ZSO: pre-TBL Integratie metabole paden
Let op is voorbereiding iRAT/tRAT week 2 en gelijknamige TBL-applicatiesessie week 2
Achtergrond
Tot nu toe zijn verschillende metabole paden behandeld, met name het glucose- en vet-
metabolisme, maar meestal als losstaande processen. In een levend organisme zijn deze paden
met elkaar verbonden, hebben ze invloed op elkaar, en zijn ze niet in ieder celtype hetzelfde.
Skeletspiercellen kunnen bijvoorbeeld glucose en vet gebruiken als bron van energie en
daartussen schakelen als dat nodig is. Maar skeletspiercellen kunnen ook zelf fungeren als
energiebron in tijden van beperkte glucose/vet beschikbaarheid. Afbraak van spiermassa is dan
de voornaamste bron van eiwit om te gebruiken voor meer essentiële organen. Hersencellen zijn
voor het grootste deel afhankelijk van glucose, maar kunnen ook voor een deel gebruik maken
van ketonlichamen. De eiwitafbraak en ketonlichaamsynthese (ketogenese) is tot nu toe nog
weinig aan bod gekomen, maar zijn van belang om alle metabole paden te kunnen integreren. De
lever staat centraal in de regulatie en integratie van alle metabole paden. Naast glucose- en
vetmetabolisme, zullen nu de eiwitafbraak en ketogenese behandeld worden. Aminozuren en
ketonlichamen zijn een belangrijke bron van energie voor veel weefsels/celtypen.
Eiwit kan worden afgebroken in aminozuren en aminozuren kunnen worden afgebroken tot een
koolstofskelet en aminogroepen, waarvan het koolstofskelet dient als energiebron en de amino-
groepen onschadelijk gemaakt moeten worden via een speciale cyclus, de ureumcyclus, die
uitsluitend in de lever plaatsvindt.
Het onderwerp ketogenese is al kort aangestipt in ZSO Glucose – en vetmetabolisme om het
metabolisme in Diabetes Mellitus Type 1 patiënten te begrijpen. Ketogenese (de aanmaak van
ketonlichamen) is net als de andere metabole processen een sterk gereguleerd proces dat met
name wordt ingezet wanneer er voldoende vet, maar een tekort aan glucose (in de cel) is. De 4
metabole processen (glucose, vet- en eiwitmetabolisme en ketogenese) samen worden ingezet
om elke variant in de energiehuishouding op te vangen zodat alle organen onder alle condities
optimaal kunnen worden voorzien van energie.
Let op! Deze ZSO moet zijn gemaakt vóór Hoorcollege insuline-resistentie en Hoorcollege
Schildklier Hormoonhuishouding.
Deze ZSO bereidt je voor op de iRAT en tRAT ‘Integratie van metabole paden’ en geeft je de
benodigde kennis voor het participeren in de TBL- applicatiesessie ‘Integratie van metabole
paden’. Deze ZSO bestaat uit 2 onderdelen. Deel 1 behandelt eiwitmetabolisme en integratie van
metabole paden. Deel 2 behandelt ketogenese en integratie van metabole paden.
Leerdoelen:
De student kan
- de rol van aminozuren in de energiehuishouding positioneren.
- de ureumcyclus positioneren in de energiehuishouding en onderbouwen hoe de schadelijke
aminogroepen uit het lichaam terecht komen in de lever, waar de ureumcyclus is
- de functie van ketogenese in de energiehuishouding positioneren en onderbouwen waarom
alleen in hepatocyten ketonlichamen gevormd kunnen worden door middel van ketogenese.
- kan typeren door welke celtypen ketonlichamen wel/niet als energiebron gebruikt kunnen
worden
Studiestof:
- Lieberman (2015) H20: 322-323 (III. Metabolism of Ketone bodies), 325-326 (B en C); H26: 407
(in de kantlijn het stuk over comateuze patiënten door ketoacidose); H32: 511-512 (C en D);
Figuren: 20.13, 20.15, 32.1, 32.5, 32.6, 32.7, 32.8, 32.10, 33.8
- Filmpjes: Basics of Metabolism ; Overview of Amino Acid Metabolism; Urea cycle; UREA
CYCLE Simplified - Biochemistry; How does the body adapt to starvation?
Deze ZSO bestaat uit 2 onderdelen, per onderdeel wordt de bijbehorende studiestof aangegeven
in de instructie.
Studielast: 3 uur
Let op is voorbereiding iRAT/tRAT week 2 en gelijknamige TBL-applicatiesessie week 2
Achtergrond
Tot nu toe zijn verschillende metabole paden behandeld, met name het glucose- en vet-
metabolisme, maar meestal als losstaande processen. In een levend organisme zijn deze paden
met elkaar verbonden, hebben ze invloed op elkaar, en zijn ze niet in ieder celtype hetzelfde.
Skeletspiercellen kunnen bijvoorbeeld glucose en vet gebruiken als bron van energie en
daartussen schakelen als dat nodig is. Maar skeletspiercellen kunnen ook zelf fungeren als
energiebron in tijden van beperkte glucose/vet beschikbaarheid. Afbraak van spiermassa is dan
de voornaamste bron van eiwit om te gebruiken voor meer essentiële organen. Hersencellen zijn
voor het grootste deel afhankelijk van glucose, maar kunnen ook voor een deel gebruik maken
van ketonlichamen. De eiwitafbraak en ketonlichaamsynthese (ketogenese) is tot nu toe nog
weinig aan bod gekomen, maar zijn van belang om alle metabole paden te kunnen integreren. De
lever staat centraal in de regulatie en integratie van alle metabole paden. Naast glucose- en
vetmetabolisme, zullen nu de eiwitafbraak en ketogenese behandeld worden. Aminozuren en
ketonlichamen zijn een belangrijke bron van energie voor veel weefsels/celtypen.
Eiwit kan worden afgebroken in aminozuren en aminozuren kunnen worden afgebroken tot een
koolstofskelet en aminogroepen, waarvan het koolstofskelet dient als energiebron en de amino-
groepen onschadelijk gemaakt moeten worden via een speciale cyclus, de ureumcyclus, die
uitsluitend in de lever plaatsvindt.
Het onderwerp ketogenese is al kort aangestipt in ZSO Glucose – en vetmetabolisme om het
metabolisme in Diabetes Mellitus Type 1 patiënten te begrijpen. Ketogenese (de aanmaak van
ketonlichamen) is net als de andere metabole processen een sterk gereguleerd proces dat met
name wordt ingezet wanneer er voldoende vet, maar een tekort aan glucose (in de cel) is. De 4
metabole processen (glucose, vet- en eiwitmetabolisme en ketogenese) samen worden ingezet
om elke variant in de energiehuishouding op te vangen zodat alle organen onder alle condities
optimaal kunnen worden voorzien van energie.
Let op! Deze ZSO moet zijn gemaakt vóór Hoorcollege insuline-resistentie en Hoorcollege
Schildklier Hormoonhuishouding.
Deze ZSO bereidt je voor op de iRAT en tRAT ‘Integratie van metabole paden’ en geeft je de
benodigde kennis voor het participeren in de TBL- applicatiesessie ‘Integratie van metabole
paden’. Deze ZSO bestaat uit 2 onderdelen. Deel 1 behandelt eiwitmetabolisme en integratie van
metabole paden. Deel 2 behandelt ketogenese en integratie van metabole paden.
Leerdoelen:
De student kan
- de rol van aminozuren in de energiehuishouding positioneren.
- de ureumcyclus positioneren in de energiehuishouding en onderbouwen hoe de schadelijke
aminogroepen uit het lichaam terecht komen in de lever, waar de ureumcyclus is
- de functie van ketogenese in de energiehuishouding positioneren en onderbouwen waarom
alleen in hepatocyten ketonlichamen gevormd kunnen worden door middel van ketogenese.
- kan typeren door welke celtypen ketonlichamen wel/niet als energiebron gebruikt kunnen
worden
Studiestof:
- Lieberman (2015) H20: 322-323 (III. Metabolism of Ketone bodies), 325-326 (B en C); H26: 407
(in de kantlijn het stuk over comateuze patiënten door ketoacidose); H32: 511-512 (C en D);
Figuren: 20.13, 20.15, 32.1, 32.5, 32.6, 32.7, 32.8, 32.10, 33.8
- Filmpjes: Basics of Metabolism ; Overview of Amino Acid Metabolism; Urea cycle; UREA
CYCLE Simplified - Biochemistry; How does the body adapt to starvation?
Deze ZSO bestaat uit 2 onderdelen, per onderdeel wordt de bijbehorende studiestof aangegeven
in de instructie.
Studielast: 3 uur
