Basisstof 1:
Waarnemen
- Zintuig: orgaan dat reageert op prikkels.
- Zintuigcellen: liggen in de zintuigen. Zijn aangesloten op zenuwen die verbonden
zijn met de hersenen.
- Impulsen: opgevangen prikkels. Zenuwen leiden impulsen naar de hersenen.
Zintuigen
- Zintuigenstelsel: alle zintuigen samen.
- Pijnpunten: uiteinden van bepaalde zenuwen. Hiermee neem je pijn waar.
Pijnpunten zitten op je huid, maar ook binnen in je lichaam.
Zintuig Ligging Prikkel
Gezichtszintuig in de ogen licht
Gehoorzintuig in de oren geluid
Evenwichtszintuig in de oren zwaartekracht
Reukzintuig in de neus geur
Smaakzintuig in de tong smaak
Warmtezintuig in de huid warmte
Koudezintuig in de huid kou
Drukzintuig in de huid druk
Tastzintuig in de huid lichte aanraking
Ontstaan van impulsen
- Drempelwaarde: de kleinste prikkelsterkte die een impuls veroorzaakt.
- Impulsfrequentie: de hoeveelheid prikkels die worden doorgeven per seconde. Bij
een sterke prikkel neemt de impulsfrequentie dus toe. Zo omgekeerd bij een zachte
prikkel.
- Adequate prikkel: het type prikkel waar een zintuig speciaal gevoelig voor is. De
drempelwaarde voor adequate prikkels is erg laag. De drempelwaarde voor een
andere prikkel is dan erg hoog.
- Gewenning: als de drempelwaarde in de loop van tijd hoger wordt. Je gaat ergens
aan wennen.
, Basisstof 3
De bouw van de oren
- Gehoorzintuigen: hiermee neem je geluiden (trillingen in de lucht) waar.
- Oorschelp: vangt de trillingen op.
- Gehoorgang: leidt de trillingen naar het trommelvlies.
- Oorsmeerkliertjes: produceren oorsmeer zodat het trommelvlies soepel blijft. Liggen
in de gehoorgang.
- Trommelholte: ligt achter het trommelvlies en is verbonden met de buis van
Eustachius.
- Gehoorbeentjes: ligt in de trommelholte. Bestaat uit: hamer, aambeeld en
stijgbeugel. Stijgbeugel is verbonden met het vlies (venster).
- Slakkenhuis: ligt aan de andere kant van het vlies (venster). Bestaat uit drie
kanalen, gevuld met vloeistof.
- Gehoorzenuw: leidt de impulsen naar de hersenen.
- Buis van Eustachius: verbindt trommelholte met de keelholte. Regelt luchtdruk. Is
nodig om het trommelvlies goed te laten trillen.
Weg van prikkels naar impulsen:
Geluid komt binnen in de gehoorgang.
Daardoor gaat het trommelvlies bewegen en hij brengt de gehoorbeentjes aan het trillen.
Deze geven de trillingen door aan het venster in het slakkenhuis.
De vloeistof in de kanalen van het slakkenhuis gaan trillen.
In het middelste kanaal liggen zintuigcellen.
Hierin ontstaan impulsen doordat ze geprikkeld worden door de trillingen.
De gehoorzenuw brengen de impulsen naar de hersenen.
De bouw van de ogen
- Harde oogvlies: het witte gedeelte van je oog. Hieraan zijn oogspieren bevestigd.
- Oogspieren: draaien de ogen in de gewenste richting.
- Iris: gekleurde deel in de ogen. Hierin zit een opening: de pupil.
- Pupil: Hierdoor komt licht het oog binnen.
- Doorzichtig hoornvlies: ligt over de pupil en de iris.
- Traanklieren: liggen onder de huid boven de ogen. Produceren traanvocht.
Traanvocht beschermt de ogen van uitdroging en reinigt ze.
- Glasachtig lichaam: grootste deel van de ogen. Zit binnen in.
- Lens: zorgt ervoor dat je scherp kan zien. Ligt achter de iris en de pupil.
- Vaatvlies: bevat veel bloedvaten. Zorgt voor voeding in het oog. Deel van de wand
van het oog.
- Netvlies: hierin liggen de zintuigcellen. Deze zetten de prikkels (licht) om in
impulsen.
- Oogzenuw: leidt de impulsen naar de hersenen.
- Gele vlek: met de zintuigcellen in de gele vlek kan je het scherpst zien.
- Blinde vlek: plaats waar de oogzenuw het oog verlaat.
Waarnemen
- Zintuig: orgaan dat reageert op prikkels.
- Zintuigcellen: liggen in de zintuigen. Zijn aangesloten op zenuwen die verbonden
zijn met de hersenen.
- Impulsen: opgevangen prikkels. Zenuwen leiden impulsen naar de hersenen.
Zintuigen
- Zintuigenstelsel: alle zintuigen samen.
- Pijnpunten: uiteinden van bepaalde zenuwen. Hiermee neem je pijn waar.
Pijnpunten zitten op je huid, maar ook binnen in je lichaam.
Zintuig Ligging Prikkel
Gezichtszintuig in de ogen licht
Gehoorzintuig in de oren geluid
Evenwichtszintuig in de oren zwaartekracht
Reukzintuig in de neus geur
Smaakzintuig in de tong smaak
Warmtezintuig in de huid warmte
Koudezintuig in de huid kou
Drukzintuig in de huid druk
Tastzintuig in de huid lichte aanraking
Ontstaan van impulsen
- Drempelwaarde: de kleinste prikkelsterkte die een impuls veroorzaakt.
- Impulsfrequentie: de hoeveelheid prikkels die worden doorgeven per seconde. Bij
een sterke prikkel neemt de impulsfrequentie dus toe. Zo omgekeerd bij een zachte
prikkel.
- Adequate prikkel: het type prikkel waar een zintuig speciaal gevoelig voor is. De
drempelwaarde voor adequate prikkels is erg laag. De drempelwaarde voor een
andere prikkel is dan erg hoog.
- Gewenning: als de drempelwaarde in de loop van tijd hoger wordt. Je gaat ergens
aan wennen.
, Basisstof 3
De bouw van de oren
- Gehoorzintuigen: hiermee neem je geluiden (trillingen in de lucht) waar.
- Oorschelp: vangt de trillingen op.
- Gehoorgang: leidt de trillingen naar het trommelvlies.
- Oorsmeerkliertjes: produceren oorsmeer zodat het trommelvlies soepel blijft. Liggen
in de gehoorgang.
- Trommelholte: ligt achter het trommelvlies en is verbonden met de buis van
Eustachius.
- Gehoorbeentjes: ligt in de trommelholte. Bestaat uit: hamer, aambeeld en
stijgbeugel. Stijgbeugel is verbonden met het vlies (venster).
- Slakkenhuis: ligt aan de andere kant van het vlies (venster). Bestaat uit drie
kanalen, gevuld met vloeistof.
- Gehoorzenuw: leidt de impulsen naar de hersenen.
- Buis van Eustachius: verbindt trommelholte met de keelholte. Regelt luchtdruk. Is
nodig om het trommelvlies goed te laten trillen.
Weg van prikkels naar impulsen:
Geluid komt binnen in de gehoorgang.
Daardoor gaat het trommelvlies bewegen en hij brengt de gehoorbeentjes aan het trillen.
Deze geven de trillingen door aan het venster in het slakkenhuis.
De vloeistof in de kanalen van het slakkenhuis gaan trillen.
In het middelste kanaal liggen zintuigcellen.
Hierin ontstaan impulsen doordat ze geprikkeld worden door de trillingen.
De gehoorzenuw brengen de impulsen naar de hersenen.
De bouw van de ogen
- Harde oogvlies: het witte gedeelte van je oog. Hieraan zijn oogspieren bevestigd.
- Oogspieren: draaien de ogen in de gewenste richting.
- Iris: gekleurde deel in de ogen. Hierin zit een opening: de pupil.
- Pupil: Hierdoor komt licht het oog binnen.
- Doorzichtig hoornvlies: ligt over de pupil en de iris.
- Traanklieren: liggen onder de huid boven de ogen. Produceren traanvocht.
Traanvocht beschermt de ogen van uitdroging en reinigt ze.
- Glasachtig lichaam: grootste deel van de ogen. Zit binnen in.
- Lens: zorgt ervoor dat je scherp kan zien. Ligt achter de iris en de pupil.
- Vaatvlies: bevat veel bloedvaten. Zorgt voor voeding in het oog. Deel van de wand
van het oog.
- Netvlies: hierin liggen de zintuigcellen. Deze zetten de prikkels (licht) om in
impulsen.
- Oogzenuw: leidt de impulsen naar de hersenen.
- Gele vlek: met de zintuigcellen in de gele vlek kan je het scherpst zien.
- Blinde vlek: plaats waar de oogzenuw het oog verlaat.
