GASTRO-INTESTINALE ZORGEN
Hoofdstuk 1: Gastro-oesofagale refluxziekte (GORZ)
Gastro-oesofagale refluxziekte: reflux van de maaginhoud naar de slokdarm
→ Soms kunnen thv de slokdarm symptomen en/of letsels optreden als gevolg hiervan
Bij 50% van de zorgontvangers ziet men slokdarmletsels bij een endoscopisch onderzoek
→ Sommige zorgontvangers hebben geen laesies maar wel erge pijn, terwijl anderen
zware slokdarmschade hebben maar daar zo goed als niets van voelen
Als klachten (pyrosis) meer dan 2x/week voorkomen = GERD
De antirefluxbarrière wordt gevormd door de gastro-oesofageale sfincter en een aantal
anatomische factoren die doeltreffendheid van deze sfincter versterken:
- Hoek van His
- Slijmvliesplooien in de maag
- Druk van U-vormige spiervezels van de maagingang (cardia)
- Diafragma
- Intra-abdominale ligging van het onderste deel van de slokdarm
Meestal wordt GORZ veroorzaakt door falen van onderste slokdarmsfincter
→ Reflux ontstaat vaak door verhoogde druk in abdomen zoals bijv bij obesitas
→ De maag schuift naar boven, richting thorax
→ Onderste slokdarmsluitspier krijgt dan geen steun meer van diafragma
⇒ Niet goed werkende sfincter waardoor maagzuur in slokdarm kan
terugvloeien µ
Andere oorzaken zijn een hernia diaphragmatica, zwangerschap, slokdarmspasmen en
geneesmiddelen die de sfincter aantasten of de productie van maagzuur stimuleren
De aandoening kan conservatief worden behandeld door het volgen van dieet
→ Klachten treden vooral ’s nachts op en het is aangeraden om het hoofdeinde van het
bed te verhogen en voor slapen gaan 2-3u niet meer te ten
→ Soms kan behandeling met antacida of maagzuurremmers nodig zijn
1 Symptomen
1.1Typische symptomen
- Pyrosis: gevoel van branderigheid, laag retrosternaal of hoog epigastrisch en
varieert in intensiteit
→ Komt vaak postprandiaal voor, bij vooroverbuigen of platliggen
- Zure regurgitatie: teruglopen van zure maaginhoud tot in de farynx en de mond
en wijst op een grote Zure regurgitatie: hoeveelheid gereflueerde vloeistof
→ Komt meestal postprandiaal voor en bij vooroverbuigen
- Hoge epigastrische of retrosternale pijn: frequent voorkomend bij GER en soms
enige symptoom bij GER
→ Pijn is niet specifiek en kan bijv ook voorkomen bij een peptisch ulcus of
dyspepsie
1.2Alarmsymptomen
Deze symptomen zijn weinig specifiek voor GOR maar duiden steeds op min of meer ernstige
verwikkelingen
→ Om verwikkeling te lokaliseren en de ernst in te schatten is een endoscopische
evaluatie nodig
- Dysfagie: onaangename gevoel dat de pas ingeslikte voedselbolus hinder ondervindt
bij zijn passage Dysfagie: doorheen de slokdarm en de onderste slokdarmsfincter
1
, → In kader van GOR wordt dit meestal veroorzaakt door een peptische structuur,
oesofagitis of peristaltische dysfunctie
- Odynofagie: retrosternale pijn die optreedt in aansluiting op het slikken
→ Als deze pijn voorkomt in combinatie met andere GOR-symptomen, moet
gedacht worden aan ulceratieve oesofagitis
- Tekenen van chronisch bloedverlies met anemie staan eerder zeldzaam op de
voorgrond in het kader van deze pathologie
1.3Atypische klachten
Meer en meer ziet men ook atypische klachten die niet meteen doen denken aan
refluxprobleem
→ Atypische symptomen:
- Chronische keelpijn
- Heesheid
- Brandende tong of keel
- Posterieure laryngitis
- Tanderosies
- Chronische hoest
- Dyspnoe
- Astma
- Pseudo-angor
2 Verwikkelingen van GORZ
- Structuren: tgv van ulceratieve letsels kan er submucosaal fibreus weefsel gevormd
worden, zodat lumen concentrisch vernauwt (stenose) en op die manier passsage
van voedselbolus belemmerd wordt
→ Aanleiding tot traag evoluerende dysfagie
- Ulceraties tgv refluxoesofagitis
- Bloeding en perforaite
- Barrett-oesofagus
→ Bij 10 % van de patiënten met chronische reflux
→ Verandering van het plaveiselepitheel door maagepitheel
→ Risico: adenocarcinoom van de oesofagus
→ Therapie: maagzuurremmers, endoscopische resectie slijmvlies
3 Therapie bij GORZ
Algemene maatregelen
- Posturale maatregelen
- Levensstijl
- Daling abdominale druk
- Vermijden reflux-bevorderende medicatie
Medicatie
- Antacida (=maagzuurbinders)
- Maagzuursecretie-inhibitoren
- H2-antihistaminica (-tidine)
- Protonpompinhibitoren (-prazol)
4 Heelkunde bij GORZ
Operatie:
- Fundoplicatie
- Endoscopische ingrepen
2
Hoofdstuk 1: Gastro-oesofagale refluxziekte (GORZ)
Gastro-oesofagale refluxziekte: reflux van de maaginhoud naar de slokdarm
→ Soms kunnen thv de slokdarm symptomen en/of letsels optreden als gevolg hiervan
Bij 50% van de zorgontvangers ziet men slokdarmletsels bij een endoscopisch onderzoek
→ Sommige zorgontvangers hebben geen laesies maar wel erge pijn, terwijl anderen
zware slokdarmschade hebben maar daar zo goed als niets van voelen
Als klachten (pyrosis) meer dan 2x/week voorkomen = GERD
De antirefluxbarrière wordt gevormd door de gastro-oesofageale sfincter en een aantal
anatomische factoren die doeltreffendheid van deze sfincter versterken:
- Hoek van His
- Slijmvliesplooien in de maag
- Druk van U-vormige spiervezels van de maagingang (cardia)
- Diafragma
- Intra-abdominale ligging van het onderste deel van de slokdarm
Meestal wordt GORZ veroorzaakt door falen van onderste slokdarmsfincter
→ Reflux ontstaat vaak door verhoogde druk in abdomen zoals bijv bij obesitas
→ De maag schuift naar boven, richting thorax
→ Onderste slokdarmsluitspier krijgt dan geen steun meer van diafragma
⇒ Niet goed werkende sfincter waardoor maagzuur in slokdarm kan
terugvloeien µ
Andere oorzaken zijn een hernia diaphragmatica, zwangerschap, slokdarmspasmen en
geneesmiddelen die de sfincter aantasten of de productie van maagzuur stimuleren
De aandoening kan conservatief worden behandeld door het volgen van dieet
→ Klachten treden vooral ’s nachts op en het is aangeraden om het hoofdeinde van het
bed te verhogen en voor slapen gaan 2-3u niet meer te ten
→ Soms kan behandeling met antacida of maagzuurremmers nodig zijn
1 Symptomen
1.1Typische symptomen
- Pyrosis: gevoel van branderigheid, laag retrosternaal of hoog epigastrisch en
varieert in intensiteit
→ Komt vaak postprandiaal voor, bij vooroverbuigen of platliggen
- Zure regurgitatie: teruglopen van zure maaginhoud tot in de farynx en de mond
en wijst op een grote Zure regurgitatie: hoeveelheid gereflueerde vloeistof
→ Komt meestal postprandiaal voor en bij vooroverbuigen
- Hoge epigastrische of retrosternale pijn: frequent voorkomend bij GER en soms
enige symptoom bij GER
→ Pijn is niet specifiek en kan bijv ook voorkomen bij een peptisch ulcus of
dyspepsie
1.2Alarmsymptomen
Deze symptomen zijn weinig specifiek voor GOR maar duiden steeds op min of meer ernstige
verwikkelingen
→ Om verwikkeling te lokaliseren en de ernst in te schatten is een endoscopische
evaluatie nodig
- Dysfagie: onaangename gevoel dat de pas ingeslikte voedselbolus hinder ondervindt
bij zijn passage Dysfagie: doorheen de slokdarm en de onderste slokdarmsfincter
1
, → In kader van GOR wordt dit meestal veroorzaakt door een peptische structuur,
oesofagitis of peristaltische dysfunctie
- Odynofagie: retrosternale pijn die optreedt in aansluiting op het slikken
→ Als deze pijn voorkomt in combinatie met andere GOR-symptomen, moet
gedacht worden aan ulceratieve oesofagitis
- Tekenen van chronisch bloedverlies met anemie staan eerder zeldzaam op de
voorgrond in het kader van deze pathologie
1.3Atypische klachten
Meer en meer ziet men ook atypische klachten die niet meteen doen denken aan
refluxprobleem
→ Atypische symptomen:
- Chronische keelpijn
- Heesheid
- Brandende tong of keel
- Posterieure laryngitis
- Tanderosies
- Chronische hoest
- Dyspnoe
- Astma
- Pseudo-angor
2 Verwikkelingen van GORZ
- Structuren: tgv van ulceratieve letsels kan er submucosaal fibreus weefsel gevormd
worden, zodat lumen concentrisch vernauwt (stenose) en op die manier passsage
van voedselbolus belemmerd wordt
→ Aanleiding tot traag evoluerende dysfagie
- Ulceraties tgv refluxoesofagitis
- Bloeding en perforaite
- Barrett-oesofagus
→ Bij 10 % van de patiënten met chronische reflux
→ Verandering van het plaveiselepitheel door maagepitheel
→ Risico: adenocarcinoom van de oesofagus
→ Therapie: maagzuurremmers, endoscopische resectie slijmvlies
3 Therapie bij GORZ
Algemene maatregelen
- Posturale maatregelen
- Levensstijl
- Daling abdominale druk
- Vermijden reflux-bevorderende medicatie
Medicatie
- Antacida (=maagzuurbinders)
- Maagzuursecretie-inhibitoren
- H2-antihistaminica (-tidine)
- Protonpompinhibitoren (-prazol)
4 Heelkunde bij GORZ
Operatie:
- Fundoplicatie
- Endoscopische ingrepen
2
