Hoofdstuk 1: Integrale Veiligheid
Algemene begrippen
Veiligheid
• Vaststelling: In de SL neiging om heel wat problemen door
de bril van veiligheid te bekijken (al dan niet terecht).
- Bv. Vluchtelingenstroom bij een oorlog
- Bv. Tekorten in de kinderopvang/onderwijs
- Bv. Energiecrisis
• Maslow (1943): Veiligheid als basisbehoeJe
- Van boven naar onder: ZelfrealisaMe, Erkenning en
waardering, BehoeJen aan sociaal contact, veiligheid en zekerheid, lichamelijke
behoeJen.
• DefiniMe Veiligheid: Veiligheid is het effec-ef beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed, tegen de aantas-ng van de lichamelijke en geestelijke
integriteit.
• Lichamelijke versus geestelijke bescherming
- Lichamelijk: bescherming tegen ongeoorloofd aantasten van het lichaam van een
persoon zoals bescherming tegen ongewenste ingrepen, verwondingen en/of
onnatuurlijke dood.
- Geestelijk: bescherming tegen psychische problemen zoals angst voor dreigingen
van buitenaf en psychische problemen tgv onveilige situaMe waarin men zich
bevindt.
- Ander vormen van leed vallen hier vaak ook onder zoals financieel leed, materieel
leed.
• ObjecMeve Veiligheid = feitelijke veiligheid
- Meten en tellen:
o Aantal en omvang van uiterlijk waarneembare verschijnselen
o Meerdere personen kunnen dit doen
o Resultaten zijn onaWankelijk van diegene die telt/meet
- Gemeten niveau op een vooraf bepaalde schaal van veiligheid (veiligheidsbeleid).
- Onveilig meten? Criminaliteit meten?
o Officiële registraMes -> dark number en grey-number.
o Slachtofferbevragingen
o Daderbevragingen (self-report-onderzoek)
• SubjecMeve Veiligheid
- (on)veiligheidsgevoelens
- Persoonlijke zaak, eigen beleving, kan zeer veranderlijk zijn ->Voorbeeld: bang in
verlaten straten, onveilig gevoel in het verkeer, bang ’s nachts.
- Bepaald door factoren anders dan criminaliteit
1
, • Verband objecMeve en subjecMeve veiligheid
- Houden verband met elkaar, maar vaak minder strikt dan dat men zou vermoeden
o Soms subjecMeve onveiligheid = objecMeve onveiligheid
o Soms subjecMeve onveiligheid < objecMeve onveiligheid
o Soms objecMeve onveiligheid < subjecMeve onveiligheid
- In sommige buurten geldt veel misdaad en toch een veilig gevoel -> SCHEMA
Sociale Veiligheid
• Sociale veiligheid is het beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk
leed door handelingen, misdrijven, overtredingen en overlast door anderen/door
menselijke-oorsprong.
- Zowel tussen individuen of tussen groepen
- Zowel in de (semi)publieke of private ruimte
- Zowel ‘alledaagse veiligheid’ als terrorisme en oorlog
- Los van intenMe of ernst
- Zowel objecMef als subjecMef
• Criminaliteit
- Criminaliteit is alles wat door een wet of een decreet stradaar is gesteld.
- Criminaliteit = plegen van misdrijven-> Overtredingen, wanbedrijven en misdaden
- Duidelijk aanwijsbare slachtoffers, maar ook soms minder duidelijke slachtoffers
- Criminaliteit is constant in beweging en aWankelijk van plaats en Mjd
- Weerspiegeling van de maatschappelijke ontwikkelingen: criminaliteit als sociale
construcMe
• Overlast
- Overlast is het verstoren van de openbare orde/rust door het stellen van
afeurenswaardig gedrag.
- Kleine vergrijpen die asociaal, hinderlijk of onprehg zijn
- Los van intenMe
- ToleranMedrempel
- Kan gesancMoneerd worden met GAS
2
, • Leedaarheid
- Leedaarheid is de mate waarin de woon- en leefomgeving van mensen past bij
hun psychische en/of fysieke behoeJen.
- Breder dan veiligheid: welbevinden. BehoeJen van burgers en faciliteiten die de
omgeving biedt.
o Fysieke voorzieningen
o Sociale cohesie
- Tijds- en plaatsgebonden
- ObjecMeve en subjecMeve component
Fysieke Veiligheid
• Fysieke veiligheid is het beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk
leed door ongevallen van niet-menselijke oorsprong
• Zowel objecMeve als subjecMeve component
• Grens met sociale veiligheid is soms dun -> Als ongeval verwijtbaar is, spreekt men
over sociale veiligheid
• Natuurramp
- Leed ten gevolge van een storm, een blikseminslag, een overstroming, een
epidemie…
- Breed bekijken
- Uitzondering ->Schade/leed wel verwijtbaar vb. een waarschuwing in de wind
slaan
3
Algemene begrippen
Veiligheid
• Vaststelling: In de SL neiging om heel wat problemen door
de bril van veiligheid te bekijken (al dan niet terecht).
- Bv. Vluchtelingenstroom bij een oorlog
- Bv. Tekorten in de kinderopvang/onderwijs
- Bv. Energiecrisis
• Maslow (1943): Veiligheid als basisbehoeJe
- Van boven naar onder: ZelfrealisaMe, Erkenning en
waardering, BehoeJen aan sociaal contact, veiligheid en zekerheid, lichamelijke
behoeJen.
• DefiniMe Veiligheid: Veiligheid is het effec-ef beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed, tegen de aantas-ng van de lichamelijke en geestelijke
integriteit.
• Lichamelijke versus geestelijke bescherming
- Lichamelijk: bescherming tegen ongeoorloofd aantasten van het lichaam van een
persoon zoals bescherming tegen ongewenste ingrepen, verwondingen en/of
onnatuurlijke dood.
- Geestelijk: bescherming tegen psychische problemen zoals angst voor dreigingen
van buitenaf en psychische problemen tgv onveilige situaMe waarin men zich
bevindt.
- Ander vormen van leed vallen hier vaak ook onder zoals financieel leed, materieel
leed.
• ObjecMeve Veiligheid = feitelijke veiligheid
- Meten en tellen:
o Aantal en omvang van uiterlijk waarneembare verschijnselen
o Meerdere personen kunnen dit doen
o Resultaten zijn onaWankelijk van diegene die telt/meet
- Gemeten niveau op een vooraf bepaalde schaal van veiligheid (veiligheidsbeleid).
- Onveilig meten? Criminaliteit meten?
o Officiële registraMes -> dark number en grey-number.
o Slachtofferbevragingen
o Daderbevragingen (self-report-onderzoek)
• SubjecMeve Veiligheid
- (on)veiligheidsgevoelens
- Persoonlijke zaak, eigen beleving, kan zeer veranderlijk zijn ->Voorbeeld: bang in
verlaten straten, onveilig gevoel in het verkeer, bang ’s nachts.
- Bepaald door factoren anders dan criminaliteit
1
, • Verband objecMeve en subjecMeve veiligheid
- Houden verband met elkaar, maar vaak minder strikt dan dat men zou vermoeden
o Soms subjecMeve onveiligheid = objecMeve onveiligheid
o Soms subjecMeve onveiligheid < objecMeve onveiligheid
o Soms objecMeve onveiligheid < subjecMeve onveiligheid
- In sommige buurten geldt veel misdaad en toch een veilig gevoel -> SCHEMA
Sociale Veiligheid
• Sociale veiligheid is het beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk
leed door handelingen, misdrijven, overtredingen en overlast door anderen/door
menselijke-oorsprong.
- Zowel tussen individuen of tussen groepen
- Zowel in de (semi)publieke of private ruimte
- Zowel ‘alledaagse veiligheid’ als terrorisme en oorlog
- Los van intenMe of ernst
- Zowel objecMef als subjecMef
• Criminaliteit
- Criminaliteit is alles wat door een wet of een decreet stradaar is gesteld.
- Criminaliteit = plegen van misdrijven-> Overtredingen, wanbedrijven en misdaden
- Duidelijk aanwijsbare slachtoffers, maar ook soms minder duidelijke slachtoffers
- Criminaliteit is constant in beweging en aWankelijk van plaats en Mjd
- Weerspiegeling van de maatschappelijke ontwikkelingen: criminaliteit als sociale
construcMe
• Overlast
- Overlast is het verstoren van de openbare orde/rust door het stellen van
afeurenswaardig gedrag.
- Kleine vergrijpen die asociaal, hinderlijk of onprehg zijn
- Los van intenMe
- ToleranMedrempel
- Kan gesancMoneerd worden met GAS
2
, • Leedaarheid
- Leedaarheid is de mate waarin de woon- en leefomgeving van mensen past bij
hun psychische en/of fysieke behoeJen.
- Breder dan veiligheid: welbevinden. BehoeJen van burgers en faciliteiten die de
omgeving biedt.
o Fysieke voorzieningen
o Sociale cohesie
- Tijds- en plaatsgebonden
- ObjecMeve en subjecMeve component
Fysieke Veiligheid
• Fysieke veiligheid is het beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk
leed door ongevallen van niet-menselijke oorsprong
• Zowel objecMeve als subjecMeve component
• Grens met sociale veiligheid is soms dun -> Als ongeval verwijtbaar is, spreekt men
over sociale veiligheid
• Natuurramp
- Leed ten gevolge van een storm, een blikseminslag, een overstroming, een
epidemie…
- Breed bekijken
- Uitzondering ->Schade/leed wel verwijtbaar vb. een waarschuwing in de wind
slaan
3
