De Geo vwo Globalisering
Samenvatting
4 Stedelijke knooppunten in de Verenigde Staten
De hoofdvraag van dit hoofdstuk is: wat zijn de rollen en de functies van wereldsteden? Welke
mondiale invloed hebben Washingon, New York, Los Angeles?
4.1 Knooppunten in mondiale netwerken
Megalopolis ► Een megalopolis is een aaneengegroeid stedelijk gebied, met onderling sterk
Metropool verbonden steden. ● Is sprake van één wereldstad, dan heet dat een metropool.
Megastad ● Een megastad is ook één grote stad, met meer dan 10 miljoen inwoners.
Internationale knooppunten
Kenmerken
internationale ► Internationale knooppunten hebben meerdere kenmerken.
knooppunten: ● Hun ligging en bereikbaarheid zijn medebepalend voor hun invloed. Door de
- goed ligging en wisselwerking tussen stad en omgeving vormen die samen een functionele regio.
bereikbaarheid ■ In de VS wordt dit vaak aangeduid met MSA (voorbeeld: New York city).
- onderdeel netwerk ● Ook zijn ze onderdeel van een stedelijk netwerk, ofwel: een hub-
van hubs en spokes enspokesnetwerk, Het zijn verzamelpunten (hubs) van mensen, goederen en
informatiestromen. De spokes zijn de vervoersassen waarover transport
Mainportregio heeft plaatsvindt. * (Voorbeeld: Londen).
als voordelen: ► Een hub-enspokesnetwerk is kenmerken voor een mainportregio. Die heeft
- grote specifieke voordelen:
beroepsbevolking en ● een hoge bevolkingsdichtheid: dat betekent een grote beroepsbevolking en
afzetmarkt grote afzetmarkt
- uitwisseling ● uitwisseling van kennis en dienstverlening
diensten ● het achterland zorgt voor aan- en afvoer van goederen ■ (Voorbeeld: Mainport
- achterland voor
Rotterdam (Maasvlakte, Botlek)
aan en afvoer
Stedelijke geleding
Opbouw ► De opbouw en het ruimtelijk patroon van Amerikaanse steden is als volgt:
Amerikaanse steden ● Een CBD data het hart van de stad vormt . Het is een clustering van instellingen,
- CBD zowel financieel, maatschappelijk als cultureel
- oudere woonwijken ● Oudere woonwijken, die net buiten het CBD liggen. Daar wonen de lagere
inkomensgroepen. Hogere inkomensgroepen trokken vaak weg.
Edge city’s: meer ► Ander verschijnsel zijn edge city’s. Die ontstonden door suburbanisatie van
werk- dan
werkgelegenheid, winkelvoorzieningen en uitgaansgelegenheden. Ze functioneren
woonfunctie,
ingericht op auto’s los van de centrale stad. ● Kenmerken van een edge city zijn: ontstaan na 1960,
met een hoog voorzieningenniveau. De totale kantooroppervlakte is minstens
465.000 m², de detailhandel is minstens 56.000 m² groot. De woningdichtheid is er
lager dan de kantoordichtheid.
● Edge city’s zijn volledig ingericht op autoverkeer.
Nadelen: Nadelen edge city’s
Leidt tot verval oude
► Nadelen van deze soort steden zijn dat ● de oude stadscentra in verval raken
wijken
- grotere verschillen door het wegtrekken van hogere inkomensgroepen naar de edge city’s. ● De
De Geo vwo Globalisering – 4 Stedelijke knooppunten in de Verenigde Staten 1
Samenvatting
4 Stedelijke knooppunten in de Verenigde Staten
De hoofdvraag van dit hoofdstuk is: wat zijn de rollen en de functies van wereldsteden? Welke
mondiale invloed hebben Washingon, New York, Los Angeles?
4.1 Knooppunten in mondiale netwerken
Megalopolis ► Een megalopolis is een aaneengegroeid stedelijk gebied, met onderling sterk
Metropool verbonden steden. ● Is sprake van één wereldstad, dan heet dat een metropool.
Megastad ● Een megastad is ook één grote stad, met meer dan 10 miljoen inwoners.
Internationale knooppunten
Kenmerken
internationale ► Internationale knooppunten hebben meerdere kenmerken.
knooppunten: ● Hun ligging en bereikbaarheid zijn medebepalend voor hun invloed. Door de
- goed ligging en wisselwerking tussen stad en omgeving vormen die samen een functionele regio.
bereikbaarheid ■ In de VS wordt dit vaak aangeduid met MSA (voorbeeld: New York city).
- onderdeel netwerk ● Ook zijn ze onderdeel van een stedelijk netwerk, ofwel: een hub-
van hubs en spokes enspokesnetwerk, Het zijn verzamelpunten (hubs) van mensen, goederen en
informatiestromen. De spokes zijn de vervoersassen waarover transport
Mainportregio heeft plaatsvindt. * (Voorbeeld: Londen).
als voordelen: ► Een hub-enspokesnetwerk is kenmerken voor een mainportregio. Die heeft
- grote specifieke voordelen:
beroepsbevolking en ● een hoge bevolkingsdichtheid: dat betekent een grote beroepsbevolking en
afzetmarkt grote afzetmarkt
- uitwisseling ● uitwisseling van kennis en dienstverlening
diensten ● het achterland zorgt voor aan- en afvoer van goederen ■ (Voorbeeld: Mainport
- achterland voor
Rotterdam (Maasvlakte, Botlek)
aan en afvoer
Stedelijke geleding
Opbouw ► De opbouw en het ruimtelijk patroon van Amerikaanse steden is als volgt:
Amerikaanse steden ● Een CBD data het hart van de stad vormt . Het is een clustering van instellingen,
- CBD zowel financieel, maatschappelijk als cultureel
- oudere woonwijken ● Oudere woonwijken, die net buiten het CBD liggen. Daar wonen de lagere
inkomensgroepen. Hogere inkomensgroepen trokken vaak weg.
Edge city’s: meer ► Ander verschijnsel zijn edge city’s. Die ontstonden door suburbanisatie van
werk- dan
werkgelegenheid, winkelvoorzieningen en uitgaansgelegenheden. Ze functioneren
woonfunctie,
ingericht op auto’s los van de centrale stad. ● Kenmerken van een edge city zijn: ontstaan na 1960,
met een hoog voorzieningenniveau. De totale kantooroppervlakte is minstens
465.000 m², de detailhandel is minstens 56.000 m² groot. De woningdichtheid is er
lager dan de kantoordichtheid.
● Edge city’s zijn volledig ingericht op autoverkeer.
Nadelen: Nadelen edge city’s
Leidt tot verval oude
► Nadelen van deze soort steden zijn dat ● de oude stadscentra in verval raken
wijken
- grotere verschillen door het wegtrekken van hogere inkomensgroepen naar de edge city’s. ● De
De Geo vwo Globalisering – 4 Stedelijke knooppunten in de Verenigde Staten 1