Samenvatting Hoofdstuk 2 – Van Bergen naar Zee
De Geo 10e editie, VWO 2
1. De vorming van de Alpen
De Alpen zijn een groot en indrukwekkend gebergte dat zich uitstrekt over landen zoals
Zwitserland, Oostenrijk, Duitsland en Frankrijk. Dit gebergte is relatief jong en is ontstaan
door de botsing van de Afrikaanse en de Euraziatische aardplaten. Dit gebeurde miljoenen
jaren geleden en zorgde voor enorme druk in de aardkorst. Door deze druk zijn de
gesteentelagen gaan plooien en omhoog gedrukt, wat resulteerde in een indrukwekkend
berglandschap. Dit proces wordt aangeduid als een endogene kracht. Daardoor zijn de Alpen
ontstaan, met hun steile bergen en diepe valleien.
De Alpen verschillen van oudere gebergten zoals de Ardennen. De Alpen zijn namelijk nog
niet zo sterk beïnvloed door exogene krachten zoals verwering en erosie. Verwering is het
afbrokkelen van gesteente door fysieke (zoals bevriezing en uitzetten) of chemische
processen. Erosie is het verplaatsen van dit verweringsmateriaal door natuurlijke krachten
zoals water, wind of ijs. Het gesteente in de Alpen bestaat vooral uit sedimentgesteente, wat
kan plooien of breken onder druk en daardoor breuken kan veroorzaken. Het resultaat is een
gevarieerd landschap met hooggebergte, middelgebergte en lager gelegen gebieden. De
steile toppen en diepe valleien van de Alpen zijn hierdoor zo kenmerkend.
2. Rivieren van ijs
Gletsjers zijn grote ijsmassa’s die invloed hebben op berglandschappen en die de omliggende
gebieden grondig veranderen. Tijdens de ijstijd (ook wel glaciaal genoemd) bedekten
gletsjers grote delen van de Alpen en schuurden diepe dalen uit door erosie. Deze dalen
hebben een U-vormige structuur met steile wanden en een platte bodem, en ze zijn een
belangrijk bewijs van de enorme kracht van de gletsjers.
Een gletsjer ontstaat in een firnbekken, een komvormige plek waar firn (samengeperste
sneeuw) verandert in ijs. Door de zwaartekracht stroomt de gletsjer langzaam naar beneden,
waarbij stenen en grond worden meegenomen en afgeschuurd. Dit materiaal wordt afgezet
als morenen, die in verschillende vormen voorkomen:
• Zijmorenen: Aan de zijkanten van de gletsjer, waar stenen en puin worden verzameld.
• Eindmorenen: Aan het uiteinde van de gletsjer, waar het materiaal zich ophoopt.
• Grondmorenen: Onder de gletsjer, bestaande uit een mengsel van fijn materiaal dat
door de gletsjer wordt gedrukt.
The benefits of buying summaries with Stuvia:
Guaranteed quality through customer reviews
Stuvia customers have reviewed more than 700,000 summaries. This how you know that you are buying the best documents.
Quick and easy check-out
You can quickly pay through credit card or Stuvia-credit for the summaries. There is no membership needed.
Focus on what matters
Your fellow students write the study notes themselves, which is why the documents are always reliable and up-to-date. This ensures you quickly get to the core!
Frequently asked questions
What do I get when I buy this document?
You get a PDF, available immediately after your purchase. The purchased document is accessible anytime, anywhere and indefinitely through your profile.
Satisfaction guarantee: how does it work?
Our satisfaction guarantee ensures that you always find a study document that suits you well. You fill out a form, and our customer service team takes care of the rest.
Who am I buying these notes from?
Stuvia is a marketplace, so you are not buying this document from us, but from seller Koen2010stuvia. Stuvia facilitates payment to the seller.
Will I be stuck with a subscription?
No, you only buy these notes for $3.19. You're not tied to anything after your purchase.