Samenvatting Hoorcolleges Pedagogische systemen in de kindertijd en adolescentie

Inhoud
HC1 - Introductie Theorieën opvoeding/socialisatie - 14/11/18.............................................................1
Literatuur bij HC1 – Clarke H7 – 193-199............................................................................................4
Literatuur bij HC1 – Clarke H9 – 263-273............................................................................................4
Literatuur bij HC1 – Berns H4 – 148-156............................................................................................5
Literatuur bij HC1 – Berns H6 – 227-230............................................................................................5
Literatuur bij HC1 – Berns H7 – 239-245............................................................................................6
HC2 – Gehechtheid – 23/11/18 – aant. samengevoegd met SV.............................................................7
Literatuur bij HC2 – Clarke H4 - 97-125 – hechting.............................................................................7
Literatuur bij HC2 – van Zeijl (2006)...................................................................................................9
Literatuur bij HC2 – de Wolff (1997) – introductie en discussie en general discussion.....................11
HC3 – Gendersocialisatie – 30/11/18...................................................................................................13
Literatuur bij HC3 – Clarke H10 – 296-323........................................................................................15
Literatuur bij HC3 – Berns H12 – 482-493.........................................................................................17
HC4 – Emotiesocialisatie – de ontwikkeling van (morele) emoties – 7/12/18......................................18
Literatuur bij HC4 – Clarke H5 – 126-146 – Emoties.........................................................................20
Literatuur bij HC4 – Clarke H11 – 347-357 – morele emoties...........................................................22
Literatuur bij HC4 – van der Graaff – Introductie en discussie..........................................................23
HC5 Ouder-kind relaties tijdens de adolescentie..................................................................................24
Literatuur bij HC5 – Clarke H7 211-222............................................................................................26
Literatuur bij HC5 – Clarke H11 – 337-341........................................................................................27
Literatuur bij HC5 – Branje...............................................................................................................28
Literatuur bij HC5 – Smetana (62-63 + 66-74)..................................................................................29
HC6 Relaties met leeftijdsgenoten en media........................................................................................30
Literatuur bij HC6 – Berns H8 – 293-295 + 308-317..........................................................................34
Literatuur bij HC6 – Clark H8 – 233-258............................................................................................35
Literatuur bij HC6 – Berns H9 – 340-352 – media en socialisatie: zorgen.........................................37
Literatuur bij HC6 – Clark H9 – 284-290 – media..............................................................................37
HC7 Identiteitsontwikkeling/Persoonlijkheidsontwikkeling.................................................................39
Literatuur bij HC7 – H6 – 156-172....................................................................................................42
Literatuur bij HC7 – H9 – 276-286....................................................................................................44
Literatuur bij HC7 – Becht - introductie en discussie........................................................................44
Literatuur bij HC7 – Crocetti – introductie en discussie....................................................................45
Literatuur bij HC7 – Syed – introductie en discussie.........................................................................47
Literatuur bij HC7 – Klimstra.............................................................................................................49

,HC8 Opvoeding en internaliserende problemen..................................................................................51
Literatuur bij HC8 – Yap....................................................................................................................54

,HC1 - Introductie Theorieën opvoeding/socialisatie -
14/11/18
Vooral gericht op kind, micro en meso systemen.

Socialisatie
Een proces waarbij kinderen kennis, vaardigheden en gedragingen verkrijgen/aanleren en
overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een bepaalde
cultuur/samenleving, waardoor ze in staat zijn te participeren in de samenleving.

Psychodynamische benadering
- Freud
- Driften die leiden tot gedrag wat voorkomt uit instinct.
- Id  primitieve driften
- Ego  ratio en reden. Buffer.
- Superego  geweten. Goed en kwaad.
- Taak ouders: kind helpen om impulsen te beheersen, om te buigen of uit te stellen.

Block & Block
- Ego-controle
- Ego-resiliency

Rothbart
- Effortful control
o Aandacht gebruiken om ergens op te focussen,
o maar je kunt de aandacht ook goed verdelen.
o Dus je kunt inhiberen (inhouden).
o Je bent waarnemend sensitief (wat wordt in deze situatie verlangd)
o Wel lagere intensiteit van plezier, want je houdt je in. Je kunt niet altijd uit je
dak gaan.

Langeveld
- 1e jaar kind met rust laten
- Kind helpen mondig te maken  zelfverantwoordelijke zelfbepaling
- Eerst veel aanhangers, maar geen theoretische onderbouwing.
- Doel van opvoeding: uiteindelijk achter eigen morele redenen kunnen staan.

Spock
- Laat kinderen maar met rust.
 Dit veranderde later
- Maar door hem gingen ouders wel flexibeler met hun kind om. Sensitiever.
- Niet cultuur sensitief. Vond dat het voor alle achtergronden, generaties en culturen
hetzelfde zou zijn.

Behavioristisch perspectief
- Watson
o Klassiek conditioneren
o Uiterlijk gedrag
o Leren door associaties (stimulus  respons)
o Tabula rasa  je kunt ieder kind vormen zoals je wilt.
- Skinner
o Operant conditioneren
o Aanleren gewenst gedrag  bekrachtiging  belonen  S – R

1

, o Bekrachtigen positief gedrag, bestraffen ongewenst gedrag.

Patterson:
- Coercive cycle

Sociaal cognitieve leertheorie:
- Bandura
o Onderscheid tussen mens en dier  mensen cognitieve wezens.
o Observeren/imiteren
o Performance vs. learning  je kunt iets wel leren maar er is ook een bepaalde
motivatie nodig om het ook te laten zien. Self-efficacy  dat je gelooft dat je
het kunt.

Opvoeden als democratie
- Lewin, Lippitt, White
o Verschillende opvoedingsstijlen  autoritair, democratisch, laissez-fair
- Baldwin
o Scientific vs. warm democracy
o Autoritair  ongewenste effecten
- Baumrind
o Laissez-faire is ook schadelijk
o Autoritair, autoritatief, onverschillig, permissief
- Tegenwoordig: Helicopter-parenting  overbetrokken, angstige controle.

Nu veel meer opvoedingsdimensies in plaats van opvoedingsstijlen.
- Ondersteuning/warmte
- Controle

Ander perspectief: Socialisatie is een soort resultaat evolutie:
- Hechting  Bowlby, Ainsworth
o Ouders ingaan op behoefte aan bescherming/steun
- Lorenz  kritische en sensitieve perioden.  ganzen
- Harlow  aapjes.

Theorie: niet wat je waarneemt.


Socialisatieprocessen en mechanismen
- Samenhang is niet altijd causaliteit
o Unidirectioneel verband  eentje heeft invloed op het ander maar niet
andersom
o Bidirectioneel verband  wederkerigheid
o Transactionele model  over tijd, het een beïnvloed het ander
- Additionele processen
o Meerdere processen, maar niet afhankelijk van elkaar
- Moderatie  sprake van interactie van 2 variabelen. Bepaalt verandering. Er is een
verband en dat verband veranderd door een derde variabele.
- Mediatie/indirecte effecten  sommige relaties gaan via een derde variabele

1. Persoonlijkheid  opvoeding?
Unidirectioneel
Kindkenmerken hebben relatie met omgeving.
 Evocatieve processen  lokt bepaalde reactie uit van de omgeving


2