samenvatting bio 4 havo, hoofdstuk 2
1 ongeslachtelijke voorplanting (SE)
Natuurlijke ongeslachtelijke voortplanting
Bij Celdeling splits de moedercel in 2 dochtercellen met de zelfde erfelijke
eigenschappen. Ongeslachtelijke voortplanting ontstaat door celdeling,
nakomelingen zijn precies hetzelfde als de ouder (bacteriën en andere
eencelligen). Eencelligen deelt zicht waarna beide cellen uitgroeien tot volledig
organisme.
Ook sommige meercellige kunnen ongeslachtelijk voortplanten. Bij planten kan
dit door uitlopers van de plant waaraan nieuw planten ontstaan, En bij
bolgewassen door de bollen. Tussen de rokken van de bol bevinden zich knoppen,
als plant dood gaat kan uit die rokken weer een nieuwe bol groeien.
Kunstmatige ongeslachtelijke voortplanting
De bekendste methode van kunstmatige ongeslachtelijke voortplanting is
stekken. Bij stekken snij je een stuk van een plant af, die laat je vervolgens
uitgroeien tot een nieuw plant. Een andere bijzondere vorm van kunstmatige
voortplanting is weefselkweek. Stukjes weefsel van een plant word in een
laboratorium op een voedingsbodem met groeistoffen gelegd na enkele weken is
er een hoeveelheid weefsel gevormd waaruit veel nieuwe plantjes kunnen
groeien met de zelfde eigenschappen van de moederplant.
Klonen
een organisme die uit ongeslachtelijke voorplanting uit 1 organisme ontstaat
noem je een kloon. Planten, voeding en dieren worden gekloond. Niet iedereen is
het hier meer een je hebt 2 verschillende argumenten:
1. Ethische argumenten: mensen mogen niet ingrijpen in de natuur en
dieren mogen niet gebruikt worden voor onderzoek
2. Biologische argumenten: nakomelingen hebben soms afwijkingen of
gaan dood.
Celcyclus
Erfelijke eigenschappen van een organisme liggen in de chromosomen deze
bestaan vooral uit DNA. Voordat de cel gaat delen word dit gekopieerd. Bij
planten, dieren en schimmels begint celdeling door deling van de celkern
(mitose). De cellen vormen na de deling een nieuw cytoplasma waardoor ze
kunnen groeien. Ook neemt het aantal organellen toe.
, M-fase (mitosefase): celkern en cel delen.
Interfase: periode tussen de celdelingen.
S-fase (synthetischefase): vind plaats halve wege interfase, word kopie gemaakt
van elk DNA-molecuul (DNA-replicatie/DNA-synthese). Het DNA blijft tijdelijk
vastzitten aan DNA waarvan de kopie is gemaak (zolang ze aan elkaar zitten
noem je het chromatiden). Na de S-fase bestaat een chromosoom uit 2
chromatiden. Vervolgens rollen de chromosomen op (spiraliseren).
Op verschillende momenten is er een controle ofdat alles goed gaat als dit wel zo
is gaat de cyclus verder anders niet en sterft de cel.
Mitose
Cyslus mitose:
Kernmembraan verdwijnt -> aan beide zijkanten ontstaan draden die een koepel
om chromosomen vormen -> draden hechten aan plaats waar de chromatiden
aan elkaar vastzitten -> chromatiden worden uitelkaar getrokken van elk
chromosoom word 1 chromatide naar een kant van de cel getrokken -> om de
chromosomen ontstaan een kernmembraan -> cel splits nu heeft elke dochter cel
een kern met de zelfde erfelijke eigenschappen als de moedercel.
1 ongeslachtelijke voorplanting (SE)
Natuurlijke ongeslachtelijke voortplanting
Bij Celdeling splits de moedercel in 2 dochtercellen met de zelfde erfelijke
eigenschappen. Ongeslachtelijke voortplanting ontstaat door celdeling,
nakomelingen zijn precies hetzelfde als de ouder (bacteriën en andere
eencelligen). Eencelligen deelt zicht waarna beide cellen uitgroeien tot volledig
organisme.
Ook sommige meercellige kunnen ongeslachtelijk voortplanten. Bij planten kan
dit door uitlopers van de plant waaraan nieuw planten ontstaan, En bij
bolgewassen door de bollen. Tussen de rokken van de bol bevinden zich knoppen,
als plant dood gaat kan uit die rokken weer een nieuwe bol groeien.
Kunstmatige ongeslachtelijke voortplanting
De bekendste methode van kunstmatige ongeslachtelijke voortplanting is
stekken. Bij stekken snij je een stuk van een plant af, die laat je vervolgens
uitgroeien tot een nieuw plant. Een andere bijzondere vorm van kunstmatige
voortplanting is weefselkweek. Stukjes weefsel van een plant word in een
laboratorium op een voedingsbodem met groeistoffen gelegd na enkele weken is
er een hoeveelheid weefsel gevormd waaruit veel nieuwe plantjes kunnen
groeien met de zelfde eigenschappen van de moederplant.
Klonen
een organisme die uit ongeslachtelijke voorplanting uit 1 organisme ontstaat
noem je een kloon. Planten, voeding en dieren worden gekloond. Niet iedereen is
het hier meer een je hebt 2 verschillende argumenten:
1. Ethische argumenten: mensen mogen niet ingrijpen in de natuur en
dieren mogen niet gebruikt worden voor onderzoek
2. Biologische argumenten: nakomelingen hebben soms afwijkingen of
gaan dood.
Celcyclus
Erfelijke eigenschappen van een organisme liggen in de chromosomen deze
bestaan vooral uit DNA. Voordat de cel gaat delen word dit gekopieerd. Bij
planten, dieren en schimmels begint celdeling door deling van de celkern
(mitose). De cellen vormen na de deling een nieuw cytoplasma waardoor ze
kunnen groeien. Ook neemt het aantal organellen toe.
, M-fase (mitosefase): celkern en cel delen.
Interfase: periode tussen de celdelingen.
S-fase (synthetischefase): vind plaats halve wege interfase, word kopie gemaakt
van elk DNA-molecuul (DNA-replicatie/DNA-synthese). Het DNA blijft tijdelijk
vastzitten aan DNA waarvan de kopie is gemaak (zolang ze aan elkaar zitten
noem je het chromatiden). Na de S-fase bestaat een chromosoom uit 2
chromatiden. Vervolgens rollen de chromosomen op (spiraliseren).
Op verschillende momenten is er een controle ofdat alles goed gaat als dit wel zo
is gaat de cyclus verder anders niet en sterft de cel.
Mitose
Cyslus mitose:
Kernmembraan verdwijnt -> aan beide zijkanten ontstaan draden die een koepel
om chromosomen vormen -> draden hechten aan plaats waar de chromatiden
aan elkaar vastzitten -> chromatiden worden uitelkaar getrokken van elk
chromosoom word 1 chromatide naar een kant van de cel getrokken -> om de
chromosomen ontstaan een kernmembraan -> cel splits nu heeft elke dochter cel
een kern met de zelfde erfelijke eigenschappen als de moedercel.
