Hoofdstuk 11: antibiogram
Doel
Gevoeligheid van de bacterie tegenover bepaalde antibiotica te testen.
➔ Welke AB zijn bruikbaar (en welke dosis moet worden gegeven?)
➔ Is de stam resistent of niet tegen AB?
Ultieme doel: een voorspelling doen over of sommige AB al dan niet kunnen gebruikt worden bij de
infectie van de patiënt.
Adhv:
- MIC (minimale inhibitorische concentratie) bepalen van het antibioticum ten opzichte van het
isolaat. (mg/l)
- Diskdiffusie methode: bepalen van de inhibitiezone (mm)
➔ Één van deze twee methodes wordt dan vergeleken met breekpunten -> hieruit beslissen of
isolaat resistent is, gevoelig is of intermediair gevoelig is.
Gevoeligheid van bacteriën
Antibiotica: organische moleculen die specifiek vitale metabolische processen van bacteriën verstoren.
- Bacteriostatisch: groei wordt geïnhibeerd
- Bactericied: bacteriële cellen afdoden
Biologische gevoeligheid
MIC: laagste conc. van AB die de groei van het bacterie belet.
Bepaling MIC
1) Dilutie methode in vloeibaar milieu
- Verdunningsreeks maken van het te testen AB, dan isolaat
toevoegen en kijken waar er wel of geen groei is.
2) Plaatdilutiemethode
- Zelfde experiment als hier boven maar nu op een plaat.
3) E-test (alternatieve methode)
MBC: minimale bactericiede conc. we gaan de bacterie overbrengen
naar voedingbodems zonder antibioticum en zien of de groei
hervat wordt. De laagste conc. waar dit niet gebeurt = MBC
Klinische gevoeligheid
Voorspelling: gaat infectie gunstig antwoorden op therapie?
Vergelijking: MIC ↔ bereikbare conc in weefsels bij normale
dosis (plasmaspiegels)
➔ LKC: lagere kritische concentratie: gem.
plasmaconcentratie bij toedienen van normale dosis AB.
➔ HKC: hogere kritische concentratie: gem.
plasmaconcentratie bij toedienden van hogere dosis AB.
, Hieruit bepalen of AB gaat aanslaan of niet:
- MIC < LKC -> gevoelig (normale dosis is genoeg om isolaat te inhiberen)
- MIC > HKC -> resistent (zelf een hogere dosis is niet genoeg om het isolaat te inhiberen)
- LKC < MIC < HKC -> intermediair gevoelig (het ligt er tussen)
Antibiogram volgens de diffusiemethode
➔ Testen van individuele stam op gevoeligheid van verschillende AB
Principe:
Geïsoleerde kiem enten op Mueller Hinton-plaat en verschillende
AB-schijfjes aanbrengen. Incubatie op 37°C. De AB diffunderen in
agarbodem -> cirkelvormige inhibitiezones rond AB. Diameter is
afhankelijk van de groeisnelheid en de inhiberende werking van
het antibioticum.
Factoren die de inhibitiezone beïnvloeden
1. Factoren met betrekking tot het micro-organisme
- Groeisnelheid
- Inoculum
- Incubatietemperatuur
- Tijdsinterval tssn enting en incubatie
2. Factoren met betrekking tot het diffusie antibioticum
- Oplosbaarheid in water (laag -> kleine zones)
- Dikte bodem (dun -> grote zone)
- Samenstelling voedingsbodem
Standaardisatie! : representatieve resultaten verkrijgen. EUCAST: European Committee on Antimicrobial
Suspectibility Testing
Kirby-bauer methode
➔ Kritische diameters bepalen
Relatie tussen MIC’s en inhibitiezone
Binnen bepaalde grenzen is er een evenredig verband
tussen het opp. inhibitiezone en gevoeligheid van m.o.
en omgekeerd evenredig met MIC.
➔ Diameter zone ~ 1/log MIC
Opstellen Kirby-bauer regressielijn voor 1 AB en
vele stammen
- AB-disk testen tegen 100’den isolaten ->
diameter zone werd afgeleid
- Van iedere stam werd MIC bepaald
• Plot: zonediameter vs MIC: 1 punt = 1
stam
• Regressie: rechte lijn op semi-
logaritmisch papier
• Groepen onderscheiden: R, I, S adhv LKC en HKC
Grafiek bruikbaar om kritische diameters af te leiden, meet diameters om te zien welke
gevoeligheidscategorie.
Doel
Gevoeligheid van de bacterie tegenover bepaalde antibiotica te testen.
➔ Welke AB zijn bruikbaar (en welke dosis moet worden gegeven?)
➔ Is de stam resistent of niet tegen AB?
Ultieme doel: een voorspelling doen over of sommige AB al dan niet kunnen gebruikt worden bij de
infectie van de patiënt.
Adhv:
- MIC (minimale inhibitorische concentratie) bepalen van het antibioticum ten opzichte van het
isolaat. (mg/l)
- Diskdiffusie methode: bepalen van de inhibitiezone (mm)
➔ Één van deze twee methodes wordt dan vergeleken met breekpunten -> hieruit beslissen of
isolaat resistent is, gevoelig is of intermediair gevoelig is.
Gevoeligheid van bacteriën
Antibiotica: organische moleculen die specifiek vitale metabolische processen van bacteriën verstoren.
- Bacteriostatisch: groei wordt geïnhibeerd
- Bactericied: bacteriële cellen afdoden
Biologische gevoeligheid
MIC: laagste conc. van AB die de groei van het bacterie belet.
Bepaling MIC
1) Dilutie methode in vloeibaar milieu
- Verdunningsreeks maken van het te testen AB, dan isolaat
toevoegen en kijken waar er wel of geen groei is.
2) Plaatdilutiemethode
- Zelfde experiment als hier boven maar nu op een plaat.
3) E-test (alternatieve methode)
MBC: minimale bactericiede conc. we gaan de bacterie overbrengen
naar voedingbodems zonder antibioticum en zien of de groei
hervat wordt. De laagste conc. waar dit niet gebeurt = MBC
Klinische gevoeligheid
Voorspelling: gaat infectie gunstig antwoorden op therapie?
Vergelijking: MIC ↔ bereikbare conc in weefsels bij normale
dosis (plasmaspiegels)
➔ LKC: lagere kritische concentratie: gem.
plasmaconcentratie bij toedienen van normale dosis AB.
➔ HKC: hogere kritische concentratie: gem.
plasmaconcentratie bij toedienden van hogere dosis AB.
, Hieruit bepalen of AB gaat aanslaan of niet:
- MIC < LKC -> gevoelig (normale dosis is genoeg om isolaat te inhiberen)
- MIC > HKC -> resistent (zelf een hogere dosis is niet genoeg om het isolaat te inhiberen)
- LKC < MIC < HKC -> intermediair gevoelig (het ligt er tussen)
Antibiogram volgens de diffusiemethode
➔ Testen van individuele stam op gevoeligheid van verschillende AB
Principe:
Geïsoleerde kiem enten op Mueller Hinton-plaat en verschillende
AB-schijfjes aanbrengen. Incubatie op 37°C. De AB diffunderen in
agarbodem -> cirkelvormige inhibitiezones rond AB. Diameter is
afhankelijk van de groeisnelheid en de inhiberende werking van
het antibioticum.
Factoren die de inhibitiezone beïnvloeden
1. Factoren met betrekking tot het micro-organisme
- Groeisnelheid
- Inoculum
- Incubatietemperatuur
- Tijdsinterval tssn enting en incubatie
2. Factoren met betrekking tot het diffusie antibioticum
- Oplosbaarheid in water (laag -> kleine zones)
- Dikte bodem (dun -> grote zone)
- Samenstelling voedingsbodem
Standaardisatie! : representatieve resultaten verkrijgen. EUCAST: European Committee on Antimicrobial
Suspectibility Testing
Kirby-bauer methode
➔ Kritische diameters bepalen
Relatie tussen MIC’s en inhibitiezone
Binnen bepaalde grenzen is er een evenredig verband
tussen het opp. inhibitiezone en gevoeligheid van m.o.
en omgekeerd evenredig met MIC.
➔ Diameter zone ~ 1/log MIC
Opstellen Kirby-bauer regressielijn voor 1 AB en
vele stammen
- AB-disk testen tegen 100’den isolaten ->
diameter zone werd afgeleid
- Van iedere stam werd MIC bepaald
• Plot: zonediameter vs MIC: 1 punt = 1
stam
• Regressie: rechte lijn op semi-
logaritmisch papier
• Groepen onderscheiden: R, I, S adhv LKC en HKC
Grafiek bruikbaar om kritische diameters af te leiden, meet diameters om te zien welke
gevoeligheidscategorie.
