Tuinen die evolueerden op natuurlijke wijze (minder
onderhoud dan klassieke pittoreske tuinen)
Combinatie exotische en inheemse planten uitgesproken botanische kennis
Verschillende tijdschriften gericht op tuinieren gericht op groeiend middenklasse publiek: democratisering vd tuin
door zelf te tuinieren
2. Import van de Wild Garden in België
Van der Swaelmen en Buyssens: pleidooi voor terugkeer vd
natuur met als model Engelse Wild Garden de nieuwe
pittoreske tuin
- Swaelmen: natuurlijke tuin maakt verbinding met een
ruimere context (stedenbouw), spanning natuurlijke
en geometrische
- Interesse alpiene landschappen en rotstuinen –
enscenering wilde natuur
Reactie tegen artificialiteit vd pittoreske Engelse stijl
verworden tot lege formule
, Democratisering vd tuin (beperkt tot hogere middenklasse)
Ledenblad - Le Nouveau Jardin Pittoresque: vbn ‘echte’ natuur (uit atlassen van botanicus Jean Massart)
Onderscheid echt en onecht – wild en pittoresk niet altijd duidelijk
- Wild: aandacht voor natuurlijke processen natuurlijke successie
DE DUITSE NATURGARTEN
1. Belang van botanica
Focus botanica als uitgangspunt
Samenwerkingen: Foester, Hammerbacher, Hansen,
Mattern
- Foester: botanica als manipulatie vd natuur, ontwikkelen v nieuwe soorten, selecties en associaties
- ’Beauty is more than beauty’, schoonheid als tegengif tegen ‘materiële, spirituele en sociale wanorde’
Neo-romantische visie op landschapsarchitectuur (verankerd in de Lebensreformideeën) in combi met traditionele als
modern visies
2. De Naturgarten als politiek instrument
Lange (1864-1941)
- Tuinen met minimale interventie van de mens
- Natuurlijke plantenconfiguraties, streekeigen
(Duitse) planten
Vs
Migge (1881-1935)
- Waldsiedlungen: bouwen in natuur
- Modernisme: contrast natuur en cultuur
- Internationalisme
DE NEDERLANDSE HEEMPARKEN
Netwerk v parken uitbreidingsplan Amstelveen
- Hernaturaliseren vh veenpolderlandschap met centraal
historische veenplas
- Uitgangspunt: inheemse beplanting
Stroming sinds begin 20ste eeuw: relatie planten, bodem, standplaats
Lange – ontwerp zonder exotische plantensoorten en kunstmatige
verrijking van de bodem
Heempark = opvoedkundige waarde, verspreiden v kennis over inheemse
flora
Andere manier v onderhoud: nat processen niet altijd te voorspellen
zoeken nr verh tss compositie en nat proces
