Portfolio VVZ
Ontwikkeling van de beroepscompetenties van de hbo-verpleegkunde student in
de praktijk
Student: Ayla Kerkemeijerxxxx
Student nummer: S1130390xxxxx
Klas: VPV416
Stage docent: Birgit van Eexxxxx
Werkbegeleider: Desiree Winkelaar-Gerritsenxxxxx
Module: Verbeteren van zorg
1
,Inhoudsopgave
1. Onderzoeks- en veranderopdracht...............................................................................................................3
2. Gegevens Stagiaire.......................................................................................................................................5
2.1 Curriculum vitae.....................................................................................................................................5
2.2 Aanvullende informatie stage.................................................................................................................7
2.3 Beoordelingen voorgaande semesters...................................................................................................8
3. Leeractiviteiten per beroepstaak..................................................................................................................9
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek....................................9
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.............................................................10
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering................................................................10
4. Bewijzen.....................................................................................................................................................12
4.1 Bewijzen beroepstaak 1........................................................................................................................12
Leeruitkomst 1: De verpleegkundige beschrijft de eigen inhoudelijke en procesmatige bijdrage bij het
doorlopen van de onderzoek cyclus en benut hierbij methodologische kennis, om het eigen handelen
en deskundigheid inzichtelijk te maken en benoemt eigen ontwikkelpunten die kunnen worden benut
bij toekomstig onderzoek en innovatie..................................................................................................12
Leeruitkomst 2: De verpleegkundige neemt het initiatief om nieuwe kennis en uitkomsten van
onderzoek over te dragen aan directe en/of toekomstige collega’s. De verpleegkundige past hiervoor
een passende werkvorm(en) toe rekening houdend met de kenmerken van de doelgroep..................13
Leeruitkomst 3: De verpleegkundige reflecteert op de eigen bijdrage in het tot stand komen van de
(inter)professionele samenwerkingsrelatie, het onderhouden van de relatie en het afbouwen van de
relatie tijdens het onderzoeksproject. De verpleegkundige maakt daarbij zichtbaar hoe hierbij gebruik
is gemaakt van methoden en theoretische inzichten.............................................................................21
4.2 Bewijzen beroepstaak 2....................................................................................................................30
Leeruitkomst 1: De verpleegkundige reflecteert vanuit eigen visie op verpleegkundig leiderschap hoe
dit leiderschap zichtbaar wordt in het eigen handelen, hoe dit heeft bijgedragen aan het duurzaam
verbeteren van de beroepspraktijk, rekening houdend met perspectieven van anderen. Passend bij de
dynamiek van de veranderende context en veranderkundig doel maakt de verpleegkundige gebruik
van veranderkundige kennis, creativiteit, technologische middelen en coaching. De verpleegkundige
verwoordt eigen ontwikkelpunten.........................................................................................................31
Leeruitkomst 2: De verpleegkundige beargumenteert hoe het onderzoeksproject een bijdrage levert
aan (financiële organisatiebelangen, zonder daarbij het perspectief van de zorgvrager uit het oog te
verliezen.................................................................................................................................................33
Leeruitkomst 3: De verpleegkundige verwoordt de eigen visie op kwaliteitszorg beargumenteert hoe
de uitkomsten van het onderzoek bijdragen aan de kwaliteitszorg op verschillende niveaus van de
organisatie en hoe vernieuwingen geborgd kunnen worden binnen het
kwaliteitsmanagementsysteem..............................................................................................................36
4.3 Bewijzen beroepstaak 3....................................................................................................................39
Leerdoel 1: De verpleegkundige reflecteert op de ontwikkeling van de eigen professionele identiteit in
samenhang met de gekozen profilering. De verpleegkundige reflecteert op de eigen bijdrage aan de
professionalisering van het zorgteam vanuit de hbo-rol. De verpleegkundige beschrijft de ontwikkeling
vanuit de kerncompetenties* van het gekozen profiel..........................................................................39
5. Formatieve beoordelingen..................................................................................................................49
2
, 6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling...........................................................54
6.1 Verklaring student............................................................................................................................54
6.2 Beroepstaak 1...................................................................................................................................55
6.3 Beroepstaak 2...................................................................................................................................58
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering.............................................................63
7. Bijlage.........................................................................................................................................................66
7.1 Literatuurlijst........................................................................................................................................66
7.2 Observatieschema Laurens...................................................................................................................71
7.3 Uitslag belbintest..................................................................................................................................73
7.4 Uitslag leiderschapstest........................................................................................................................74
7.5 Peerfeedback medestudenten..............................................................................................................75
7.6 Uitwerking bronnen zoeken zorgvisie persoonsgerichte zorg..............................................................76
7.7 Uitwerking bronnen zoeken wat kan persoonsgerichte zorg beteken voor de organisatiebelangen.. .79
7.8 Uitwerking aanbevelingen adviesrapport............................................................................................80
1. Onderzoeks- en veranderopdracht
Verdiep je in de onderzoeks-en veranderopdracht, de context waarin het onderzoek gaat plaatsvinden
(micro, meso en macroniveau) en bereidt een gesprek voor met de opdrachtgever. Geef de onderzoeks- en
veranderopdracht hier weer na het gesprek met de opdrachtgever.
Volgens Alzheimer Nederland (2021) is er in Nederland door de vergrijzing bijna een verzesvoudiging van
het aantal mensen met dementie. Waar het in 1950 50 duizend mensen waren is dat nu opgelopen tot 290
duizend. “De belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van dementie is de leeftijd”. (Jonker et al., 2010)
Door de vergrijzing in Nederland en het ouder worden van de mens, verklaart dit de stijging in het aantal
mensen met dementie. Dit aantal zal de komende jaren alleen maar gaan stijgen. Dementie is na Covid-19,
de meest voorkomende doodsoorzaak in Nederland volgens de statistieken van het cbs (CBS, 2021).
Dementie is een progressief ziektebeeld waarbij de geestelijke vermogens sterk afnemen/ zijn afgenomen.
Dagelijkse handelingen zijn minder goed of niet meer uitvoerbaar. De meest voorkomende vorm van
dementie is Alzheimer. “Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen waarbij de hersenen
informatie niet meer goed kunnen verwerken.” (Alzheimer Nederland, z.d.) Alzheimer Nederland (z.d.)
beschrijft dat het verloop van dementie en de achteruitgang snel kan gaan. Dit verschilt echter per
persoon. In het beginstadium valt het geheugenprobleem op, later in de fase beginnen er problemen te
ontstaan in het denk- en spraakvermogen. Afname van eigen regie over het leven en afhankelijk worden
van een ander, spelen een grote rol in het ziektebeeld dementie
3
, Doordat er door dementie een afname is van de eigen regie over het leven en het afhankelijker worden van
anderen is erdoor van Belle & van Belle de methode Demenzien ontwikkeld. Demenzien is een methode
om te inventariseren wie de zorgvrager met dementie is, welke behoeftes hij/zij heeft en wat voor deze
persoon belangrijk is. Het project betreft zich over 3 verschillende invalshoeken, namelijk de cliënt met
dementie, de mantelzorger en de professional om op deze manier de eigenheid en eigen regie zo veel
mogelijk te kunnen ondersteunen waar nodig. De methode Demenzien is bedoeld als handvat en praktisch
hulpmiddel om het gesprek aan te gaan. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk met elkaar in gesprek te
gaan om te weten wat belangrijk is voor de persoon met dementie, wie hij is, wat voor hem van waarde is
en wat er zo lang mogelijk moet blijven. Het stappenplan is een continu proces en kan daarom ook ten alle
tijden worden gebruikt. Het stappenplan is bedoeld om het gesprek aan te gaan tussen de zorgvrager,
mantelzorg en zorgverlener over hoe de mens met dementie gezien kan blijven worden in wie hij is en
welke behoeften en wensen hij heeft, en hoe de onderlinge relatie tussen de persoon met dementie,
naasten en zorgverlener versterkt kan worden. Het is belangrijk om ten alle tijden hierover in gesprek te
blijven met elkaar. Dit omdat niet alleen de persoon met dementie te maken heeft met een
achteruitgangsproces, mar ook dienst partner, familie, naasten en zorgverleners.
Het lectoraat goed leven met dementie is een onderzoek gestart naar de methode Demenzien en het
implementeren hiervan in de praktijk. Het onderzoek is opgestart in 2020 en zal doorlopen tot 2023.
Tijdens het gehele onderzoek, gedurende 3 jaar, wordt er gezocht naar hoe de methode Demenzien kan
bijdragen aan het behoud van eigen regie ondanks de toenemende afhankelijk van de persoon met
dementie.
De onderzoeksactiviteiten zijn opgezet in 4 werkpakketten verdeeld over de 3 jaar. In het eerste
werkpakket, worden deelnemers van de 3 verschillende invalshoeken geïnterviewd over verschillende
gesprekken tussen cliënten, mantelzorgers en professionals. In werkpakket 2, worden er verbeterteams
opgesteld. In werkpakket 3 wordt de methode Demenzien landelijk gemaakt en werkpakket 4 richt zich
voornamelijk op het projectbeheer en projectmanagement. Er is een halfjaarlijkse bijeenkomst waarin het
verloop van het project in de gaten wordt gehouden.
Momenteel bevinden het onderzoek zich in werkpakket 2. Tijdens dit half jaar, ga ik samenwerken met het
verbeterteam en bespreken ik mijn observaties en bevindingen met het team. Mijn bijdrage als
verpleegkundige student is voornamelijk het actief bijdragen aan de dataverzameling en de analyse. Ook
neem ik een actieve rol aan tijdens de reflectiebijeenkomsten binnen het verbeterteam. Zo ontwikkel ik als
studenten onder meer onderzoekend vermogen en verpleegkundig leiderschap.
Tijdens het onderzoek ga ik als student het onderzoek richten op het perspectief van de cliënt binnen de
methode Demenzien. Hierbij wordt er gekeken naar hoe de methode wordt toegepast op de betrokken
afdelingen en hoe hierin het perspectief van de cliënt wordt meegenomen en hoe hij/zij hier op reageert.
Hierbij wordt er gekeken naar 2 verschillende zorgorganisaties. Namelijk Treant, het Tockenshuys in
Zuidwolde en Laurens in Rotterdam. Het Tockenshuys is een modern woonwijkcentrum, die valt binnen de
Treant zorggroep. Binnen de betreffende afdeling die onderdeel zijn van het onderzoek wonen mensen met
dementie, die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Laurens in Rotterdam biedt verschillende soorten
zorg zoals revalidatie, verpleeghuiszorg, thuiszorg en zorg in de laatste levensfase. De afdelingen die
betrokken zijn bij dit onderzoek zijn 2 afdeling voor mensen met jong-dementie. Deze zorgvragers hebben
de diagnose dementie gekregen voor hun 65 E levensjaar.
Samen met mijn onderzoek maatje ga ik meelopen en kijken in de zorg binnen deze twee organisaties.
Hierbij neem ik een participatieve rol aan om data te verzamelen om mijn onderzoeksvraag te kunnen
beantwoorden. Door deel te nemen aan de om de twee weken geplande bijeenkomsten met het
onderzoeksteam ga ik mijn bevindingen delen met het onderzoeksteam en verder richting geven aan het
onderzoek.
4
Ontwikkeling van de beroepscompetenties van de hbo-verpleegkunde student in
de praktijk
Student: Ayla Kerkemeijerxxxx
Student nummer: S1130390xxxxx
Klas: VPV416
Stage docent: Birgit van Eexxxxx
Werkbegeleider: Desiree Winkelaar-Gerritsenxxxxx
Module: Verbeteren van zorg
1
,Inhoudsopgave
1. Onderzoeks- en veranderopdracht...............................................................................................................3
2. Gegevens Stagiaire.......................................................................................................................................5
2.1 Curriculum vitae.....................................................................................................................................5
2.2 Aanvullende informatie stage.................................................................................................................7
2.3 Beoordelingen voorgaande semesters...................................................................................................8
3. Leeractiviteiten per beroepstaak..................................................................................................................9
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek....................................9
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.............................................................10
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering................................................................10
4. Bewijzen.....................................................................................................................................................12
4.1 Bewijzen beroepstaak 1........................................................................................................................12
Leeruitkomst 1: De verpleegkundige beschrijft de eigen inhoudelijke en procesmatige bijdrage bij het
doorlopen van de onderzoek cyclus en benut hierbij methodologische kennis, om het eigen handelen
en deskundigheid inzichtelijk te maken en benoemt eigen ontwikkelpunten die kunnen worden benut
bij toekomstig onderzoek en innovatie..................................................................................................12
Leeruitkomst 2: De verpleegkundige neemt het initiatief om nieuwe kennis en uitkomsten van
onderzoek over te dragen aan directe en/of toekomstige collega’s. De verpleegkundige past hiervoor
een passende werkvorm(en) toe rekening houdend met de kenmerken van de doelgroep..................13
Leeruitkomst 3: De verpleegkundige reflecteert op de eigen bijdrage in het tot stand komen van de
(inter)professionele samenwerkingsrelatie, het onderhouden van de relatie en het afbouwen van de
relatie tijdens het onderzoeksproject. De verpleegkundige maakt daarbij zichtbaar hoe hierbij gebruik
is gemaakt van methoden en theoretische inzichten.............................................................................21
4.2 Bewijzen beroepstaak 2....................................................................................................................30
Leeruitkomst 1: De verpleegkundige reflecteert vanuit eigen visie op verpleegkundig leiderschap hoe
dit leiderschap zichtbaar wordt in het eigen handelen, hoe dit heeft bijgedragen aan het duurzaam
verbeteren van de beroepspraktijk, rekening houdend met perspectieven van anderen. Passend bij de
dynamiek van de veranderende context en veranderkundig doel maakt de verpleegkundige gebruik
van veranderkundige kennis, creativiteit, technologische middelen en coaching. De verpleegkundige
verwoordt eigen ontwikkelpunten.........................................................................................................31
Leeruitkomst 2: De verpleegkundige beargumenteert hoe het onderzoeksproject een bijdrage levert
aan (financiële organisatiebelangen, zonder daarbij het perspectief van de zorgvrager uit het oog te
verliezen.................................................................................................................................................33
Leeruitkomst 3: De verpleegkundige verwoordt de eigen visie op kwaliteitszorg beargumenteert hoe
de uitkomsten van het onderzoek bijdragen aan de kwaliteitszorg op verschillende niveaus van de
organisatie en hoe vernieuwingen geborgd kunnen worden binnen het
kwaliteitsmanagementsysteem..............................................................................................................36
4.3 Bewijzen beroepstaak 3....................................................................................................................39
Leerdoel 1: De verpleegkundige reflecteert op de ontwikkeling van de eigen professionele identiteit in
samenhang met de gekozen profilering. De verpleegkundige reflecteert op de eigen bijdrage aan de
professionalisering van het zorgteam vanuit de hbo-rol. De verpleegkundige beschrijft de ontwikkeling
vanuit de kerncompetenties* van het gekozen profiel..........................................................................39
5. Formatieve beoordelingen..................................................................................................................49
2
, 6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling...........................................................54
6.1 Verklaring student............................................................................................................................54
6.2 Beroepstaak 1...................................................................................................................................55
6.3 Beroepstaak 2...................................................................................................................................58
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering.............................................................63
7. Bijlage.........................................................................................................................................................66
7.1 Literatuurlijst........................................................................................................................................66
7.2 Observatieschema Laurens...................................................................................................................71
7.3 Uitslag belbintest..................................................................................................................................73
7.4 Uitslag leiderschapstest........................................................................................................................74
7.5 Peerfeedback medestudenten..............................................................................................................75
7.6 Uitwerking bronnen zoeken zorgvisie persoonsgerichte zorg..............................................................76
7.7 Uitwerking bronnen zoeken wat kan persoonsgerichte zorg beteken voor de organisatiebelangen.. .79
7.8 Uitwerking aanbevelingen adviesrapport............................................................................................80
1. Onderzoeks- en veranderopdracht
Verdiep je in de onderzoeks-en veranderopdracht, de context waarin het onderzoek gaat plaatsvinden
(micro, meso en macroniveau) en bereidt een gesprek voor met de opdrachtgever. Geef de onderzoeks- en
veranderopdracht hier weer na het gesprek met de opdrachtgever.
Volgens Alzheimer Nederland (2021) is er in Nederland door de vergrijzing bijna een verzesvoudiging van
het aantal mensen met dementie. Waar het in 1950 50 duizend mensen waren is dat nu opgelopen tot 290
duizend. “De belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van dementie is de leeftijd”. (Jonker et al., 2010)
Door de vergrijzing in Nederland en het ouder worden van de mens, verklaart dit de stijging in het aantal
mensen met dementie. Dit aantal zal de komende jaren alleen maar gaan stijgen. Dementie is na Covid-19,
de meest voorkomende doodsoorzaak in Nederland volgens de statistieken van het cbs (CBS, 2021).
Dementie is een progressief ziektebeeld waarbij de geestelijke vermogens sterk afnemen/ zijn afgenomen.
Dagelijkse handelingen zijn minder goed of niet meer uitvoerbaar. De meest voorkomende vorm van
dementie is Alzheimer. “Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen waarbij de hersenen
informatie niet meer goed kunnen verwerken.” (Alzheimer Nederland, z.d.) Alzheimer Nederland (z.d.)
beschrijft dat het verloop van dementie en de achteruitgang snel kan gaan. Dit verschilt echter per
persoon. In het beginstadium valt het geheugenprobleem op, later in de fase beginnen er problemen te
ontstaan in het denk- en spraakvermogen. Afname van eigen regie over het leven en afhankelijk worden
van een ander, spelen een grote rol in het ziektebeeld dementie
3
, Doordat er door dementie een afname is van de eigen regie over het leven en het afhankelijker worden van
anderen is erdoor van Belle & van Belle de methode Demenzien ontwikkeld. Demenzien is een methode
om te inventariseren wie de zorgvrager met dementie is, welke behoeftes hij/zij heeft en wat voor deze
persoon belangrijk is. Het project betreft zich over 3 verschillende invalshoeken, namelijk de cliënt met
dementie, de mantelzorger en de professional om op deze manier de eigenheid en eigen regie zo veel
mogelijk te kunnen ondersteunen waar nodig. De methode Demenzien is bedoeld als handvat en praktisch
hulpmiddel om het gesprek aan te gaan. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk met elkaar in gesprek te
gaan om te weten wat belangrijk is voor de persoon met dementie, wie hij is, wat voor hem van waarde is
en wat er zo lang mogelijk moet blijven. Het stappenplan is een continu proces en kan daarom ook ten alle
tijden worden gebruikt. Het stappenplan is bedoeld om het gesprek aan te gaan tussen de zorgvrager,
mantelzorg en zorgverlener over hoe de mens met dementie gezien kan blijven worden in wie hij is en
welke behoeften en wensen hij heeft, en hoe de onderlinge relatie tussen de persoon met dementie,
naasten en zorgverlener versterkt kan worden. Het is belangrijk om ten alle tijden hierover in gesprek te
blijven met elkaar. Dit omdat niet alleen de persoon met dementie te maken heeft met een
achteruitgangsproces, mar ook dienst partner, familie, naasten en zorgverleners.
Het lectoraat goed leven met dementie is een onderzoek gestart naar de methode Demenzien en het
implementeren hiervan in de praktijk. Het onderzoek is opgestart in 2020 en zal doorlopen tot 2023.
Tijdens het gehele onderzoek, gedurende 3 jaar, wordt er gezocht naar hoe de methode Demenzien kan
bijdragen aan het behoud van eigen regie ondanks de toenemende afhankelijk van de persoon met
dementie.
De onderzoeksactiviteiten zijn opgezet in 4 werkpakketten verdeeld over de 3 jaar. In het eerste
werkpakket, worden deelnemers van de 3 verschillende invalshoeken geïnterviewd over verschillende
gesprekken tussen cliënten, mantelzorgers en professionals. In werkpakket 2, worden er verbeterteams
opgesteld. In werkpakket 3 wordt de methode Demenzien landelijk gemaakt en werkpakket 4 richt zich
voornamelijk op het projectbeheer en projectmanagement. Er is een halfjaarlijkse bijeenkomst waarin het
verloop van het project in de gaten wordt gehouden.
Momenteel bevinden het onderzoek zich in werkpakket 2. Tijdens dit half jaar, ga ik samenwerken met het
verbeterteam en bespreken ik mijn observaties en bevindingen met het team. Mijn bijdrage als
verpleegkundige student is voornamelijk het actief bijdragen aan de dataverzameling en de analyse. Ook
neem ik een actieve rol aan tijdens de reflectiebijeenkomsten binnen het verbeterteam. Zo ontwikkel ik als
studenten onder meer onderzoekend vermogen en verpleegkundig leiderschap.
Tijdens het onderzoek ga ik als student het onderzoek richten op het perspectief van de cliënt binnen de
methode Demenzien. Hierbij wordt er gekeken naar hoe de methode wordt toegepast op de betrokken
afdelingen en hoe hierin het perspectief van de cliënt wordt meegenomen en hoe hij/zij hier op reageert.
Hierbij wordt er gekeken naar 2 verschillende zorgorganisaties. Namelijk Treant, het Tockenshuys in
Zuidwolde en Laurens in Rotterdam. Het Tockenshuys is een modern woonwijkcentrum, die valt binnen de
Treant zorggroep. Binnen de betreffende afdeling die onderdeel zijn van het onderzoek wonen mensen met
dementie, die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Laurens in Rotterdam biedt verschillende soorten
zorg zoals revalidatie, verpleeghuiszorg, thuiszorg en zorg in de laatste levensfase. De afdelingen die
betrokken zijn bij dit onderzoek zijn 2 afdeling voor mensen met jong-dementie. Deze zorgvragers hebben
de diagnose dementie gekregen voor hun 65 E levensjaar.
Samen met mijn onderzoek maatje ga ik meelopen en kijken in de zorg binnen deze twee organisaties.
Hierbij neem ik een participatieve rol aan om data te verzamelen om mijn onderzoeksvraag te kunnen
beantwoorden. Door deel te nemen aan de om de twee weken geplande bijeenkomsten met het
onderzoeksteam ga ik mijn bevindingen delen met het onderzoeksteam en verder richting geven aan het
onderzoek.
4
