Samenvatting Aardrijkskunde Buitenland hoofdstuk 3 havo 5

§3.1 Beeld van Brazilië
A. Beelden
Tussen 2000 en 2012 was Brazilië een van de snelst groeiende economieën ter wereld.

Pantanal: het grootste moerasgebied in de wereld met talloze zeldzame dieren.

Mental map: het ruimtelijk gebied dat iemand van een bepaald gebied in zijn geheugen
heeft opgeslagen

Geografisch beeld: een beeld van een gebied op basis van controleerbare informatie over de
ligging van het gebied, de ruimtelijke kenmerken ervan en de samenhang daartussen

Je leert Brazilië beschrijven a.d.h.v. geografische kenmerken:
- De absolute ligging: Brazilië is, op het zuidelijkste deel na, gelegen tussen de
keerkringen
- De relatieve ligging: Brazilië heeft 10 buurlanden
- Fysische kenmerken: in het noordoosten van het land komt een steppeklimaat voor
- Sociale kenmerken: de gemiddelde leeftijd in Brazilië is 32 jaar
- Relaties met anderen: de belangrijkste handelspartners zijn China, de VS en
Argentinië

B. Beeldvorming
Perceptie: manier waarop je iets waarneemt en ervaart

C. Beelden veranderen
Brazilië word niet langer meer gebruikt als exploitatiekolonie, maar is voor veel landen een
volwaardige handelspartner of concurrent geworden. Het is de status van ontwikkelingsland
ontgroeid en behoort tot de grootste economieën van de wereld.

§3.2 Sociale ontwikkeling
A. Demografie
Er is een daling van het geboortecijfer maar de natuurlijke bevolkingsgroei is nog steeds
hoog.

Toch zal er langzaam een vergrijzing ontstaan. Oorzaken hiervoor zijn:
- Stijgende welvaart: daling geboortecijfer door beter onderwijs, meer hoogopgeleide
vrouwen en een betere gezondheidszorg
- Maatschappelijke verandering: modernisering
- Overheidsbeleid van gezinsplanning (geboorteregeling)

Sociale bevolkingsgroei: de groei en afname van de bevolking door migratie

B. Verstedelijking
Verstedelijkingsgraad: het percentage van de bevolking dat in de stad woont

Verstedelijkingstempo: snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad per jaar toeneemt

, Verstedelijkingstempo hoog vanaf 1950, waarom?
- Werk in de industrie
- Vooral groei in Rio de Janeiro en Sao Paolo. Dat werden echte megasteden (steden
met meer dan 1 miljoen inwoners) Doordat deze steden de snelle groei niet
aankonden ontstonden er favela’s (sloppewijken)

Brazilië staat door de favela’s hoog in de misdaadstatistieken, maar als je geld hebt hoeft dat
geen probleem te zijn.

Gated communities: ommuurde en bewaakte woongemeenschappen in steden. Goed
voorbeeld van ruimtelijke en sociale segregatie

Stedelijk netwerk: Gouden driehoek waar de verbindingen goed zijn maar wel met een hoge
bevolkingsdruk

Rio de Janeiro – Sao paolo – Belo Horizonte

Bevolkingsdruk: de mate waarin de bewoners van een gebied beslag leggen op de
aanwezige ruimte en kringlopen

C. Sociale ongelijkheid
In 2010 leefde nog 6% van de bevolking in extreme armoede en moest rondkomen van
minder dan $1,25 per dag.

Ondanks een stijging van de welvaart laat de Lorenzcurve zien dat de sociale ongelijkheid in
Brazilië een punt van zorg blijft.

Lorenzcurve: grafiek die de inkomensongelijkheid in een land laat zien

Behalve in de stad bestaan er ook op het platteland grote inkomensverschillen. Een groep
grootgrondbezitters maakt de dienst uit en bezit bijna de helft van alle landbouwgrond.

Grootgrondbezitters: een relatief kleine maar machtige groep boeren die verreweg de
meeste landbouwgrond bezitten

In het algemeen bestaat er in Brazilië een verband tussen etniciteit (afkomst) en rijkdom.
Iemand huidskleur is een goede indicator voor de hoogte van het inkomen en de
ontwikkelingskansen. Hoe donkerder de kleur hoe minder kansrijk.

Door het koloniale verleden zijn veel slaven uit Afrika naar Brazilië gebracht. Ook de
daaropvolgende migratiegolven hebben ertoe geleid dat bevolkingsgroepen zich met elkaar
gemengd hebben en er een multiculturele samenleving is ontstaan.

Mestiezen: afstammelingen van een indiaanse en blanke voorouder