Hoofdstuk 8 bereiden theorie rectale toedieningsvormen
Zetpil: suppositorium, torpedovormige of kegelvormige vorm, gewicht 1 tot 3 gram, word rectaal
ingebracht.
Zetpil
Inhoud zetpil: werkzame bestandsdelen met een lipofiele (met een vet mengbare of erin
oplosbare)basis, die smelt bij een lichaamstemperatuur van 37 graden in het rectum (endeldarm). Als
de basis is gesmolten komt het geneesmiddel vrij. De geneesmiddelen kunnen ook gemengd worden
met een hydrofiele (met water mengbare of erin oplosbare) basis. Deze basis lost op in het vocht dat
het rectum afscheidt en op die manier komen de werkzame bestanddelen vrij.
Keuzedeel – verdeling werkzame stoffen in de zetpilbasis
Werkzame stoffen kunnen op drie manieren in de zetpilbasis verdeeld worden
- Als het geneesmiddel niet-oplosbaar is in de zetpilbasis, moet het eerst de juiste
fijnheidsgraad krijgen en dan over het geholpen hulpstof worden verdeeld. De viscositeit
(mate van vloeibaarheid) moet dusdanig zijn dat de daarin verdeelde stoffen niet uitzakken.
- Het geneesmiddel is oplosbaar in de zetpilbasis; hierdoor is het geneesmiddel moleculair
verdeeld in de basis. Het is een oplossing geworden.
- Soms lossen niet alle toegevoegde stoffen in de zetpilbasis op, maar is een deel zeer fijn
verdeeld in de basis en een ander deel erin opgelost. Ook kan een vloeibaar werkzaam
bestanddeel vermengd worden met de zetpilbasis tot een emulsie. Een emulsie is een fijne
verdeling van vloeistof in een andere vloeistof of vaste stof.
Behalve de basis kunnen hulpstoffen worden toegevoegd om kwaliteit van zetpil te verbeteren. Dat
kunnen stoffen zijn die de viscositeit verhogen, stoffen die het smeltpunt beïnvloeden (bijvoorbeeld
hoger maken voor gebruik in de tropen), vulstoffen of conserveermiddelen. Het mengsel (zetpilbasis,
bestanddelen en eventuele hulpstoffen) worden uitgegoten in zetpilvormen.
Klysma’s
De vloeistof of suspensie kan als zetpil worden ingebracht maar ook als een klysmaflacon of rectiole
rectaal worden ingebracht. De vloeibare rectale toedieningsvormen of klysma’s zijn oplossingen of
suspensies voor eenmalig gebruik met een volume van 3 tot 100 ml. Hoe hoger het volume van het
klysma hoe dan kan het hoger in de darmen komen. Rectiolen is eigenlijk een microklysma van 3 tot
10 ml. Werkzame bestandsdelen worden in water opgelost of met behulp van verdikkingsmiddelen in
water gesuspendeerd. Soms worden hulpstoffen gebruikt om oplosbaarheid van werkzame
bestandsdeel te verhogen of om pH van de vloeistof bij te stellen, zodat er geen irritatie van het
slijmvlies optreed.
Lipofiele basis
Hieronder behoren vetten of vetachtige stoffen. Meestal hebben ze de naam adeps solidus (vast vet).
Adeps solidus = naam voor vetten die een smelttraject hebben van 33-36 graden. Witepsol, estarine,
novata B en suppocire zijn een paar vaste vetten.
Zetpil: suppositorium, torpedovormige of kegelvormige vorm, gewicht 1 tot 3 gram, word rectaal
ingebracht.
Zetpil
Inhoud zetpil: werkzame bestandsdelen met een lipofiele (met een vet mengbare of erin
oplosbare)basis, die smelt bij een lichaamstemperatuur van 37 graden in het rectum (endeldarm). Als
de basis is gesmolten komt het geneesmiddel vrij. De geneesmiddelen kunnen ook gemengd worden
met een hydrofiele (met water mengbare of erin oplosbare) basis. Deze basis lost op in het vocht dat
het rectum afscheidt en op die manier komen de werkzame bestanddelen vrij.
Keuzedeel – verdeling werkzame stoffen in de zetpilbasis
Werkzame stoffen kunnen op drie manieren in de zetpilbasis verdeeld worden
- Als het geneesmiddel niet-oplosbaar is in de zetpilbasis, moet het eerst de juiste
fijnheidsgraad krijgen en dan over het geholpen hulpstof worden verdeeld. De viscositeit
(mate van vloeibaarheid) moet dusdanig zijn dat de daarin verdeelde stoffen niet uitzakken.
- Het geneesmiddel is oplosbaar in de zetpilbasis; hierdoor is het geneesmiddel moleculair
verdeeld in de basis. Het is een oplossing geworden.
- Soms lossen niet alle toegevoegde stoffen in de zetpilbasis op, maar is een deel zeer fijn
verdeeld in de basis en een ander deel erin opgelost. Ook kan een vloeibaar werkzaam
bestanddeel vermengd worden met de zetpilbasis tot een emulsie. Een emulsie is een fijne
verdeling van vloeistof in een andere vloeistof of vaste stof.
Behalve de basis kunnen hulpstoffen worden toegevoegd om kwaliteit van zetpil te verbeteren. Dat
kunnen stoffen zijn die de viscositeit verhogen, stoffen die het smeltpunt beïnvloeden (bijvoorbeeld
hoger maken voor gebruik in de tropen), vulstoffen of conserveermiddelen. Het mengsel (zetpilbasis,
bestanddelen en eventuele hulpstoffen) worden uitgegoten in zetpilvormen.
Klysma’s
De vloeistof of suspensie kan als zetpil worden ingebracht maar ook als een klysmaflacon of rectiole
rectaal worden ingebracht. De vloeibare rectale toedieningsvormen of klysma’s zijn oplossingen of
suspensies voor eenmalig gebruik met een volume van 3 tot 100 ml. Hoe hoger het volume van het
klysma hoe dan kan het hoger in de darmen komen. Rectiolen is eigenlijk een microklysma van 3 tot
10 ml. Werkzame bestandsdelen worden in water opgelost of met behulp van verdikkingsmiddelen in
water gesuspendeerd. Soms worden hulpstoffen gebruikt om oplosbaarheid van werkzame
bestandsdeel te verhogen of om pH van de vloeistof bij te stellen, zodat er geen irritatie van het
slijmvlies optreed.
Lipofiele basis
Hieronder behoren vetten of vetachtige stoffen. Meestal hebben ze de naam adeps solidus (vast vet).
Adeps solidus = naam voor vetten die een smelttraject hebben van 33-36 graden. Witepsol, estarine,
novata B en suppocire zijn een paar vaste vetten.
