Jeugdcriminaliteit en jeugdbescherming samenvatting
Deadlines:
- 23 september opdracht 1
- 7 oktober opdracht 2
- 21 oktober opdracht 3
- 28 oktober opdracht 4
- Tentamen 30 oktober
Hoorcollege 1 Cijfers, informanten en definities
Jeugdcriminaliteit is een verzamelnaam voor strafbaar gedrag van minderjarigen. Zoals
vernieling, winkeldiefstal, zware mishandeling en moord. Zodra er een delict is gepleegd door
jongeren, spreek je van jeugdcriminaliteit. In Nederland kan niemand worden vervolgd voor
strafbare feiten die zijn gepleegd voor het twaalfde jaar.
Tussen 2005 en 2020 is er een afname geweest in delinquent gedrag van jongeren.
Politie- en justitie data:
- Zegt niet veel over daadwerkelijke toe/afname van jeugddelinquentie
- Worden beïnvloed door aangiftebereidheid van slachtoffers en getuigen
- Worden beïnvloed door beleidsprioriteiten
- ‘Dark number’ is hoog: slechts 6 a 7% van jongeren die aangeven voor de schreef te
zijn gegaan komt in aanraking met de politie (veel komen dus ook niet in contact met
de politie voor hun delinquent gedrag)
Zelfrapportage:
- Slechts een beperkt aantal delicten
- Wordt opgenomen
- Daders worden moeilijk bereikt
- Geen representatief beeld van ernstige delicten (minst betrouwbaar bij
geweldsdelicten)
- Onderrapportage (vooral bij bepaalde etnische groepen)
1
,Slachtoffer enquêtes:
- Betrouwbare en valide manier om gegevens over criminaliteitsincidentie te
verzamelen
- Weinig informatie over de daders (moeilijk in te schatten: hij had witte schoenen)
- Moord en doodslag, slachtofferloze en seksuele delicten zijn niet of slecht
vertegenwoordigd
- Geen gegevens over slachtoffers <15 jaar
Factoren die criminaliteitscijfers beïnvloeden:
- (Jeugd)werkloosheid
- Mate van toezicht
- Meldingsbereidheid
- Politiecapaciteit
- Beleidsprioriteiten
- Wet- en regelgeving (alcoholverbod)
Wat veroorzaakt jeugdcriminaliteit?
- Combinatie van perspectieven:
o Aanleg
o Leren
o Directe omgeving
o Woonbuurt
o Bredere sociale context
Lijkt op model van Bronfenbrenner. Kind heeft kenmerken, daar omheen zitten allerlei
systemen: zoals waar het kind opgroeit (is het veilig), en de bredere sociale context: gaat het
kind naar school, gaat het sporten? Er zijn risicofactoren en beschermende factoren.
Wat is jeugdbescherming?
Jeugdbescherming komt om de hoek kijken wanneer problematiek dusdanig ernstig is dat de
kinderen en kindontwikkeling ernstig bedreigd worden, waardoor justitieel ingrijpen
noodzakelijk is of dreigt.
Wat is kindermishandeling?
Elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke,
psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de
minderjarige in een relatie afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen,
waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige
in de vorm van fysiek of psychisch letsel.
Als ouders ruzie maken in bijzijn van het kind noemen we dit ook kindermishandeling.
Soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik
- Fysieke mishandeling
- Emotionele mishandeling
- Andere mishandeling
- Fysieke verwaarlozing
- Andere vormen van lichamelijke verwaarlozing, onachtzaamheid
- Verwaarlozing van onderwijs
2
, - Overige emotionele verwaarlozing
- Overige vormen van mishandeling
Kindermishandeling neemt niet per se toe of af, maar blijft stabiel.
Oorzaken jeugdcriminaliteit en kindonveiligheid:
- Complex probleem: meerdere oorzaken! (risicofactoren welke maken dat een kind
onveilig is)
- Levensloop theorieen (LCP/AL)
- Biologische verklaringen (narcistische mensen: verhoogde kans)
- Verklaringen vanuit kenmerken van het kind (psychiatrie)
- Komt samen in model van risico en protectieve factoren van Bronfenbrenner
Risico- en beschermende factoren:
- Veranderbaar (dynamisch) of onveranderbaar (statisch)
o Dynamisch: opvoedvaardigheden (veel invloed tussen 2-12 jaar), sociaal
netwerk (meer invloed in adolescentie dan de ouders)
o Statisch: verstandelijke vermogens, geschiedenis van delinquent gedrag
Risicofactoren voor delinquent gedrag:
- Eerdere delicten (verdachte)
- Aantal registraties
- Leeftijd eerste aanhouding
- Geen vrijetijdsbesteding
- Geen school
- Antisociale vrienden
- Conflicten in het gezin
- Alcohol/drugs/gokken
- Slachtoffer verwaarlozing/misbruik/psychische problemen
- Agressie (geen verantwoordelijkheid accepteren/andermans eigendom respecteren)
- Vaardigheden ontbreken (tav omgaan met anderen/gevoelens)
Early childhood trauma’s hebben een relatie met delinquentie. Er moet dan eerst naar het
trauma worden gekeken en deze behandelen voordat verder kan worden gekeken naar het
delinquente gedrag.
Opvoeding:
- Opvoedingsgedrag is een risicofactor voor delinquentie: met name verwaarlozing,
vijandigheid en afwijzing
- Onveilige gehechtheid hangt indirect samen met delinquentie
- Gezin als geheel van belang vanwege bidirectionele effecten
Risicofactoren voor kindermishandeling:
- Laag opleidingsniveau
- Werkloosheid
- Vluchteling zijn (trauma’s)
- Een ouder gezinnen
- Gezinnen met 3 of meer kinderen
- Stiefgezinnen
3
, Hoorcollege 2 Ontwikkeling- en levensloopcriminologie
Na jarenlange daling stijgt het aantal delicten onder jongeren. Zeker tienermeiden spelen een
steeds grotere rol in de criminaliteit. Een kwart van de minderjarige verdachten in 2022 was
een meisje, nog nooit was dat aandeel zo groot.
Levensloopcriminologie is geen criminologische theorie, maar een overkoepelend kader:
- Bestaande theorieën (met nadruk op controle theorieën)
- Levensloopperspectief roept nieuwe vragen op: gaat over veranderingen binnen
personen over de tijd (wat is de reden dat je verandert of niet)
Ontwikkelings- en levensloopcriminologie gaat dus om veranderingen binnen individuen in
crimineel gedrag over de levensloop. Er wordt gekeken naar de ontwikkeling van antisociaal
gedrag. Risicofactoren en beschermende factoren zijn er op verschillende leeftijden. Ook zijn
er allerlei life-events (zoals verhuizen, baan, partner ed) die effect hebben op het verloop van
de ontwikkeling.
Ontwikkelingscriminologische theorieën zijn dynamisch, kijken naar sociale, psychologische
en biologische factoren. Het vereist ook longitudinaal onderzoek.
- Waarom voorspelt vroeg beginnen een lange carriere in criminaliteit?
- Waarom piekt delinquentie in de tienerjaren?
- Waarom neemt samen plegen af van adolescentie naar volwassenheid?
- Waarom is er diversiteit in het plegen van delicten?
Twee domeinen:
- Ontwikkelingscriminologie (leeftijd 12- en 12 tot 18 jaar) risicofactoren op
verschillende leeftijden
- Levensloopcriminologie (18+) verklaart delinquentie vanuit levenslooptransities die
kunnen leiden tot turning points
Belangrijkste conclusies over de criminele carriere (Farrington):
1. Vroege startleeftijd is de belangrijkste voorspeller van een langdurige criminele
carriere
2. Een kleine groep daders pleegt disproportioneel veel criminaliteit
3. De meeste daders zijn eerder veelzijdig dan gespecialiseerd
4. Criminaliteit is vaak slechts een van de uitingsvormen van algemeen antisociaal
gedrag
4
Deadlines:
- 23 september opdracht 1
- 7 oktober opdracht 2
- 21 oktober opdracht 3
- 28 oktober opdracht 4
- Tentamen 30 oktober
Hoorcollege 1 Cijfers, informanten en definities
Jeugdcriminaliteit is een verzamelnaam voor strafbaar gedrag van minderjarigen. Zoals
vernieling, winkeldiefstal, zware mishandeling en moord. Zodra er een delict is gepleegd door
jongeren, spreek je van jeugdcriminaliteit. In Nederland kan niemand worden vervolgd voor
strafbare feiten die zijn gepleegd voor het twaalfde jaar.
Tussen 2005 en 2020 is er een afname geweest in delinquent gedrag van jongeren.
Politie- en justitie data:
- Zegt niet veel over daadwerkelijke toe/afname van jeugddelinquentie
- Worden beïnvloed door aangiftebereidheid van slachtoffers en getuigen
- Worden beïnvloed door beleidsprioriteiten
- ‘Dark number’ is hoog: slechts 6 a 7% van jongeren die aangeven voor de schreef te
zijn gegaan komt in aanraking met de politie (veel komen dus ook niet in contact met
de politie voor hun delinquent gedrag)
Zelfrapportage:
- Slechts een beperkt aantal delicten
- Wordt opgenomen
- Daders worden moeilijk bereikt
- Geen representatief beeld van ernstige delicten (minst betrouwbaar bij
geweldsdelicten)
- Onderrapportage (vooral bij bepaalde etnische groepen)
1
,Slachtoffer enquêtes:
- Betrouwbare en valide manier om gegevens over criminaliteitsincidentie te
verzamelen
- Weinig informatie over de daders (moeilijk in te schatten: hij had witte schoenen)
- Moord en doodslag, slachtofferloze en seksuele delicten zijn niet of slecht
vertegenwoordigd
- Geen gegevens over slachtoffers <15 jaar
Factoren die criminaliteitscijfers beïnvloeden:
- (Jeugd)werkloosheid
- Mate van toezicht
- Meldingsbereidheid
- Politiecapaciteit
- Beleidsprioriteiten
- Wet- en regelgeving (alcoholverbod)
Wat veroorzaakt jeugdcriminaliteit?
- Combinatie van perspectieven:
o Aanleg
o Leren
o Directe omgeving
o Woonbuurt
o Bredere sociale context
Lijkt op model van Bronfenbrenner. Kind heeft kenmerken, daar omheen zitten allerlei
systemen: zoals waar het kind opgroeit (is het veilig), en de bredere sociale context: gaat het
kind naar school, gaat het sporten? Er zijn risicofactoren en beschermende factoren.
Wat is jeugdbescherming?
Jeugdbescherming komt om de hoek kijken wanneer problematiek dusdanig ernstig is dat de
kinderen en kindontwikkeling ernstig bedreigd worden, waardoor justitieel ingrijpen
noodzakelijk is of dreigt.
Wat is kindermishandeling?
Elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke,
psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de
minderjarige in een relatie afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen,
waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige
in de vorm van fysiek of psychisch letsel.
Als ouders ruzie maken in bijzijn van het kind noemen we dit ook kindermishandeling.
Soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik
- Fysieke mishandeling
- Emotionele mishandeling
- Andere mishandeling
- Fysieke verwaarlozing
- Andere vormen van lichamelijke verwaarlozing, onachtzaamheid
- Verwaarlozing van onderwijs
2
, - Overige emotionele verwaarlozing
- Overige vormen van mishandeling
Kindermishandeling neemt niet per se toe of af, maar blijft stabiel.
Oorzaken jeugdcriminaliteit en kindonveiligheid:
- Complex probleem: meerdere oorzaken! (risicofactoren welke maken dat een kind
onveilig is)
- Levensloop theorieen (LCP/AL)
- Biologische verklaringen (narcistische mensen: verhoogde kans)
- Verklaringen vanuit kenmerken van het kind (psychiatrie)
- Komt samen in model van risico en protectieve factoren van Bronfenbrenner
Risico- en beschermende factoren:
- Veranderbaar (dynamisch) of onveranderbaar (statisch)
o Dynamisch: opvoedvaardigheden (veel invloed tussen 2-12 jaar), sociaal
netwerk (meer invloed in adolescentie dan de ouders)
o Statisch: verstandelijke vermogens, geschiedenis van delinquent gedrag
Risicofactoren voor delinquent gedrag:
- Eerdere delicten (verdachte)
- Aantal registraties
- Leeftijd eerste aanhouding
- Geen vrijetijdsbesteding
- Geen school
- Antisociale vrienden
- Conflicten in het gezin
- Alcohol/drugs/gokken
- Slachtoffer verwaarlozing/misbruik/psychische problemen
- Agressie (geen verantwoordelijkheid accepteren/andermans eigendom respecteren)
- Vaardigheden ontbreken (tav omgaan met anderen/gevoelens)
Early childhood trauma’s hebben een relatie met delinquentie. Er moet dan eerst naar het
trauma worden gekeken en deze behandelen voordat verder kan worden gekeken naar het
delinquente gedrag.
Opvoeding:
- Opvoedingsgedrag is een risicofactor voor delinquentie: met name verwaarlozing,
vijandigheid en afwijzing
- Onveilige gehechtheid hangt indirect samen met delinquentie
- Gezin als geheel van belang vanwege bidirectionele effecten
Risicofactoren voor kindermishandeling:
- Laag opleidingsniveau
- Werkloosheid
- Vluchteling zijn (trauma’s)
- Een ouder gezinnen
- Gezinnen met 3 of meer kinderen
- Stiefgezinnen
3
, Hoorcollege 2 Ontwikkeling- en levensloopcriminologie
Na jarenlange daling stijgt het aantal delicten onder jongeren. Zeker tienermeiden spelen een
steeds grotere rol in de criminaliteit. Een kwart van de minderjarige verdachten in 2022 was
een meisje, nog nooit was dat aandeel zo groot.
Levensloopcriminologie is geen criminologische theorie, maar een overkoepelend kader:
- Bestaande theorieën (met nadruk op controle theorieën)
- Levensloopperspectief roept nieuwe vragen op: gaat over veranderingen binnen
personen over de tijd (wat is de reden dat je verandert of niet)
Ontwikkelings- en levensloopcriminologie gaat dus om veranderingen binnen individuen in
crimineel gedrag over de levensloop. Er wordt gekeken naar de ontwikkeling van antisociaal
gedrag. Risicofactoren en beschermende factoren zijn er op verschillende leeftijden. Ook zijn
er allerlei life-events (zoals verhuizen, baan, partner ed) die effect hebben op het verloop van
de ontwikkeling.
Ontwikkelingscriminologische theorieën zijn dynamisch, kijken naar sociale, psychologische
en biologische factoren. Het vereist ook longitudinaal onderzoek.
- Waarom voorspelt vroeg beginnen een lange carriere in criminaliteit?
- Waarom piekt delinquentie in de tienerjaren?
- Waarom neemt samen plegen af van adolescentie naar volwassenheid?
- Waarom is er diversiteit in het plegen van delicten?
Twee domeinen:
- Ontwikkelingscriminologie (leeftijd 12- en 12 tot 18 jaar) risicofactoren op
verschillende leeftijden
- Levensloopcriminologie (18+) verklaart delinquentie vanuit levenslooptransities die
kunnen leiden tot turning points
Belangrijkste conclusies over de criminele carriere (Farrington):
1. Vroege startleeftijd is de belangrijkste voorspeller van een langdurige criminele
carriere
2. Een kleine groep daders pleegt disproportioneel veel criminaliteit
3. De meeste daders zijn eerder veelzijdig dan gespecialiseerd
4. Criminaliteit is vaak slechts een van de uitingsvormen van algemeen antisociaal
gedrag
4
