Aantekeningen hoorcolleges KOM

KOM – Introductiecollege 6 september 2023
Kwalitatief – Correlationeel – Experimenteel – Integriteit

Algemene introductie wetenschappelijk onderzoek:
 Bronnen van informatie: Intuïtie, ervaring, autoriteit, wetenschap
Wetenschappelijk onderzoek is…
1. Empirisch
2. Controleerbaar
3. Probabilistisch (niet deterministisch!)

“Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge samenhang worden beschreven.
In de wetenschap is een theorie een getoetst model ter verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.”


Theorie datacyclus:




Een goede wetenschappelijke theorie is…
1. Ondersteunt door data
a. Data uit wetenschappelijk onderzoek
2. Falsifieerbaar
a. Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van de verzamelde
gegevens
3. Spaarzaam (parsimonious)
a. Als een eenvoudige theorie bestaat, is het niet nodig deze complexer te
maken

2 soorten onderzoeksvragen:
1. Fundamenteel (basic)
2. Toegepast (applied)

Onderzoeksontwerp: de onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
 Wat voor soort empirische gegevens worden er verzameld?
 Zijn de gegevens kwalitatief of kwantitatief?
 Hoe worden de gegevens verzameld?

,KWALITATIEF ONDERZOEK

Waarom kwalitatief onderzoek?
 Sociale fenomenen begrijpen vanuit hun natuurlijke context
 Om empirische patronen te vinden
 Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming

4 manieren van dataverzameling:
1. Kwalitatief interview
2. Focusgroep
3. Bestaande gegevens
4. Observatie

Kenmerken van kwalitatief onderzoek:
1. De onderzoeker in geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
a. De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
b. Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen  INDUCTIE

Wat wordt er onderzocht?  Herkennen aan SPICE
 Setting – waar, in welke context
 Perspective/population – wie
 Interest – wat
 (Comparison – vergeleken met wie/wat)
 Evaluation – met welk resultaat

, KOM – College 2, 7 september 2023
Kwalitatieve dataverzameling

Dataverzamelingsmethoden:
Hoe worden gegevens verzameld?
1. Kwalitatief interview
2. Focusgroep
3. Observatie
4. Bestaande gegevens
Bij wie worden gegevens verzameld?
Hoe zien die gegevens eruit?

Het kwalitatief interview: Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde
over ideeën, motieven, ervaringen, (gedragingen) met betrekking tot een sociaal fenomeen.
Geïnterviewde is informant of respondent.

Soorten interviews:




Focusgroep: Er is interactie tussen de deelnemers, hierin is de onderzoeker vooral
geïnteresseerd, dit maakt de anonimiteit en vertrouwelijkheid wel langer te waarborgen.
Onderwerp is vaak meer specifiek, gedetaileerd ingaan op een speciaal onderwerp.
Interviewer heeft taak van een moderator, stelt vragen die onderzoeker heeft geformuleerd,
zorgt er voor dat gesprek niet afdwaalt van bedoelde onderwerp, zorgt ervoor dat iedereen
de kans krijgt om deel te nemen aan het gesprek.

Steekproeven: Bij wie worden data verzameld?
1. Doelgerichte steekproef (purposive sample): de onderzoeker gaat op zoek naar
participanten die voldoen aan hele specifieke voorwaarden
a. Case study logic: specifieke individuen die belangrijke informatie kunnen
geven
b. Sample for range: een zo breed mogelijk scala aan ervaringen
2. Gemakssteekproef (convieniece sample): participanten die eenvoudig te bereiken zijn
3. Quota steekproef: gemakssteekproef met voorwaarde voor aantallen binnen groepen
4. Sneeuwbal steekproef: vorm van doelgerichte steekproef waarbij deelnemers nieuwe
deelnemers aanbevelen
5. Sequentiele steekproef: