Hoorcollege 7 - Internationaal Privaatrecht

Hoorcollege 7 – Internationaal Privaatrecht – erkenning en tenuitvoerlegging

Pijnlijk: Heleen Mees verliest rechtszaak van Willem Buiter
‘He told me that he had you fuck 30 other men.’ Deze zin staat in een mailtje dat Heleen Mees
verstuurde naar de vrouw van Willem Buiter, de Citigroup-hoofdeconoom met wie zij kortstondig een
amoureuze affaire onderhield.

Wat heeft dit onderwerp te maken met het onderwerp van het college? Wordt later duidelijk.

Te behandelen onderwerpen
 Erkenning en tul buiten verordening en verdrag – art. 431 Rv
 De exequatur procedure van art. 985 Rv
 Erkenning en tul in de EU – wederzijdse erkenning en onderling vertrouwen

Verschillende soorten vonnissen
 Constitutief/staatvonnis
o wijzigt een rechtsbetrekking of rechtstoestand
vb: echtscheiding / faillissement / adoptie
 Declaratoir/verklaring voor recht
o stelt bestaan van een rechtstoestand vast
 Afwijzend
o wijst de eis af

 Condemnatoir/veroordelend vonnis
o veroordeelt tot een geven, doen of nalaten

Vonnissen die door Nederlandse civiele rechter worden gewezen.
Alleen de laatste kan ten uitvoer worden gelegd, de eerste drie kunnen alleen erkent worden.

Pijnlijk: Heleen Mees verliest rechtszaak van Willem Buiter
‘He told me that he had you fuck 30 other men.’ Deze zin staat in een mailtje dat Heleen Mees
verstuurde naar de vrouw van Willem Buiter, de Citigroup-hoofdeconoom met wie zij kortstondig een
amoureuze affaire onderhield.

Zaak van paar jaar geleden.

De feiten (ECLI:NL:RBAMS:2016:7287)
 The love affair - 2008 – ??? (niet duidelijk tot wanneer)
 Juli 2013 - aangifte Amerikaanse politie tegen HM
 Maart 2014 - WB plaatst berichten op facebook – juicy details
 Maart 2014 – discovery verzoek VS door HM
 Juni 2014 – bodemprocedure VS tegen WB
o Vo = defamation = schadevergoeding USD 10 mio + punitive damages

Buitenechtelijk affaire met dhr. Buiter .Dhr. Buiter vond het genoeg, Heleen Mees niet, hij heeft
aangifte gedaan van stalking en bedreiging, zij zou in een half jaar tijd 3000 e-mails hebben gestuurd.
Leidt tot een schorsing van vervolging van haar voor een bepaalde periode waarin zij aan een aantal
voorwaarden moest voldoen, zoals ze mocht niet stalken en 14 therapiesessies ondergaan. Over de
arrestatie is vanalles in de media geweest, zowel in NY als in NL. Dhr. Heeft op zijn facebook allerlei
informatie daarover geplaatst, met allerlei juicy details. Vervolgens is Helees Mees in Amerika
procedure gestart wegens smaad en heeft discovery verzoek gedaan om informatie te verkrijgen. In de
commondonlanden vrij makkelijk heel veel informatie van een derde of wederpartij te krijgen om je
eigen zaak je onderbouwen. En dat leidt uiteindelijk tot een bodemprocedure ingesteld tegen hem. Ze
eist schadevergoeding en punitive damages.

1

, De feiten – vervolg
 2014-2015: Am adv v WB verstrekt vrijwillig bestanden met emails en afbeeldingen
 Juni 2016 : Am rechter wijst door WB opgeworpen motion to dismiss toe (en daarmee de vo
van HM af), o.a. vanwege verjaring
 HM heeft hb ingesteld tegen de beslissing vd Am rechter
_________________________________________________________________________
 2014/15: start bodemprocedure in NL
o Vo: verklaring voor recht: od WB + vrouw - aantasting eer/goede naam HM +
rectificatie

Vervolgens verstrekt advocaat van hem vrijwillig bestanden. Dan stopt de amerikaanse procedure,
onder andere omdat het zou zijn verjaard. Zij heeft daartegen HB ingesteld en hangende dat beroep
start zij ook een procedure in NL, tegen hem en tegen zijn vrouw. Tegen zijn vrouw omdat die vrouw
een e-mail van haar aan die vrouw heeft doorgestuurd aan de faculteit waar zij werkte. In NL vordert
mw. Mees een verklaring van recht.

Het recht
Wat zou u aanvoeren in de NL procedure?
 Namens WB
 Namens zijn vrouw

Dit is een vraag.

Beslissing van Amerikaanse rechter: ontvankelijk verklaring (afwijkend vonnis, kan je niet
tenuitvoerleggen, kan je wel erkennen). Dus Nederlandse rechter zou dit vonnis kunnen erkennen. Hoe
toets je dit? Zie volgende. Wat zijn naar commune Nederlands recht, de erkenningsvereiste?

Erkenningseisen – van Bontmantel via Gazprom naar Yukos (grondslagen)
 Bevoegdheid – internationaal aanvaarde grondslag (rechter die het vonnis gewezen heeft,
moet bevoegdheid kunnen hebben aanvaard op een internationaal aanvaarde grondslag)
o Kijk beetje met scheef oog naar Brussel I bis.
 Vooral in europa.
o Of Haque Judgment convention (nog niet in werking getreden)
 Geeft goede catelogisch van aanvaardbare bevoegdheidsgronden.
 Behoorlijke rechtspleging incl. oproeping (moet sprake zijn van behoorlijke rechtspleging)
 Openbare orde toets
 Onverenigbare vonnissen
Effect: pp in principe gebonden aan beslissing

Dan wordt een uitstapje gemaakt naar het Bontmantel arrest uit 1924. Ging ook om een affaire,
Engelse officier, die in zijn eerste wereld oorlog, een bontjas had gekocht voor zijn Nederlands liefje
bij een Haags bondhuis. Maar voordat hij koopprijs heeft betaald overlijd hij. Bondhuis spreekt
vervolgens in Engeland, de Engelse rechter, de erfgenamen aan tot betaling van die bondmantel.
Erfgenamen zijn daar niet van te spreken en verzetten zich, Engelse rechter gaat daar in mee en acht
de overeenkomst in strijd met de morele regels van het Engels recht en wijst de eist af. Vervolgens
probeert Bondhuis het in NL. Erfgenamen zeggen dan al, ho wij hebben hier een Engelse vonnis,
waarin je hetzelfde vordert. Dan komt dus voor het eerst de vraag naar voren wat moet de Nederlandse
rechter hiermee? Nederlandse rechter erkent het dan, omdat bondhuis vrijwillig in Engeland is gaan
procederen, zich heeft onderworpen aan rechtsmacht van de Engelse rechter en dat de Engelse rechter
Engels recht heeft toegepast en de Nederlandse rechter Nederlands recht, maakt niet uit. Het zou
alleen anders zijn als het Engelse vonnis zou indruisen tegen de Nederlandse openbare orde. Maar dat
was niet het geval.




2