Samenvatting - Exploratie: arts in de maatschappij I

E-LIJN
INLEIDING TOT HET GEZONDHEIDSRECHT
RECHT: wat er in wetten/ uitvoeringsbesluiten geschreven is
 Als we willen dat het afgedwongen wordt, worden er straffen aan gekoppeld
DEONTOLOGIE: verdere vertaling v rechten zodat het toepasbaar is in realiteit (door orde der artsen)
 Niet afdwingbaar/ geen wettelijke basis
ETHIEK: hoe goed handelen in bepaalde situaties -> goed vs slecht

WET: wat door het parlement gestemd wordt
- Formele wet: door parlement
- Materiele wet: rechtsregels
RECHTSPRAAK: beslissingen van rechters, hoe rechters bepaalde zaken interpreteren
ALGEMENE RECHTSBEGINSELEN: praktijken die zodanig algemeen aanvaard zijn dat iedereen ze als
rechtsregels beschouwt
GEWOONTE: iets is al jaren zo, staat nergens echt geschreven maar wordt wel als norm gezien
PROFESSIONELE RICHTLIJNEN: hoe een arts in bepaalde situatie had moeten handelen
 Je moet ze naar waarde schatten (wie heeft ze opgesteld?)
DOCTRINE (rechtsleer): duiding door auteurs over een bepaalde wet (bv rechters die schrijven hoe ze
geoordeeld hebben)

Hiërarchie der normen
1) Wetgeving op supranationaal niveau: door Europa
VERDRAG: door partij te zijn gaan alle lidstaten akkoord met wat er in staat (rechten vd mens)
VERORDENING: specifieke wetgeving over specifiek onderwerp (bv GDPR)
 Bij een verdrag moet je als lidstaat partij worden, verordening wordt beslist op niveau vd EU
door Europees Parlement -> wordt automatisch deel v onze normering
RICHTLIJNEN: initiatieven om bepaalde wetgeving te harmoniseren (bv diploma arts overal
toepasbaar in EU)
 Voordat wetgeving toepasbaar is, moet ze omgezet worden in richtlijnen

2) Wetgeving op nationaal niveau: federaal parlement
WET: door federaal parlement
DECREET: door gemeenschappen en gewesten
ORDONNATIE: decreet in Brussels Hoofdstedelijk Gewest
 Alle 3 van juridisch gelijke waarde

3) Uitvoeringsbesluiten: via regering, hierin staan concrete uitvoeringen en details
KONINKLIJK BESLUIT: besluit binnen federale regering (koning moet tekenen)
BESLUITEN V GEMEENSCHAPS- OF GEWESTREGERINGEN: uitvoering v decreet of ordonnantie

4) Deontologische codes: geen juridisch bindend document, wel gezaghebbend

Raad van State = administratieve beslissingen
Grondwettelijk Hof = oordelen bij bevoegdheidsoverschrijdingen, als gelijkheidsbeginsel geschonden
wordt

, Hof van Cassatie = hoogste rechtsorgaan, herzien de zaak als er in beroep wordt gegaan tegen het
beroepsniveau
Europees Hof voor Justitie (Luxemburg) = alles van richtlijnen betreft
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
Feitenrechters: beoordelen casuïstiek, moeten hun beslissing motiveren
 Mindere invloed dan bv in UK: hier kan elke rechter zelf kiezen hoe ze beslissingen nemen en
dienen anderen eerder als inspiratie

Gemeenschappen: voor alles wat de persoon betreft (bv onderwijs, cultuur, zorg en welzijn)
 Nederlandstalige/ Franstalige en Duitstalige gemeenschap
Gewesten: voor alles wat gekoppeld is aan grond (bv landbouw, milieu, verkeer)
 Vlaams/ Waals en Brussels Hoofdstedelijk Gewest

In Vlaanderen 1 parlement voor gewest en gemeenschap
Alle ministers voor volksgezondheid = 9 ministers

Federale regering
- reguleert en financiert verplichte ziekteverzekering
- bepaalt erkenningscriteria op voor beroepstitel
 mogen deze erkenning zelf niet geven, dat doen de gemeenschappen

interministeriele conferentie volksgezondheid = orgaan waar 9 ministers samen zitten om te kijken
hoe ze het kunnen aanpakken -> gezondheidszorg op elkaar afstemmen
adviesraden: bijna voor elk beroep aparte adviesraad -> adviezen spreken elkaar tegen

kenmerken Belgische gezondheidszorg
1) verplichte solidaire ziekteverzekering: federaal bepaalt
- iedereen is verplicht bij een ziekenfonds aangesloten te zijn
- door Rijksinstituut voor Ziekte-en Invaliditeitsverzekering (RIZIV): toewijzing v middelen voor
bepaald doel aan ziekenfondsen om gezondheidskost v hun leden te financieren
- private ziekteverzekering: vrije keuze (bv hospitalisatie)

2) vrije keuze
- met diagnostische en therapeutische vrijheid
- zorgverleners en zorgvoorzieningen te kiezen (beperkt gestructureerd/ gericht)

3) overleg mbt prijzen en tarieven
Medicomut: orgaan op niveau van RIZIV, bepalen hoeveel bepaalde prestatie aan ziekenfonds gaat
kosten
 automatische toetreding, normaal 2 jaar en stilzwijgend verlengd
- terugbetaling op basis v fee-for-service betalingen

4) persoonlijke bijdrage vd patient
- nu betaal je enkel remgeld aan huisarts

patientenrechten = wet patientenrechten + kwaliteitswet
 kwaliteitswet legt minimale kwaliteitsvereisten op aan elke zorgverlener