Diagnostische en therapeutische: nucleaire geneeskunde
SV NUCLEAIRE GENEESKUNDE
Algemene Inleiding
Definitie: Nucleaire geneeskunde combineert diagnostiek (90%, conventionele en PET) en
therapie (10%) met radiofarmaca (radioactieve stoffen).
Begrip Uitleg
Nucleaire Een medisch specialisme dat gebruik maakt van radionucliden voor
geneeskunde diagnostiek (90%) en therapie (10%).
Open radioactieve Radioactieve bronnen die niet gesloten zijn in een beschermde houder,
bronnen waardoor extra radioprotectiemaatregelen nodig zijn.
Radiofarmacon Een combinatie van een speurstof en een radioactieve isotoop die specifiek
een fysiologisch proces in beeld brengt.
conventioneel Spect(TC) + enkele gammastralen
pet Positron emitters (=radioactieve varianten v biologisch atoom) + 2
gammastralen
Detectie van straling Beeldvorming door detectie van gammastralen die worden uitgezonden bij
radioactief verval.
radionuclidentherapi Voor radionuclidentherapie wordt de speurstof gekoppeld aan een
e therapeutisch radionuclide (beta- of alfa-emitter) dat een grote hoeveelheid
energie afgeeft op korte afstand.
Tracerprincipe hoeveelheid van de speurstoffen die worden ingespoten zijn zo klein dat er
geen verstoring optreedt van de fysiologische processen
Principe:
o Injectie van radionucliden die zich richten op specifieke fysiologische processen
zonder deze te verstoren.
o ALARA-principe: Stralingsexpositie minimaliseren (As Low As Reasonably Achievable)
muren met lood, ni eten/drinken, afscherming, afstand
Verschil met radiologie:
o Nucleaire geneeskunde beeldt functie af (zoals glucosemetabolisme).
o Radiologie focust op anatomie.
o Combinatie van beide (bijvoorbeeld PET-CT) biedt een completer beeld.
1
, Diagnostische en therapeutische: nucleaire geneeskunde
Belangrijkste radionucliden:
o Technetium-99m (Tc-99m): Vaak gebruikt voor SPECT-scans.
o Fluor-18 (F-18): Gebruikt in PET-scans.
Diagnostische Toepassingen
CONVENTIONELE NUCLEAIRE GENEESKUNDE
Bij SPECT gebruikt men een collimator (loodplaat met gaatjes) om alleen loodrecht invallende stralen
te detecteren. De gammastraling wordt omgezet in licht via een kristal en vervolgens verwerkt tot
een beeld.
1. Skeletscintigrafie
o Doel: Detectie van verhoogde botactiviteit (zoals bij metastasen, fracturen, infecties).
o Techniek: Tc-99m HDP bindt aan hydroxyapatiet.
o 3 fasen (onder de camera doorbloeding/perfusie zien) of 1 fase (zonder beelden)
o In combo met WBC scintigrafie voor opsporen v infectie in het perifere skelet
o Indicaties:
Botmetastasen (vooral bij prostaat- en borstkanker).
Stressfracturen (bijvoorbeeld bij marathonlopers).
Osteomyelitis (botinfecties).
Inflammatoir/degeneratief gewrichtslijden, maligne bottumor..
Leukocytenscintigrafie meestal in combo met skelet om infectiehaarden in het
bot op te sporen bij bv osteomyelitis/artritis
2. Sentinelklier(=de 1e drainerende lymfeklier) scintigrafie
o Doel: Lokaliseren van de eerste lymfeklier (sentinel node) die lymfe draineert van een
tumor. (lymfeklieren w opgespoord en selectief verwijderd)
o Techniek: Tracer (bijvoorbeeld Tc-99m nanocolloïd) rond tumor geïnjecteerd.
o Indicaties: melanomen, gynaecologische/hoofd/hals/borst tumor
2
SV NUCLEAIRE GENEESKUNDE
Algemene Inleiding
Definitie: Nucleaire geneeskunde combineert diagnostiek (90%, conventionele en PET) en
therapie (10%) met radiofarmaca (radioactieve stoffen).
Begrip Uitleg
Nucleaire Een medisch specialisme dat gebruik maakt van radionucliden voor
geneeskunde diagnostiek (90%) en therapie (10%).
Open radioactieve Radioactieve bronnen die niet gesloten zijn in een beschermde houder,
bronnen waardoor extra radioprotectiemaatregelen nodig zijn.
Radiofarmacon Een combinatie van een speurstof en een radioactieve isotoop die specifiek
een fysiologisch proces in beeld brengt.
conventioneel Spect(TC) + enkele gammastralen
pet Positron emitters (=radioactieve varianten v biologisch atoom) + 2
gammastralen
Detectie van straling Beeldvorming door detectie van gammastralen die worden uitgezonden bij
radioactief verval.
radionuclidentherapi Voor radionuclidentherapie wordt de speurstof gekoppeld aan een
e therapeutisch radionuclide (beta- of alfa-emitter) dat een grote hoeveelheid
energie afgeeft op korte afstand.
Tracerprincipe hoeveelheid van de speurstoffen die worden ingespoten zijn zo klein dat er
geen verstoring optreedt van de fysiologische processen
Principe:
o Injectie van radionucliden die zich richten op specifieke fysiologische processen
zonder deze te verstoren.
o ALARA-principe: Stralingsexpositie minimaliseren (As Low As Reasonably Achievable)
muren met lood, ni eten/drinken, afscherming, afstand
Verschil met radiologie:
o Nucleaire geneeskunde beeldt functie af (zoals glucosemetabolisme).
o Radiologie focust op anatomie.
o Combinatie van beide (bijvoorbeeld PET-CT) biedt een completer beeld.
1
, Diagnostische en therapeutische: nucleaire geneeskunde
Belangrijkste radionucliden:
o Technetium-99m (Tc-99m): Vaak gebruikt voor SPECT-scans.
o Fluor-18 (F-18): Gebruikt in PET-scans.
Diagnostische Toepassingen
CONVENTIONELE NUCLEAIRE GENEESKUNDE
Bij SPECT gebruikt men een collimator (loodplaat met gaatjes) om alleen loodrecht invallende stralen
te detecteren. De gammastraling wordt omgezet in licht via een kristal en vervolgens verwerkt tot
een beeld.
1. Skeletscintigrafie
o Doel: Detectie van verhoogde botactiviteit (zoals bij metastasen, fracturen, infecties).
o Techniek: Tc-99m HDP bindt aan hydroxyapatiet.
o 3 fasen (onder de camera doorbloeding/perfusie zien) of 1 fase (zonder beelden)
o In combo met WBC scintigrafie voor opsporen v infectie in het perifere skelet
o Indicaties:
Botmetastasen (vooral bij prostaat- en borstkanker).
Stressfracturen (bijvoorbeeld bij marathonlopers).
Osteomyelitis (botinfecties).
Inflammatoir/degeneratief gewrichtslijden, maligne bottumor..
Leukocytenscintigrafie meestal in combo met skelet om infectiehaarden in het
bot op te sporen bij bv osteomyelitis/artritis
2. Sentinelklier(=de 1e drainerende lymfeklier) scintigrafie
o Doel: Lokaliseren van de eerste lymfeklier (sentinel node) die lymfe draineert van een
tumor. (lymfeklieren w opgespoord en selectief verwijderd)
o Techniek: Tracer (bijvoorbeeld Tc-99m nanocolloïd) rond tumor geïnjecteerd.
o Indicaties: melanomen, gynaecologische/hoofd/hals/borst tumor
2
