Leren op school
Hoorcollege 1 - Passend onderwijs
Response to instruction Model
Legt de nadruk op:
- Risico's
- Omgeving
- Vroeg ingrijpen
Wet passend onderwijs
- 1 augustus 2014
- Binnen het regulier onderwijs vinden.
Zorgplicht: plicht goed onderwijs te krijgen. Binnen de school of andere school in
samenwerkingsverband.
De basisschool
• Cognitieve uitdaging en passende begeleiding
• Plaatsing
• Klasklimaat
• Na- en buitenschoolse activiteiten
• Relaties met leerkrachten
• Relaties met leeftijdsgenootjes
Kerndoelen
•Leerdoelen die landelijk gelden
en wettelijk verplicht zijn
•Van basis- tot voortgezet
onderwijs
,•Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
•TULE: tussendoelen en leerdoelen / inhoudslijnen
•Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer ruimte voor eigen invulling
De school als pedagogische context
Leerlijnen
•Gemaakt door de school (eventueel met hulp van aanbod SLO)
•Geven weer hoe school aan de kerndoelen werkt
•Van kerndoel naar concrete doelen met tussenstappen per leerjaar
Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
•1F (fundamenteel)
•1S (streef)
•1S+
Ontwikkelingsperspectief
•Eigen leerlijn
•Passende doelstellingen
•Passende perspectieven
•Talenten en mogelijkheden leerling
● Onderwijs is nodig voor
•Persoonlijke ontwikkeling van kinderen
•Overdracht van maatschappelijke en culturele waarden
•Voorbereiden op deelname aan de maatschappij
● Kernfunctie basisschool = kinderen goed onderwijzen
•Kennis verwerven
•Leren leren, leren nadenken
•Leren problemen op te lossen
•Leren samen te werken
•Leren de wereld te begrijpen
Welke leerlingen hebben zorg nodig?
- Voorheen: discrepantiecriterium)
- Lange tijd naar prestaties en potentie (IQ) van de leerling (cognitieve vaardigheden
van het kind)
- Intelligentie niet van belang voor ernst en aard van problemen
- Intelligentie niet van belang voor aanpak en effect daarvan
- Intelligentiemeting niet de logische eerste stap
Wat is het verschil tussen basisonderwijs en speciaal onderwijs?
• Speciaal basisonderwijs
• Speciaal onderwijs
o Cluster 1: leerlingen met een visuele beperking
o Cluster 2: dove+slechthorende leerlingen en leerlingen met een
taalontwikkelingsstoornis
, o Cluster 3: leerlingen met lichamelijke en/of verstandelijke handicap en langdurig
zieke leerlingen
o Cluster 4: leerlingen met psychische stoornissen en gedragsproblemen
Passend onderwijs: Waarom?
Aandacht voor zorgleerlingen op school
• Zorgleerlingen (leerling met onderwijsbehoeften)
• Sociale acceptatie van verschillen
• Maatschappelijk belang van schoolse vaardigheden
• Hoge verwachtingen
• Speciaal (basis)onderwijs is duur
• Vraagt om (meer) kennis over leerproblemen
• Beweging van passend onderwijs naar inclusief onderwijs
RTI MODEL:
- Na interventies toch nog dramatische achterstand.
- Verantwoordelijkheid in eerste instantie bij het onderwijs
- Pas bij goed onderwijsaanbod en onvoldoende voortgang nagaan of sprake is van
leerproblemen
- 80% basisonderwijs laag 1 (klassengemiddelde), bij laag 2 en 3, 95% van de
leerlingen tot voldoende prestaties.
Voordelen van het RTI-model
• Preventief: vroeg identificeren en gelijk ingrijpen
• Nadruk op risico in plaats van stoornis/label
• Minder bias in selecteren ‘zorgleerlingen’
• Resultaat- en oplossingsgericht (monitoren vooruitgang, stapelen van aanbod)
, • Kan samenwerking faciliteren tussen verschillende onderwijsprofessionals
Kwesties bij het RTI-model
• Pas laat gekeken naar kenmerken kind, focus lang op omgeving
• Wat is de grens voor ‘problemen’?
• Uitgaan van goede methoden voor preventie en interventie, betrouwbare en valide
metingen van prestaties en vooruitgang en ook van kennis over beiden binnen de school
• Wanneer kan kind een ondersteuningsniveau terug? Hoe stabiel moet de vooruitgang zijn?
• Onduidelijk in hoeverre RtI bijdraagt aan passend en inclusief onderwijs
• Maar RtI is het best mogelijke beschikbare model
De basisschool als pedagogische context
• Kerndoelen
• Leerdoelen die landelijk gelden en wettelijk verplicht zijn
• Van basis- tot voortgezet onderwijs
• Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
• TULE: tussendoelen en leerdoelen / inhoud lijnen
• Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer ruimte voor eigen invulling
Nederland: Zorgcontinuüm (leren voor alle kinderen kunnen maximaliseren)
● Niveau 1 Goed onderwijs voor alle leerlingen
○ Leerkracht, Directie
○ WAT WERKT HET BESTE VOOR INSTRUCTIE? Feedback,
metacognitieve strategieën, directe instructie, uitleg in stappen
Kwalitatief goede instructie
• Voldoende leer- en instructietijd
• Directe instructiemodel
• Terugblik vorige les(sen)
• Leerdoelen
• Expliciete uitleg en voordoen
• Begeleide oefening
Hoorcollege 1 - Passend onderwijs
Response to instruction Model
Legt de nadruk op:
- Risico's
- Omgeving
- Vroeg ingrijpen
Wet passend onderwijs
- 1 augustus 2014
- Binnen het regulier onderwijs vinden.
Zorgplicht: plicht goed onderwijs te krijgen. Binnen de school of andere school in
samenwerkingsverband.
De basisschool
• Cognitieve uitdaging en passende begeleiding
• Plaatsing
• Klasklimaat
• Na- en buitenschoolse activiteiten
• Relaties met leerkrachten
• Relaties met leeftijdsgenootjes
Kerndoelen
•Leerdoelen die landelijk gelden
en wettelijk verplicht zijn
•Van basis- tot voortgezet
onderwijs
,•Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
•TULE: tussendoelen en leerdoelen / inhoudslijnen
•Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer ruimte voor eigen invulling
De school als pedagogische context
Leerlijnen
•Gemaakt door de school (eventueel met hulp van aanbod SLO)
•Geven weer hoe school aan de kerndoelen werkt
•Van kerndoel naar concrete doelen met tussenstappen per leerjaar
Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
•1F (fundamenteel)
•1S (streef)
•1S+
Ontwikkelingsperspectief
•Eigen leerlijn
•Passende doelstellingen
•Passende perspectieven
•Talenten en mogelijkheden leerling
● Onderwijs is nodig voor
•Persoonlijke ontwikkeling van kinderen
•Overdracht van maatschappelijke en culturele waarden
•Voorbereiden op deelname aan de maatschappij
● Kernfunctie basisschool = kinderen goed onderwijzen
•Kennis verwerven
•Leren leren, leren nadenken
•Leren problemen op te lossen
•Leren samen te werken
•Leren de wereld te begrijpen
Welke leerlingen hebben zorg nodig?
- Voorheen: discrepantiecriterium)
- Lange tijd naar prestaties en potentie (IQ) van de leerling (cognitieve vaardigheden
van het kind)
- Intelligentie niet van belang voor ernst en aard van problemen
- Intelligentie niet van belang voor aanpak en effect daarvan
- Intelligentiemeting niet de logische eerste stap
Wat is het verschil tussen basisonderwijs en speciaal onderwijs?
• Speciaal basisonderwijs
• Speciaal onderwijs
o Cluster 1: leerlingen met een visuele beperking
o Cluster 2: dove+slechthorende leerlingen en leerlingen met een
taalontwikkelingsstoornis
, o Cluster 3: leerlingen met lichamelijke en/of verstandelijke handicap en langdurig
zieke leerlingen
o Cluster 4: leerlingen met psychische stoornissen en gedragsproblemen
Passend onderwijs: Waarom?
Aandacht voor zorgleerlingen op school
• Zorgleerlingen (leerling met onderwijsbehoeften)
• Sociale acceptatie van verschillen
• Maatschappelijk belang van schoolse vaardigheden
• Hoge verwachtingen
• Speciaal (basis)onderwijs is duur
• Vraagt om (meer) kennis over leerproblemen
• Beweging van passend onderwijs naar inclusief onderwijs
RTI MODEL:
- Na interventies toch nog dramatische achterstand.
- Verantwoordelijkheid in eerste instantie bij het onderwijs
- Pas bij goed onderwijsaanbod en onvoldoende voortgang nagaan of sprake is van
leerproblemen
- 80% basisonderwijs laag 1 (klassengemiddelde), bij laag 2 en 3, 95% van de
leerlingen tot voldoende prestaties.
Voordelen van het RTI-model
• Preventief: vroeg identificeren en gelijk ingrijpen
• Nadruk op risico in plaats van stoornis/label
• Minder bias in selecteren ‘zorgleerlingen’
• Resultaat- en oplossingsgericht (monitoren vooruitgang, stapelen van aanbod)
, • Kan samenwerking faciliteren tussen verschillende onderwijsprofessionals
Kwesties bij het RTI-model
• Pas laat gekeken naar kenmerken kind, focus lang op omgeving
• Wat is de grens voor ‘problemen’?
• Uitgaan van goede methoden voor preventie en interventie, betrouwbare en valide
metingen van prestaties en vooruitgang en ook van kennis over beiden binnen de school
• Wanneer kan kind een ondersteuningsniveau terug? Hoe stabiel moet de vooruitgang zijn?
• Onduidelijk in hoeverre RtI bijdraagt aan passend en inclusief onderwijs
• Maar RtI is het best mogelijke beschikbare model
De basisschool als pedagogische context
• Kerndoelen
• Leerdoelen die landelijk gelden en wettelijk verplicht zijn
• Van basis- tot voortgezet onderwijs
• Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
• TULE: tussendoelen en leerdoelen / inhoud lijnen
• Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer ruimte voor eigen invulling
Nederland: Zorgcontinuüm (leren voor alle kinderen kunnen maximaliseren)
● Niveau 1 Goed onderwijs voor alle leerlingen
○ Leerkracht, Directie
○ WAT WERKT HET BESTE VOOR INSTRUCTIE? Feedback,
metacognitieve strategieën, directe instructie, uitleg in stappen
Kwalitatief goede instructie
• Voldoende leer- en instructietijd
• Directe instructiemodel
• Terugblik vorige les(sen)
• Leerdoelen
• Expliciete uitleg en voordoen
• Begeleide oefening
