Samenvatting Economie – Concreet
Inhoud
Inhoud ................................................................................................................................................................ 1
Hoofdstuk 2 – Bedrijfseconomische principes .................................................................................................. 2
Hoofdstuk 3 – Financiële overzichten ............................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4 – Investeringsselectie .................................................................................................................... 6
Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse ..................................................................................................... 8
Hoofdstuk 8 – Planning en control................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 9 – Kostengedrag ........................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 12 – Kostenverbijzondering............................................................................................................ 14
Hoofdstuk 14 – Budgettering ........................................................................................................................... 16
Pagina 1 van 17
,Hoofdstuk 2 – Bedrijfseconomische principes
Paragraaf 2.1 – Opbrengsten, kosten en winst (gaat over de waarde van productiemiddelen)
• Verkoop van producten of diensten leidt tot opbrengsten, hebben een relatie met kosten
(waarde).
• Opoffering van productiemiddelen leidt tot kosten
• Vastleggen in de Resultatenrekening in de betreffende periode
• Opbrengsten – kosten= bedrijfsresultaat (winst of verlies) wijziging van het eigen vermogen.
Ontvangsten, uitgaven en liquiditeit (gaat over betalingen en geldstromen)
• Ontvangen betalingen zijn ontvangsten, hebben een relatie met opbrengsten (waarde).
• Betalingen aan anderen zijn uitgaven
• Vastleggen in het kasstromenoverzicht
• Bepalen de hoogte van de liquide middelen (liquiditeit)
Voorzichtigheidsprincipe: we gaan bij winstbepaling voorzichtig tewerk: we rekenen ons niet rijk. Heeft
twee uitwerkingen:
• Realisatieconventie: dit is een afspraak die binnen de branche geldt voor het moment waarop een
transactie is voltooid. Op dat moment wordt de opbrengst genomen.
• Verlies wordt wel op voorhand genomen: zodra bv. Duidelijk wordt dat sommige van die modi-
euze artikelen winkeldochters dreigen te worden, boeken we de voorraad af en nomen ons verlies
onmiddellijk op.
Confrontatiebeginsel/ matchingprincipe: beantwoord de vraag hoe groot de kosten in een periode zijn.
Dit beginsel zegt dat als kosten van een periode die bedragen worden beschouwd die tot de al bekende
opbrengsten he en geleid.
Handelsmarge: (opbrengst minus inkoop)
Toepassing van het voorzichtigheidsprincipe en het confrontatiebeginsel heeft enige
consequenties. We noemen:
• Binnen een periode kunnen er ontvangsten zijn die in deze periode geen opbrengsten zijn. Voor-
beeld: de betaling door debiteuren (de opbrengst is genomen bij het ontstaan van die debiteuren in
een vorige periode).
• Binnen een bepaalde periode kunnen er opbrengsten zijn die in deze periode geen ontvangst zijn.
Voorbeeld: de eerdergenoemde debiteuren.
• Binnen een periode kunnen er uitgaven zijn die in deze periode geen kosten zijn. Voorbeelden: be-
taling aan crediteuren, van wie de leveranties op voorraad gelegd zijn; aflossing van een lening.
• Binnen een periode kunnen er kosten zijn die binnen deze periode geen uitgaven zijn. Voorbeel-
den: verbruik uit voorraad; afschrijvingen.
Paragraaf 2.2 – Tijdsvoorkeur van geld
Resultatenrekening: een overzicht van opbrengsten, kosten en winst; resultaten van productieactiviteiten.
Kasstroomoverzicht: Overzicht van de ontvangsten en uitgaven in een bepaalde periode.
Vermogensverschaffer: iemand of een organisatie dei het bedrijf met vermogen (eigen of vreemd)
financiert.
Tijdvoorkeur van geld: de voorkeur voor eerdere beschikbare komende bedragen boven later
beschikbare bedragen heet het principe van tijdsvoorkeur.
Pagina 2 van 17
, Er zijn twee manieren om bedragen met elkaar te vergelijken. De eerste manier is om de eindwaarde van
een bedrag of een reeks bedragen te berekenen en die met elkaar te vergelijken. De tweede manier van
vergelijken is alle bedragen uit de toekomst naar een begintijdstip brengen. Deze vorm van rekenen is het
berekenen van de contante waarde van een bedrag of een reeks bedragen
Voor de berekening van eindwaarden of de contante waarde is het van belang of je uitgaat van
enkelvoudige intrest of samengestelde intrest. In de financiële wereld is het gebruikelijk uit te gaan van
een rentepercentage. Het genoemde rentepercentage op een spaarrekening of op leningen is altijd per
jaar.
Enkelvoudige rente wil zeggen dat de vergoeder van de rente geen rente vergoed over de rente. Bij
samengestelde rente daarentegen wordt verondersteld dat er wel rente wordt vergoed over de te
ontvangen rente. Ga in principe altijd uit van een samengestelde rente.
Met de eindwaardeberekening reken je uit welk bedrag je aan het einde van een periode op een rekening
hebt staan. Het is mogelijk de eindwaarde te berekenen over een bedrag (= een eenmalige storting) of
over meerdere gestorte bedragen gedurende de aangegeven periode.
Netto Contante Waarde= CWOntvangsten, -CWUitgaven
E= K x (1+r)n
Periodiek storten: de eindwaarde berekenen over een reeks stortingen. In feite bereken je van iedere
gestort bedrag de eindwaarde en die bedragen tel je bij elkaar op.
Beginnen met storten heet vooraf storten. Als de eerste storting aan het eind van het eerste haar gedaan
wordt, noemen we dat achteraf storten (voor het berekenen van de eindwaarde maakt het moment van de
eerste storting heel veel uit).
Het berekenen van een eindwaarde is het berekenen van een bedrag aan het eind van een periode. Het is
vooruit rekenen: van begindatum naar einddatum.
Het is ook mogelijk om de bedragen uit de toekomst naar voren te halen.
van einddatum naar begindatum.
Het van een einddatum naar een begindatum berekenen heet het berekenen van de contante waarde. In
plaats van het begrip rente gebruiken we bij de berekening van de contante waarde het begrip
disconteringsvoet.
𝑬
De formule voor de berekening van de contante waarde (eenmalig bedrag) is: 𝒌 = (1+𝑹)𝒏
Bij investeringsvraagstukken wordt veel gebruikgemaakt van de berekening van de contante waarde.
Een investering betekent meestal dat een onderneming vandaag een bedrag moet uitgeven om in de
toekomst bedragen te ontvangen.
Bij bv. Een investeringsbeslissing is de disconteringsvoet gelijk aan de vermogenskosten van de
onderneming. De vermogenskosten van de onderneming (de gemiddelde vermogenskostenvoet
genoemd) is het gemiddelde van het geëiste rendement van aandeelhouders en de overige
vermogensverschaffers. (WACC)
Rendement: gemaakte winst (of verlies) op uw beleggingen over een bepaalde periode.
Paragraaf 2.3 – Kengetallen
Kengetal: (ratio) is een getal dat de verhouding aangeeft tussen twee grootheden die met elkaar in
verband staan. Kengetallen worden gebruikt voor:
• Bedrijfsvergelijking
• Periodevergelijking
• Sturingsinformatie
Pagina 3 van 17
Inhoud
Inhoud ................................................................................................................................................................ 1
Hoofdstuk 2 – Bedrijfseconomische principes .................................................................................................. 2
Hoofdstuk 3 – Financiële overzichten ............................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4 – Investeringsselectie .................................................................................................................... 6
Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse ..................................................................................................... 8
Hoofdstuk 8 – Planning en control................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 9 – Kostengedrag ........................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 12 – Kostenverbijzondering............................................................................................................ 14
Hoofdstuk 14 – Budgettering ........................................................................................................................... 16
Pagina 1 van 17
,Hoofdstuk 2 – Bedrijfseconomische principes
Paragraaf 2.1 – Opbrengsten, kosten en winst (gaat over de waarde van productiemiddelen)
• Verkoop van producten of diensten leidt tot opbrengsten, hebben een relatie met kosten
(waarde).
• Opoffering van productiemiddelen leidt tot kosten
• Vastleggen in de Resultatenrekening in de betreffende periode
• Opbrengsten – kosten= bedrijfsresultaat (winst of verlies) wijziging van het eigen vermogen.
Ontvangsten, uitgaven en liquiditeit (gaat over betalingen en geldstromen)
• Ontvangen betalingen zijn ontvangsten, hebben een relatie met opbrengsten (waarde).
• Betalingen aan anderen zijn uitgaven
• Vastleggen in het kasstromenoverzicht
• Bepalen de hoogte van de liquide middelen (liquiditeit)
Voorzichtigheidsprincipe: we gaan bij winstbepaling voorzichtig tewerk: we rekenen ons niet rijk. Heeft
twee uitwerkingen:
• Realisatieconventie: dit is een afspraak die binnen de branche geldt voor het moment waarop een
transactie is voltooid. Op dat moment wordt de opbrengst genomen.
• Verlies wordt wel op voorhand genomen: zodra bv. Duidelijk wordt dat sommige van die modi-
euze artikelen winkeldochters dreigen te worden, boeken we de voorraad af en nomen ons verlies
onmiddellijk op.
Confrontatiebeginsel/ matchingprincipe: beantwoord de vraag hoe groot de kosten in een periode zijn.
Dit beginsel zegt dat als kosten van een periode die bedragen worden beschouwd die tot de al bekende
opbrengsten he en geleid.
Handelsmarge: (opbrengst minus inkoop)
Toepassing van het voorzichtigheidsprincipe en het confrontatiebeginsel heeft enige
consequenties. We noemen:
• Binnen een periode kunnen er ontvangsten zijn die in deze periode geen opbrengsten zijn. Voor-
beeld: de betaling door debiteuren (de opbrengst is genomen bij het ontstaan van die debiteuren in
een vorige periode).
• Binnen een bepaalde periode kunnen er opbrengsten zijn die in deze periode geen ontvangst zijn.
Voorbeeld: de eerdergenoemde debiteuren.
• Binnen een periode kunnen er uitgaven zijn die in deze periode geen kosten zijn. Voorbeelden: be-
taling aan crediteuren, van wie de leveranties op voorraad gelegd zijn; aflossing van een lening.
• Binnen een periode kunnen er kosten zijn die binnen deze periode geen uitgaven zijn. Voorbeel-
den: verbruik uit voorraad; afschrijvingen.
Paragraaf 2.2 – Tijdsvoorkeur van geld
Resultatenrekening: een overzicht van opbrengsten, kosten en winst; resultaten van productieactiviteiten.
Kasstroomoverzicht: Overzicht van de ontvangsten en uitgaven in een bepaalde periode.
Vermogensverschaffer: iemand of een organisatie dei het bedrijf met vermogen (eigen of vreemd)
financiert.
Tijdvoorkeur van geld: de voorkeur voor eerdere beschikbare komende bedragen boven later
beschikbare bedragen heet het principe van tijdsvoorkeur.
Pagina 2 van 17
, Er zijn twee manieren om bedragen met elkaar te vergelijken. De eerste manier is om de eindwaarde van
een bedrag of een reeks bedragen te berekenen en die met elkaar te vergelijken. De tweede manier van
vergelijken is alle bedragen uit de toekomst naar een begintijdstip brengen. Deze vorm van rekenen is het
berekenen van de contante waarde van een bedrag of een reeks bedragen
Voor de berekening van eindwaarden of de contante waarde is het van belang of je uitgaat van
enkelvoudige intrest of samengestelde intrest. In de financiële wereld is het gebruikelijk uit te gaan van
een rentepercentage. Het genoemde rentepercentage op een spaarrekening of op leningen is altijd per
jaar.
Enkelvoudige rente wil zeggen dat de vergoeder van de rente geen rente vergoed over de rente. Bij
samengestelde rente daarentegen wordt verondersteld dat er wel rente wordt vergoed over de te
ontvangen rente. Ga in principe altijd uit van een samengestelde rente.
Met de eindwaardeberekening reken je uit welk bedrag je aan het einde van een periode op een rekening
hebt staan. Het is mogelijk de eindwaarde te berekenen over een bedrag (= een eenmalige storting) of
over meerdere gestorte bedragen gedurende de aangegeven periode.
Netto Contante Waarde= CWOntvangsten, -CWUitgaven
E= K x (1+r)n
Periodiek storten: de eindwaarde berekenen over een reeks stortingen. In feite bereken je van iedere
gestort bedrag de eindwaarde en die bedragen tel je bij elkaar op.
Beginnen met storten heet vooraf storten. Als de eerste storting aan het eind van het eerste haar gedaan
wordt, noemen we dat achteraf storten (voor het berekenen van de eindwaarde maakt het moment van de
eerste storting heel veel uit).
Het berekenen van een eindwaarde is het berekenen van een bedrag aan het eind van een periode. Het is
vooruit rekenen: van begindatum naar einddatum.
Het is ook mogelijk om de bedragen uit de toekomst naar voren te halen.
van einddatum naar begindatum.
Het van een einddatum naar een begindatum berekenen heet het berekenen van de contante waarde. In
plaats van het begrip rente gebruiken we bij de berekening van de contante waarde het begrip
disconteringsvoet.
𝑬
De formule voor de berekening van de contante waarde (eenmalig bedrag) is: 𝒌 = (1+𝑹)𝒏
Bij investeringsvraagstukken wordt veel gebruikgemaakt van de berekening van de contante waarde.
Een investering betekent meestal dat een onderneming vandaag een bedrag moet uitgeven om in de
toekomst bedragen te ontvangen.
Bij bv. Een investeringsbeslissing is de disconteringsvoet gelijk aan de vermogenskosten van de
onderneming. De vermogenskosten van de onderneming (de gemiddelde vermogenskostenvoet
genoemd) is het gemiddelde van het geëiste rendement van aandeelhouders en de overige
vermogensverschaffers. (WACC)
Rendement: gemaakte winst (of verlies) op uw beleggingen over een bepaalde periode.
Paragraaf 2.3 – Kengetallen
Kengetal: (ratio) is een getal dat de verhouding aangeeft tussen twee grootheden die met elkaar in
verband staan. Kengetallen worden gebruikt voor:
• Bedrijfsvergelijking
• Periodevergelijking
• Sturingsinformatie
Pagina 3 van 17
