Samenvatting Proces en didactiek van rekenen (B3C112)

Proces & didactiek van Rekenen



GETALBEGRIP EN REKENVOORWAARDEN
 Rekenen ≠ tellen!
o Kunnen tellen is belangrijk om later te kunnen rekenen
o Rekenen is meer dan tellen
 Getalbegrip
o = inzicht hebben in de relatie(s) ve bepaald getal tov een ander getal of andere getallen
o = m.a.w. een kind bezit getalbegrip wanneer dat kind op elk moment tijdens het tellen
van losse elementen elk telwoord dat hij/zij zegt kan opvatten als een aanduiding vh
zoveelste getelde element als vh tot dan toe totale aantal getelde elementen
o Heb je nodig om te kunnen rekenen.
 Vb. kind telt 4 blokjes en je legt er 2 bij.
Je vraagt: “Hoeveel blokjes liggen er nu?”
-Kind begint opnieuw vanaf 1  kind telt, heeft nog geen getalbegrip
-Kind telt de eerste 4 niet meer opnieuw maar zegt meteen (eventueel 5)
6  kind rekent, heeft getalbegrip
 Algemene en specifieke rekenvoorwaarden
o Algemene rekenvoorwaarden  zijn ook handig voor andere vaardigheden
 Visueel ruimtelijke ontwikkeling
 Visueel ruimtelijke structuratie (handig voor het cijferen, zodat je honderdtallen
onder honderdtallen plaatst en eenheden onder eenheden…)
 Intellectuele ontwikkeling/intelligentie (weten wat de wiskundige symbolen
betekenen)
 Taalontwikkeling (8+3  acht plus drie is … : weten dat plus betekent dat je 8 en
3 moet samenvoegen)
 Auditief KT geheugen = werkgeheugen (handig bij het hoofdrekenen)
 Logisch (taal) denken (plus  en  samenvoegen)
 Handvoorkeur
 Werkhouding en taakspanning
 Aandacht en concentratie
 …
o Specifieke rekenvoorwaarden  voorwaarden die in het kleuteronderwijs worden
geoefend en belangrijk zijn voor het rekenen
 Tellen (zeer belangrijk): 5 principes
 Op welke leeftijd moeten kinderen tot hvl kunnen tellen?
- 3;6 – 4j  tot 10 à 14
- 4;6 – 5j  tot 14 à 20
- 5;6 – 6 j  tot 20 à 24
 Subitizing = het kunnen overzien met je ogen van een bepaalde hoeveelheid
zonder het te moeten tellen
 vb. Aantal ogen op een dobbelsteen
 5 Piagetiaanse rekenvoorwaarden




Pagina 1 van 12

, Proces & didactiek van Rekenen


5 principes vh eigenlijke tellen

Deze 5 principes moeten beheerst zijn om correct en vlot te kunnen tellen.

1) Principe vd stabiele volgorde
 = bij het tellen moeten getallen altijd in de zelfde volgorde worden toegewezen
 Vb. Als er 5 blokjes liggen moeten ze als volgt geteld worden: 1-2-3-4-5 en
niet 1-3-5-4-2
2) Principe vd 1-1-correspondentie
 = elk voorwerp dat er ligt moet je 1x tellen
 Vb. Kind duit alle voorwerpen aan en telt een reeds geteld voorwerp
opnieuw of slaat er eentje over.
3) Principe vd kardinaliteit (=resultatief tellen)
 = principe waarbij het kind beseft dat het laatste getalwoord dat hij opzegt bij het
opdreunen ve getalrij overeenkomt met de eindhoeveelheid
4) Principe vd irrelevante volgorde
 = het besef dat het niet uitmaakt in welke volgorde je telt, omdat de
eindhoeveelheid toch hetzelfde blijft
 Vb. Als er 5 blokken op een rij liggen, maakt het niet uit of je ze van links
naar rechts of omgekeerd telt.
5) Abstractieprincipe
 = het besef dat je alle voorwerpen op dezelfde objectieve manier moet tellen
 Vb. Babydieren tel je op dezelfde manier als appels: kinderen mogen
babydieren niet dubbel tellen omdat ze die schattig vinden of er een
emotionele band mee hebben.

5 Piagetiaanse rekenvoorwaarden

1) Classificatie
 = het kunnen groeperen volgens 1 of meerdere eigenschappen
 Vb. Een kind krijgt 20 gelijkvormige balletjes. 8 rode, 5 blauwe en 7 groene.
Deze moet hij in groeperen en samenleggen per kleur.
 Kenmerken
 Hoe meer eigenschappen tegelijkertijd, hoe moeilijker.
 Eigenschappen die niet gelden als criterium, moet je buiten beschouwing
houden
 Waarom belangrijk bij het rekenen?
 Door te groeperen leer je subklassen maken
- Handig bij splitsingen
2) Seriatie
 = rangschikken volgens een bepaalde eigenschap waarin soortgelijke dingen
verschillen
 Vb. 10 mensen rangschikken volgens lengte. Het zijn soortgelijke dingen
want het zijn allemaal mensen.
 Kenmerken
 Bepaalde eigenschappen kan je niet seriëren/rangschikken (vb. kleur)

Pagina 2 van 12