Interna'onaal Recht
Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
1. Basiskenmerken van interna/onaal recht ............................................................................................... 11
1.1 Defini.e......................................................................................................................................... 11
1.2 Func.es interna.onaal recht........................................................................................................ 11
1.3 Basiskenmerken van Interna.onaal recht ................................................................................... 12
DEEL I BRONNEN VAN INTERNATIONAAL RECHT ............................................................................................ 19
2. Verdragsrecht .......................................................................................................................................... 20
2.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 20
2.2 Defini.e......................................................................................................................................... 23
2.3 Soorten verdragen ......................................................................................................................... 26
2.4 Bekendmaking .............................................................................................................................. 27
2.5 Totstandkoming ............................................................................................................................ 28
2.6 Voorbehouden .............................................................................................................................. 33
2.7 Inwerkingtreding........................................................................................................................... 35
2.8 Naleving ........................................................................................................................................ 37
2.9 Toepassing ..................................................................................................................................... 39
2.10 Interpreta.e .................................................................................................................................. 42
2.11 Gevolgen tegenover derden ......................................................................................................... 44
2.12 Nie9gheid ...................................................................................................................................... 45
2.13 Amendering en wijziging ............................................................................................................... 47
2.14 Beëindiging en opschor.ng .......................................................................................................... 47
3. Andere bronnen van interna/onaal recht – verhouding tussen de bronnen........................................... 51
3.1 Gewoonterecht ............................................................................................................................. 51
3.2 Algemene rechtsbeginselen ......................................................................................................... 54
3.3 Rechtspraak en rechtsleer ............................................................................................................ 54
3.4 Bilijkheid ....................................................................................................................................... 55
3.5 Eenzijdige rechtshandelingen ....................................................................................................... 56
3.6 SoV Law/ Informele rechtsvorming.............................................................................................. 59
3.7 Hiërarchie van bronnen ................................................................................................................ 60
4. Verhouding en wisselwerking tussen interna/onaal en na/onaal recht ...................................................... 62
4.1 Posi.e van het na.onale recht in de interna.onele rechtsorde ......................................................... 62
4.2 Posi.e van het interna.onaal recht in de na.onale rechtsorde ......................................................... 63
4.3 Doorwerking van interna.onaalrechtelijke regels in de belgische rechtsorde ................................... 63
DEEL II SUBJECTEN ........................................................................................................................................ 70
5. Staten ........................................................................................................................................................... 70
5.1 Defini.e ................................................................................................................................................. 70
5.2 Staatsvorming ....................................................................................................................................... 75
5.2.3 Erkenning van Staten ......................................................................................................................... 78
6. Niet-statelijke actoren................................................................................................................................... 85
6.1 Interna.onale organisa.es ................................................................................................................... 85
6.2. Heilige Stoel ......................................................................................................................................... 86
6.3 Bevrijdingsbewegingen ......................................................................................................................... 87
6.4 Individuen ............................................................................................................................................. 87
6.5 Niet-gouvermentele organisa.es (NGO’s) ............................................................................................ 92
6.6 Transna.onale ondernemingen............................................................................................................ 94
,Deel III Jurisdic.e .......................................................................................................................................... 96
7. Jurisdic1e over personen en grondgebied .................................................................................................. 96
7.1 Territoriale juridsdic.es ........................................................................................................................ 97
7.2 Personele jurisdic.e: de na.onaliteitsband......................................................................................... 99
7.3 Criminele jurisdic.es........................................................................................................................... 101
8; Jurisdic/e over de zee, Antar/ca en de ruimte ........................................................................................... 111
8.1 Interna.onaal zeerecht ....................................................................................................................... 111
8.2 Interna.onaal ruimterecht ................................................................................................................. 118
8.3 Het Antarc9sche verdragssysteem....................................................................................................... 119
9. Immuniteiten en diploma/eke betrekkingen .............................................................................................. 121
9.1 Immuniteiten van vreemde staten en overheisfunc.onarissen ........................................................ 121
9.2 Immuniteiten van diplomaten, consuls en interna.onale organisa.es en ambtenaren .................. 125
9.3 Immuniteiten, mensenrechten en interna.onale misdaden ............................................................. 128
Deel IV Geschillen ....................................................................................................................................... 132
10. Staatsaanpsrakelijkheid ............................................................................................................................ 132
10.1 Oorzaken van staatsaansprakelijkheid ............................................................................................. 132
10.2 Gevolgen van Staatsaansprakelijkheid ............................................................................................. 137
10.3 Diploma.eke bescherming ............................................................................................................... 138
11 Methoden van vreedzame geschillenbeslech/ng ...................................................................................... 140
11.1 Diploma.eke middelen..................................................................................................................... 141
11.2 Jurisdic.onale middelen............................................................................................................. 142
12 Interna/onale organisa/es ................................................................................................................... 146
12.1 Soorten interna.onale organisa.es ................................................................................................. 146
12.1 Bevoegdheden ............................................................................................................................ 147
12.2 Lidmaatschap .............................................................................................................................. 148
12.3 Organen en besluitvorming ........................................................................................................ 149
12.4 Rechtspersoonlijkheid ................................................................................................................ 151
13 Mondiale interna/onale organisa/es: VN en VN-familie ..................................................................... 151
13.1 Verenigde na.es ......................................................................................................................... 151
2
,Inleiding
• Op de foto’s zie je heel wat belangrijke figuren
• Interna<onaal en Europees recht: dagelijks in de pers
o Er is constant interna<onaal recht aan de orde in de pers
o Niet- gewapende conflicten, binnenlandse conflicten
o Interna<onaal humanitair recht = oorlogsmisdaden
§ Misdaden tegen de mensheid
§ Is een tak van het interna<onaal recht
o Interna<onaal gerechtshof (1946) = hof dat geschillen tussen staten,
interstatelijke zaken
§ Bv. Oekraïne vs. Rusland (valse beschuldigingen van een genocide in
Oost-Oekraïne)
§ Bv. Zuid-Afrika die een geding aanspant tegen Israël onder het
genocide verdrag (verbiedt mensen uit te moorden)
- Er werden hier al reeds maatregelen genomen
o Interna<onaal strafrecht (2002) = geen geschillen tussen landen maar vervolgt
individuen die zich schuldig maken aan interna<onale misdaden
§ Bv. Mensen die zich schuldig maken aan genocides
§ Zij kunnen interna<onale aanhoudingsbevelen geven
o New York: algemene vergadering van de VN (opgericht in 1942)
§ Alle leden van de VN komen samen en bekijken allerlei problemen,
hele agenda
§ High level week = alle staatshoofden, regeringsleiders, komen samen
om speeches te geven, speeches per land
§
o Crisis van de VN
§ Veiligheidsraad gaat niet goed doormiddel van grote verschillen
o Verklaring van de VN over de toekomst
3
, § Poging tot nieuwe dynamieken
o EU
§ Is ook een wereldspeler geworden
§ Onderneemt ook zaken tegen landen
§ Interna<onaal recht moet hier rekening mee houden
§ Nieuwe poli<eke cyclus (5jaar)
§ Europese commissie moet gevormd worden (Art. 15 VEU)
• De voorzi_er moet op zoek naar een ploeg om mee te werken
• Leden zijn onaaankelijk en moeten het algemene Europese
belang vertegenwoordigen
§ Europese Raad moet die commissie uiteindelijk benoemen
§ Europees parlement kan enkele de gehele commissie goedkeuren of
abeuren, geen leden apart – het parlement kan wel druk uitvoeren op
de commissie als ze vinden dat iemand niet geschikt is, ze gaan daarna
aangeven dat ze niet goedkeuren zolang een bepaalde persoon niet
terugtrekken
• Publiekrecht: een gelaagde rechtsorde
o Interna<onaal niveau
o Europees niveau
o Federaal niveau
o Vlaams niveau
o Lokaal niveau
§ Gemeente
• Publiekrecht I vs. Publiekrecht II
• Illustra<e: vluchtelingen
o Migra<e blijf een actueel onderwerp
o Let al<jd op de correcte terminologie: nooit migrant = vluchteling = …
o Migranten = gaan van het ene naar het andere land
§ Economische migranten = vluchten om economische crisissen
4
Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
1. Basiskenmerken van interna/onaal recht ............................................................................................... 11
1.1 Defini.e......................................................................................................................................... 11
1.2 Func.es interna.onaal recht........................................................................................................ 11
1.3 Basiskenmerken van Interna.onaal recht ................................................................................... 12
DEEL I BRONNEN VAN INTERNATIONAAL RECHT ............................................................................................ 19
2. Verdragsrecht .......................................................................................................................................... 20
2.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 20
2.2 Defini.e......................................................................................................................................... 23
2.3 Soorten verdragen ......................................................................................................................... 26
2.4 Bekendmaking .............................................................................................................................. 27
2.5 Totstandkoming ............................................................................................................................ 28
2.6 Voorbehouden .............................................................................................................................. 33
2.7 Inwerkingtreding........................................................................................................................... 35
2.8 Naleving ........................................................................................................................................ 37
2.9 Toepassing ..................................................................................................................................... 39
2.10 Interpreta.e .................................................................................................................................. 42
2.11 Gevolgen tegenover derden ......................................................................................................... 44
2.12 Nie9gheid ...................................................................................................................................... 45
2.13 Amendering en wijziging ............................................................................................................... 47
2.14 Beëindiging en opschor.ng .......................................................................................................... 47
3. Andere bronnen van interna/onaal recht – verhouding tussen de bronnen........................................... 51
3.1 Gewoonterecht ............................................................................................................................. 51
3.2 Algemene rechtsbeginselen ......................................................................................................... 54
3.3 Rechtspraak en rechtsleer ............................................................................................................ 54
3.4 Bilijkheid ....................................................................................................................................... 55
3.5 Eenzijdige rechtshandelingen ....................................................................................................... 56
3.6 SoV Law/ Informele rechtsvorming.............................................................................................. 59
3.7 Hiërarchie van bronnen ................................................................................................................ 60
4. Verhouding en wisselwerking tussen interna/onaal en na/onaal recht ...................................................... 62
4.1 Posi.e van het na.onale recht in de interna.onele rechtsorde ......................................................... 62
4.2 Posi.e van het interna.onaal recht in de na.onale rechtsorde ......................................................... 63
4.3 Doorwerking van interna.onaalrechtelijke regels in de belgische rechtsorde ................................... 63
DEEL II SUBJECTEN ........................................................................................................................................ 70
5. Staten ........................................................................................................................................................... 70
5.1 Defini.e ................................................................................................................................................. 70
5.2 Staatsvorming ....................................................................................................................................... 75
5.2.3 Erkenning van Staten ......................................................................................................................... 78
6. Niet-statelijke actoren................................................................................................................................... 85
6.1 Interna.onale organisa.es ................................................................................................................... 85
6.2. Heilige Stoel ......................................................................................................................................... 86
6.3 Bevrijdingsbewegingen ......................................................................................................................... 87
6.4 Individuen ............................................................................................................................................. 87
6.5 Niet-gouvermentele organisa.es (NGO’s) ............................................................................................ 92
6.6 Transna.onale ondernemingen............................................................................................................ 94
,Deel III Jurisdic.e .......................................................................................................................................... 96
7. Jurisdic1e over personen en grondgebied .................................................................................................. 96
7.1 Territoriale juridsdic.es ........................................................................................................................ 97
7.2 Personele jurisdic.e: de na.onaliteitsband......................................................................................... 99
7.3 Criminele jurisdic.es........................................................................................................................... 101
8; Jurisdic/e over de zee, Antar/ca en de ruimte ........................................................................................... 111
8.1 Interna.onaal zeerecht ....................................................................................................................... 111
8.2 Interna.onaal ruimterecht ................................................................................................................. 118
8.3 Het Antarc9sche verdragssysteem....................................................................................................... 119
9. Immuniteiten en diploma/eke betrekkingen .............................................................................................. 121
9.1 Immuniteiten van vreemde staten en overheisfunc.onarissen ........................................................ 121
9.2 Immuniteiten van diplomaten, consuls en interna.onale organisa.es en ambtenaren .................. 125
9.3 Immuniteiten, mensenrechten en interna.onale misdaden ............................................................. 128
Deel IV Geschillen ....................................................................................................................................... 132
10. Staatsaanpsrakelijkheid ............................................................................................................................ 132
10.1 Oorzaken van staatsaansprakelijkheid ............................................................................................. 132
10.2 Gevolgen van Staatsaansprakelijkheid ............................................................................................. 137
10.3 Diploma.eke bescherming ............................................................................................................... 138
11 Methoden van vreedzame geschillenbeslech/ng ...................................................................................... 140
11.1 Diploma.eke middelen..................................................................................................................... 141
11.2 Jurisdic.onale middelen............................................................................................................. 142
12 Interna/onale organisa/es ................................................................................................................... 146
12.1 Soorten interna.onale organisa.es ................................................................................................. 146
12.1 Bevoegdheden ............................................................................................................................ 147
12.2 Lidmaatschap .............................................................................................................................. 148
12.3 Organen en besluitvorming ........................................................................................................ 149
12.4 Rechtspersoonlijkheid ................................................................................................................ 151
13 Mondiale interna/onale organisa/es: VN en VN-familie ..................................................................... 151
13.1 Verenigde na.es ......................................................................................................................... 151
2
,Inleiding
• Op de foto’s zie je heel wat belangrijke figuren
• Interna<onaal en Europees recht: dagelijks in de pers
o Er is constant interna<onaal recht aan de orde in de pers
o Niet- gewapende conflicten, binnenlandse conflicten
o Interna<onaal humanitair recht = oorlogsmisdaden
§ Misdaden tegen de mensheid
§ Is een tak van het interna<onaal recht
o Interna<onaal gerechtshof (1946) = hof dat geschillen tussen staten,
interstatelijke zaken
§ Bv. Oekraïne vs. Rusland (valse beschuldigingen van een genocide in
Oost-Oekraïne)
§ Bv. Zuid-Afrika die een geding aanspant tegen Israël onder het
genocide verdrag (verbiedt mensen uit te moorden)
- Er werden hier al reeds maatregelen genomen
o Interna<onaal strafrecht (2002) = geen geschillen tussen landen maar vervolgt
individuen die zich schuldig maken aan interna<onale misdaden
§ Bv. Mensen die zich schuldig maken aan genocides
§ Zij kunnen interna<onale aanhoudingsbevelen geven
o New York: algemene vergadering van de VN (opgericht in 1942)
§ Alle leden van de VN komen samen en bekijken allerlei problemen,
hele agenda
§ High level week = alle staatshoofden, regeringsleiders, komen samen
om speeches te geven, speeches per land
§
o Crisis van de VN
§ Veiligheidsraad gaat niet goed doormiddel van grote verschillen
o Verklaring van de VN over de toekomst
3
, § Poging tot nieuwe dynamieken
o EU
§ Is ook een wereldspeler geworden
§ Onderneemt ook zaken tegen landen
§ Interna<onaal recht moet hier rekening mee houden
§ Nieuwe poli<eke cyclus (5jaar)
§ Europese commissie moet gevormd worden (Art. 15 VEU)
• De voorzi_er moet op zoek naar een ploeg om mee te werken
• Leden zijn onaaankelijk en moeten het algemene Europese
belang vertegenwoordigen
§ Europese Raad moet die commissie uiteindelijk benoemen
§ Europees parlement kan enkele de gehele commissie goedkeuren of
abeuren, geen leden apart – het parlement kan wel druk uitvoeren op
de commissie als ze vinden dat iemand niet geschikt is, ze gaan daarna
aangeven dat ze niet goedkeuren zolang een bepaalde persoon niet
terugtrekken
• Publiekrecht: een gelaagde rechtsorde
o Interna<onaal niveau
o Europees niveau
o Federaal niveau
o Vlaams niveau
o Lokaal niveau
§ Gemeente
• Publiekrecht I vs. Publiekrecht II
• Illustra<e: vluchtelingen
o Migra<e blijf een actueel onderwerp
o Let al<jd op de correcte terminologie: nooit migrant = vluchteling = …
o Migranten = gaan van het ene naar het andere land
§ Economische migranten = vluchten om economische crisissen
4
