Jaar 2 Cursus 1 Tekst 3 reader
Onderzoek naar sociale dynamica: macht, conformisme en gehoorzaamheid
Motieven en behoeftes die normaal gesproken ons een goede dienst bewijzen, kunnen
ons op het foute pad leiden wanneer ze gemanipuleerd worden door omgevingskrachten
waarvan we de macht niet herkennen. We gaan het hebben over dat aangrijpende ge-
dragsverandering niet het gevolg is van beïnvloeding maar door manipulatie van gewone
aspecten. Her verlangen om erbij te horen drijft ons tot de meest gekke dingen Een van
deze sociale krachten is groepsdruk. Afwijzing is namelijk verschrikkelijk. Autoriteiten
doen iedereen gehoorzamen door het lokken van erbij horen en dreiging van afwijzing.
Hoe onderzoek de macht van omstandigheden onthult
Groepen laten je dingen doen door indirecte invloed: normatief gedrag. Een autoriteit
beïnvloedt ons vaker meer direct. Hierdoor heb je de sneller de neiging het niet te doen.
Hoe worden goede mensen ertoe aangezet zich slecht te gedragen?
Pas op: misschien houdt u uzelf voor de gek
Haast ieder persoon ziet zichzelf als bovengemiddeld en denk vaak ‘dat overkomt mij
toch niet’ dit vooroordeel kan ervoor zorgen dat we verblind worden om te zien dat we
als mensen overeenkomsten hebben, ook nemen we geen maatregelen om slechte
consequenties van ons gedrag te voorkomen (omdat we toch denken dat het ons niet
overkomt). Dus nemen we risico’s op verschillende vlakken. Onthoudt dit gedurende de
tekst, zodat je jou vooroordeel, dat het je niet overkomt, los kan laten.
Klassiek onderzoek naar conformisme (aanpassen aan gedrag/opvattingen die heersen)
Muzafer Sherif zei in 1935 dat mensen naar conformisme leiden omdat de democratie de
nadruk legt op gemeenschappelijke standpunten.
Asch’ onderzoek naar conformisme
Asch zag dit anders en zei dat mensen zelfstandig handelen, zelfs als ze geconfronteerd
worden met een meerderheid die anders denkt. Wel moet je hierbij een persoonlijke
norm hebben. Uit onderzoek blijkt dat we ons conformeren door 2 redenen:
1. Behoefte aan informatie
2. Behoefte aan normen
Conformisme en onafhankelijkheid prikkelen de hersenen op verschillende wijzen
Als je instemt bij iets waar je niet achter staat toont je conformisme zich in de hersenen
als veranderingen in de cortex (zijn betrokken bij waarnemen). Gek genoeg treden er
geen veranderingen op in de frontale kwab (oplossing, planning). Wanneer jij niet mee
gaat met de groep vertonen de hersenen een verhoogde activiteit in emotionele intel-
ligentie. Concluderend kunnen we stellen dat groepsconsensus daadwerkelijk invloed
hebben op hoe we dingen waarnemen.
De macht van de minderheid
De minderheid die tegen bepaalde zaken ingaan zorgt ervoor dat er kritisch naar zaken
gekeken wordt. In de samenleving neigt de meerderheid ernaar de status te verdedigen
terwijl innovatie krachten en roep om verandering voortkomen uit minderheidsgroepen.
Milgrams prikkelende onderzoek: blinde gehoorzaamheid aan autoriteit
Milgrams interesse in het probleem van gehoorzaamheid aan autoriteit kwam voort uit
verontrusting over het gemak waarmee de nazi’s joden hadden vermoord.
Milgrams gehoorzaamheidsparadigma
Wat zou jij doen als je voor 400 euro steeds ergere schokken aan iemand moest uitdelen
bij elk foutief antwoord dat hij gaf en smeekte om te stoppen. Terwijl jou proefleider alles
op alles zette om je door te laten gaan.
Onderzoek naar sociale dynamica: macht, conformisme en gehoorzaamheid
Motieven en behoeftes die normaal gesproken ons een goede dienst bewijzen, kunnen
ons op het foute pad leiden wanneer ze gemanipuleerd worden door omgevingskrachten
waarvan we de macht niet herkennen. We gaan het hebben over dat aangrijpende ge-
dragsverandering niet het gevolg is van beïnvloeding maar door manipulatie van gewone
aspecten. Her verlangen om erbij te horen drijft ons tot de meest gekke dingen Een van
deze sociale krachten is groepsdruk. Afwijzing is namelijk verschrikkelijk. Autoriteiten
doen iedereen gehoorzamen door het lokken van erbij horen en dreiging van afwijzing.
Hoe onderzoek de macht van omstandigheden onthult
Groepen laten je dingen doen door indirecte invloed: normatief gedrag. Een autoriteit
beïnvloedt ons vaker meer direct. Hierdoor heb je de sneller de neiging het niet te doen.
Hoe worden goede mensen ertoe aangezet zich slecht te gedragen?
Pas op: misschien houdt u uzelf voor de gek
Haast ieder persoon ziet zichzelf als bovengemiddeld en denk vaak ‘dat overkomt mij
toch niet’ dit vooroordeel kan ervoor zorgen dat we verblind worden om te zien dat we
als mensen overeenkomsten hebben, ook nemen we geen maatregelen om slechte
consequenties van ons gedrag te voorkomen (omdat we toch denken dat het ons niet
overkomt). Dus nemen we risico’s op verschillende vlakken. Onthoudt dit gedurende de
tekst, zodat je jou vooroordeel, dat het je niet overkomt, los kan laten.
Klassiek onderzoek naar conformisme (aanpassen aan gedrag/opvattingen die heersen)
Muzafer Sherif zei in 1935 dat mensen naar conformisme leiden omdat de democratie de
nadruk legt op gemeenschappelijke standpunten.
Asch’ onderzoek naar conformisme
Asch zag dit anders en zei dat mensen zelfstandig handelen, zelfs als ze geconfronteerd
worden met een meerderheid die anders denkt. Wel moet je hierbij een persoonlijke
norm hebben. Uit onderzoek blijkt dat we ons conformeren door 2 redenen:
1. Behoefte aan informatie
2. Behoefte aan normen
Conformisme en onafhankelijkheid prikkelen de hersenen op verschillende wijzen
Als je instemt bij iets waar je niet achter staat toont je conformisme zich in de hersenen
als veranderingen in de cortex (zijn betrokken bij waarnemen). Gek genoeg treden er
geen veranderingen op in de frontale kwab (oplossing, planning). Wanneer jij niet mee
gaat met de groep vertonen de hersenen een verhoogde activiteit in emotionele intel-
ligentie. Concluderend kunnen we stellen dat groepsconsensus daadwerkelijk invloed
hebben op hoe we dingen waarnemen.
De macht van de minderheid
De minderheid die tegen bepaalde zaken ingaan zorgt ervoor dat er kritisch naar zaken
gekeken wordt. In de samenleving neigt de meerderheid ernaar de status te verdedigen
terwijl innovatie krachten en roep om verandering voortkomen uit minderheidsgroepen.
Milgrams prikkelende onderzoek: blinde gehoorzaamheid aan autoriteit
Milgrams interesse in het probleem van gehoorzaamheid aan autoriteit kwam voort uit
verontrusting over het gemak waarmee de nazi’s joden hadden vermoord.
Milgrams gehoorzaamheidsparadigma
Wat zou jij doen als je voor 400 euro steeds ergere schokken aan iemand moest uitdelen
bij elk foutief antwoord dat hij gaf en smeekte om te stoppen. Terwijl jou proefleider alles
op alles zette om je door te laten gaan.
