Module 1.1
Wat is ‘n Rekenaar?
‘apps’ op slimfoon stel jou in
Tipes rekenaars:
staat om meer te doen as
Draagbar /
toestelle
•
mobiele
Skootrekenaars
om te bel. Dis hkm ‘n
• Slimfone (gebruik batterye) slimfoon ook ‘n rekenaar is
• Tablette
• Tafelrekenaars (groter + kan nie maklik rondgeskuif word nie)
➢ Al die rekenaars = veeldoelig (kan versk. take beter + vinniger voltooi)
➢ Die rekenaars = elektroniese toestelle ( werk met elek.)
➢ Alle rekenaars het hardeware + sagteware nodig om te werk
Hardeware + Sagteware:
• Fisiese dele van rekenaar (kan vat + sien) = hardeware / apperatuur
➢ Muise, skerms, sleutelborde, drukkers + versk dele van rekenaar binne-in = vb’e v hardeware
• Om rekenaar iets nuttigs te laat doen, moet ons baie spesifieke instruksies gee (rekenaar programme /
sagteware)
• Sagteware = stelle instruksies wat rekenaar vetel wat om te doen
• Sagteware moet vanaf stoormedium in geheue gelaai word
• Woord → algemeen gebruik om spesifieke programme te beskryf = app (application) / Toep (toepassing). Woord
word gebruik om na enige program te verwys
• Rekenaar versk programme kan uitvoer = veeldoelige toestel
➢ Met selfde hardeware kan jy rekenaarspeletjie laai + rekenaar vir vermaak gebruik of woordverwerker
laai om getikte dokment te skep, ens.
➢ Baie versk programme → jou in staat stel om met selfde hardeware heeltemal versk take uit te voer
• Alle rekenaars = uit hardeware + sagteware saamgestel
• Alle rekenaars werk op selfde manier – volgens siklus (inligtingverwerkingsiklus)
Die inligtingverwerkingsiklus:
• Rekenaars ontvang toevoer (vanaf sleutelbord / muis + doen iets daarmee (verwerk dit) + produseer een / ander
soort afvoer (gewoonlik op skerm / deur drukker)
• Afvoer moet gestoor word dat dit later gebruik kan word
afvoer
verwerking
toevoer van data
stoor/
berging
(permanent)
, • Meeste rekenaars op een of ander manier mert ander rekenaars verbind om met mekaar te kommunikeer.
• Kommunikasie = deesdae ook ‘n belangrike deel vd siklus
• Data: onverwerkte items (teks, getalle, grafika, klank + video
• Inligting: resultaat van verwerking van data + behoort iets te beteken + vir iets gebruik kan word
➢ Vb data = leerder se toetspunte en inligting = leerder se gemiddeld
Inleiding tot Windows:
• Belangrikste program op rekenaar = een wat al die akt wat in rekenaar plaasvind, beheer (bedryfstelsel)
Skakel die rekenaar aan:
• Bedryfstelsel laai outomties wanneer rekenaar aangeskakel word (selflaaiproses (boot))
• Afhangende van hoe rekenaar opgestel is, sal jy <Ctrl><Alt><Delete> moet druk om aan te teken (log on) (Hulle
sal jou dalk ook vra om ‘n gebruikersnaam + wagwoord te verskaf)
• Wanneer rekenaar eers wagwoord + gebruikersnaam vra, moet men seers aanteken om toegang tot programme
+ data te kry. (nodig wanneer baie mense dieselfde rekenaar gebruik of aan ander network gekoppel is). Unieke
gebruikersnaam + wagwoord = vir sekuriteitsdoeleindes gebruik (net jy toegang tot inligting het)
• <Esc> - sleutel kan gebruik word om opsie te kanselleer / terug te keer na waar jy was
• Gebruik Start-kieslys om rekenaar af te skakel
Die werkskerm:
• Wanner rekenaar aanskakel gaan jy by werkskerm uitkom (desktop) (eerste basiese skerm van bedryfstelsel)
• Lyk nie op alle rekenaars dieselfde nie omdat bedryfstelsels verskil
• Werkskerm kan deur verbruiker aangepas word (customise)
• Die teëls (tiles – groter reghoekige bloke) + Kleiner prentjies / ikone (icons) op werkskerm self, verteenwoordig
programme / plekke op rekenaar.
• Alle moderne sagteware maak van grafiese gebruikersoppervlak gebruik. (Graphical User Interface – GUI)
• Die koppelvlak maak dit vir gebruikers moontlik om met rekenaar (eintlik bedryfstelsel) te kommunikeer
(interact) + grafiese elemente soos ikone + teels te gebruik om objekte te selekteer
• GUI word ontwerp om saam met sleutelbord + muis (by raakskerms ‘n vinger of hand) gebruik te word
Algemene aksies wat mens met ‘n muis kan uitvoer:
➢ Klik Rus wyser op objek + selekteer dan objek deur linkerkantste knoppie op muis een keer
te druk
➢ Dubbelklik Klik linkerkantste knoppie 2 keer na mekaar vining op muis
➢ Regsklik Druk regterkantste knoppie op muis inplaas van linkerkant
➢ Sleep (drag) Klik op objek, hou muis knoppie in + beweeg dan d muis. Objek sal saam met wyser
beweeg
, ➢ Rol (scroll) Meeste muise het wieletjie tussen 2 knoppies, wat gebruik kan word om binne
dokument op + af te beweeg / te rol
Algemene eienskappe van programme:
• Programme → geskryf is vir rekenaars met ‘n Windows-bedryfstelsel = Windows-programme
• Wanneer program oopgemaak / gelaai word, sal area op skerm die terugvoer / afvoer vd program vertoon. Die
area = venster (window) genoem
• In al die Microsoft Office-programme word versk kieslyste +balkies in nuwe component, die Ribbon
gekombineer. Op ribbon word opdragte in logiese groepe op versk tabs verdeel (soos Pages-, Tables- en
Illustrations-groepe, wat op Word se Insert-tab voorkom)
Kom ons stoor ons werk:
• Wanneer jy met werk besig is, word dit tydelik in die rekenaar se geheue (memory) gehou + bly daar solank
program oop is + rekenaar aangeskakel bly. Om werk te bêre, sodat jy dit later weer kan gebruik, moet jy dit
stoor (save). Alles wat op rekenaar gestor word (Word-dokumente, prentjies in paint, ens) word as lêers (files)
gestoor. Dokumente word georganiseer deur hulle in lêergidse (folders) te groepeer.
• Lêer: plek op rekenaar waar data / inligting onder enkele naam op rekenaar gestoor word
• Stoor: plek op rekenaar → werk permanent gebêre word
• Geheue: plek op rekenaar → werk tydelik gebêre word, terwyl on snog daaraan werk + voor ons dit stoor
• Dit is belangrik om leers+ lêergidse name te gee wat iets beteken + beskryf wat in hulle gestoor word
➢ Dit = moeite, maar maak makliker as jy moet soek
Maak kennis met die sleutelbord:
• Toevoerstelsel wat mees algemeenste gebruik word.
• Word gebruik om inligting in programme waarmee ons werk, in te tik
Wat is ‘n Rekenaar?
‘apps’ op slimfoon stel jou in
Tipes rekenaars:
staat om meer te doen as
Draagbar /
toestelle
•
mobiele
Skootrekenaars
om te bel. Dis hkm ‘n
• Slimfone (gebruik batterye) slimfoon ook ‘n rekenaar is
• Tablette
• Tafelrekenaars (groter + kan nie maklik rondgeskuif word nie)
➢ Al die rekenaars = veeldoelig (kan versk. take beter + vinniger voltooi)
➢ Die rekenaars = elektroniese toestelle ( werk met elek.)
➢ Alle rekenaars het hardeware + sagteware nodig om te werk
Hardeware + Sagteware:
• Fisiese dele van rekenaar (kan vat + sien) = hardeware / apperatuur
➢ Muise, skerms, sleutelborde, drukkers + versk dele van rekenaar binne-in = vb’e v hardeware
• Om rekenaar iets nuttigs te laat doen, moet ons baie spesifieke instruksies gee (rekenaar programme /
sagteware)
• Sagteware = stelle instruksies wat rekenaar vetel wat om te doen
• Sagteware moet vanaf stoormedium in geheue gelaai word
• Woord → algemeen gebruik om spesifieke programme te beskryf = app (application) / Toep (toepassing). Woord
word gebruik om na enige program te verwys
• Rekenaar versk programme kan uitvoer = veeldoelige toestel
➢ Met selfde hardeware kan jy rekenaarspeletjie laai + rekenaar vir vermaak gebruik of woordverwerker
laai om getikte dokment te skep, ens.
➢ Baie versk programme → jou in staat stel om met selfde hardeware heeltemal versk take uit te voer
• Alle rekenaars = uit hardeware + sagteware saamgestel
• Alle rekenaars werk op selfde manier – volgens siklus (inligtingverwerkingsiklus)
Die inligtingverwerkingsiklus:
• Rekenaars ontvang toevoer (vanaf sleutelbord / muis + doen iets daarmee (verwerk dit) + produseer een / ander
soort afvoer (gewoonlik op skerm / deur drukker)
• Afvoer moet gestoor word dat dit later gebruik kan word
afvoer
verwerking
toevoer van data
stoor/
berging
(permanent)
, • Meeste rekenaars op een of ander manier mert ander rekenaars verbind om met mekaar te kommunikeer.
• Kommunikasie = deesdae ook ‘n belangrike deel vd siklus
• Data: onverwerkte items (teks, getalle, grafika, klank + video
• Inligting: resultaat van verwerking van data + behoort iets te beteken + vir iets gebruik kan word
➢ Vb data = leerder se toetspunte en inligting = leerder se gemiddeld
Inleiding tot Windows:
• Belangrikste program op rekenaar = een wat al die akt wat in rekenaar plaasvind, beheer (bedryfstelsel)
Skakel die rekenaar aan:
• Bedryfstelsel laai outomties wanneer rekenaar aangeskakel word (selflaaiproses (boot))
• Afhangende van hoe rekenaar opgestel is, sal jy <Ctrl><Alt><Delete> moet druk om aan te teken (log on) (Hulle
sal jou dalk ook vra om ‘n gebruikersnaam + wagwoord te verskaf)
• Wanneer rekenaar eers wagwoord + gebruikersnaam vra, moet men seers aanteken om toegang tot programme
+ data te kry. (nodig wanneer baie mense dieselfde rekenaar gebruik of aan ander network gekoppel is). Unieke
gebruikersnaam + wagwoord = vir sekuriteitsdoeleindes gebruik (net jy toegang tot inligting het)
• <Esc> - sleutel kan gebruik word om opsie te kanselleer / terug te keer na waar jy was
• Gebruik Start-kieslys om rekenaar af te skakel
Die werkskerm:
• Wanner rekenaar aanskakel gaan jy by werkskerm uitkom (desktop) (eerste basiese skerm van bedryfstelsel)
• Lyk nie op alle rekenaars dieselfde nie omdat bedryfstelsels verskil
• Werkskerm kan deur verbruiker aangepas word (customise)
• Die teëls (tiles – groter reghoekige bloke) + Kleiner prentjies / ikone (icons) op werkskerm self, verteenwoordig
programme / plekke op rekenaar.
• Alle moderne sagteware maak van grafiese gebruikersoppervlak gebruik. (Graphical User Interface – GUI)
• Die koppelvlak maak dit vir gebruikers moontlik om met rekenaar (eintlik bedryfstelsel) te kommunikeer
(interact) + grafiese elemente soos ikone + teels te gebruik om objekte te selekteer
• GUI word ontwerp om saam met sleutelbord + muis (by raakskerms ‘n vinger of hand) gebruik te word
Algemene aksies wat mens met ‘n muis kan uitvoer:
➢ Klik Rus wyser op objek + selekteer dan objek deur linkerkantste knoppie op muis een keer
te druk
➢ Dubbelklik Klik linkerkantste knoppie 2 keer na mekaar vining op muis
➢ Regsklik Druk regterkantste knoppie op muis inplaas van linkerkant
➢ Sleep (drag) Klik op objek, hou muis knoppie in + beweeg dan d muis. Objek sal saam met wyser
beweeg
, ➢ Rol (scroll) Meeste muise het wieletjie tussen 2 knoppies, wat gebruik kan word om binne
dokument op + af te beweeg / te rol
Algemene eienskappe van programme:
• Programme → geskryf is vir rekenaars met ‘n Windows-bedryfstelsel = Windows-programme
• Wanneer program oopgemaak / gelaai word, sal area op skerm die terugvoer / afvoer vd program vertoon. Die
area = venster (window) genoem
• In al die Microsoft Office-programme word versk kieslyste +balkies in nuwe component, die Ribbon
gekombineer. Op ribbon word opdragte in logiese groepe op versk tabs verdeel (soos Pages-, Tables- en
Illustrations-groepe, wat op Word se Insert-tab voorkom)
Kom ons stoor ons werk:
• Wanneer jy met werk besig is, word dit tydelik in die rekenaar se geheue (memory) gehou + bly daar solank
program oop is + rekenaar aangeskakel bly. Om werk te bêre, sodat jy dit later weer kan gebruik, moet jy dit
stoor (save). Alles wat op rekenaar gestor word (Word-dokumente, prentjies in paint, ens) word as lêers (files)
gestoor. Dokumente word georganiseer deur hulle in lêergidse (folders) te groepeer.
• Lêer: plek op rekenaar waar data / inligting onder enkele naam op rekenaar gestoor word
• Stoor: plek op rekenaar → werk permanent gebêre word
• Geheue: plek op rekenaar → werk tydelik gebêre word, terwyl on snog daaraan werk + voor ons dit stoor
• Dit is belangrik om leers+ lêergidse name te gee wat iets beteken + beskryf wat in hulle gestoor word
➢ Dit = moeite, maar maak makliker as jy moet soek
Maak kennis met die sleutelbord:
• Toevoerstelsel wat mees algemeenste gebruik word.
• Word gebruik om inligting in programme waarmee ons werk, in te tik
