Biomedisch 1.2
H15 Het ademhalingsstelsel AF
Functies
1. Groot oppervlak voor gaswisseling lucht en bloed
2. Verplaatsing van lucht van en naar gaswisselingsoppervlak
3. Bescherming alveolaire oppervlakken tegen uitdroging en
temperatuurverandering en binnendringende ziekteverwekkers
4. Vorming geluiden; spraak, zang en communicatie
5. Reukzin bevorderen; reukcellen in neusholten
Luchtwegen
® Filteren, verwarmd en bevochtigd
de lucht > alveoli wordt daardoor
beschermt tegen celresten,
ziekteverwekkers en extreme
uitwendige omstandigheden
Geleiding van lucht
® Ingang neusholte > farynx > larynx
> trachea > bronchiën > grotere
bronchiolen
Gaswisseling
® Kleinste en kwetsbaarste
bronchiolen en alveoli in longen
Respiratoire slijmvlies
Slijmvlies = dekweefsel met slijmcellen
® Bestaat uit: respiratoir epitheel > cilinderepitheel met trilharen dat
veel slijmcellen/bekercellen en losmatig bindweefsel met slijmklier
bevat
® Slijmklier zet klierproduct af op dekweefsel
® Slijmlaag: slijmklier en slijmcellen voorkomen vervuiling > trilharen
vegen het naar farynx > dit kan worden doorgeslikt en gaat naar de
maag > enzymen en zuren werken hierop in
,De neus
Vestibulum nasi = ruimte die door
flexibele weefsels van de neus wordt
omsloten
® Vibrissae (ruwe neushaar)
beschermen neusholte tegen grote
deeltjes
Laterale en bovenste wanden van
neusholte
® Maxilla(kaakbeen), os
nasale(neusbeen), os
frontale(voorhoofdsbeen), os ethmoidale(zeefbeen) en os
sphenoidale (wiggenbeen)
Neustussenschot = septum nasale
® Verdeelt linker- en rechterhelft neusholte
® Voorste gedeelte: hyalien kraakbeen
® Achterste gedeelte: gedeelten van het vomer (=ploegschaarbeen)
en zeefbeen
Benig hard gehemelte = vormt bodem neusholte en scheidt de mondholte
ervan
® Bestaat uit gehemeltebeen
Vlezig zacht gehemelte = vormt bodem van nasofarynx
® Inwendige neusopeningen mond in nasofarynx uit
Neusschelp/concha = loopt van zijwand neusholte naar tussenschot
® Superior – media- inferior
® Hierdoor lucht in stroomversnelling > kleine deeltjes in contact met
slijm
® Turbulentie bevorderd filtratie en bevochtiging/verwarming
Neusholte
® Bekleed met slijm (bekercel en slijmklier) > ook bovenste deel
luchtwegen omspoelt
® Ademhalingsoppervlakte ook met slijm gespoeld > in neusbijholte
(sinus paransales) gevormd > door traanvocht afgevoerd (aanmaak
in traanbuis)
Loopneus = wanneer giftige dampen of veel stof en vuil, allergene of
ziekten ingeademd wordt meer slijm geproduceerd
De farynx = keelholte
® Maakt deel uit van ademhalingsstelsel en spijsverteringsstelsel
® Vanaf inwendige neusopeningen naar toegang larynx en
oesofagus(slokdarm)
® Stoffen die naar spijsverteringskanaal gaan en komen langs de
orofarynx en laryngofarynx > dit is bekleed met plaveisepitheel (=
, bestande tegen mechanische slijtage, agressieve stoffen en
binnendringende ziekteverwekkers) > de stoffen worden hierdoor
gefilterd.
Nasofarynx
® Met neusholte verbonden door inwendige neusopeningen > tot
achterste zachte gehemelte
® Achterste wand (bekleed met trilhaarepitheel) bevindt zich aan de
weerzijden van de keelamandel en buis van Eustachius
Orofarynx
® Vanaf zachte gedeelte gehemelte tot basis van de tong (ongeveer
hoogte os hyoideum)
® In laterale wanden liggen gehemelteamandelen
Laryngofarynx
® Vanaf hoogte os hyoideum tot hoogte toegang oesofagus
De larynx = strottenhoofd
® Via smalle opening naar binnen = glottis (oftewel stemspleet)
® 9 kraakbeendelen > door banden-skeletspieren op plaats gehouden
3 kleinere kraakbeen: cartilago arytenoidea, cartilago corniculata en
cartilago cuneiformis > ondersteunt door ringvormig kraakbeen
® 2 paar banden over larynx tussen schildkraakbeen > dit is
ingesloten door dekweefselplooi > door kleinere stukken stemspleet
verkleind
® Valse stembanden: bovenste paar is stug > voorkomt dat vreemde
voorwerpen binnenkomen > beschermt andere 2 banden
® Ware stembanden: elastische ligamenten > van schildkraakbeen tot
cartilago arytenoïdea > maakt het geluid
® Hoestreflex: voedsel of vloeistof in aanraking met stembanden >
glottis gesloten, en de spieren borst-buik gespannen > waardoor de
longen samengedrukt worden en je gaat hoesten
Strottenklepje = epiglottis
® Schoenlepelvormig
® Tijdens slikken larynx
(strottenhoofd) omhoog >
strotklepje naar achter over
stemspleet > vloeistof of
voedsel niet in luchtwegen
® Groot kraakbeen
Schildkraakbeen = gebogen cartilago
thyroidea
® Groot kraakbeen
, ® Vormt groot deel van voorste en latere oppervlakten larynx
® Ademsappel
® Beschermt de stemspleet
Ringvormig kraakbeen = cartilago cricoïdea
® Groot kraakbeen
® Beschermt de stemspleet
Cystische Fribrose = erfelijke ziekte die door een defect van slijmvlies van
de luchtwegen wordt veroorzaakt
® Wordt vaak niet ouder dan 30 jaar
Wat?
Bekercellen in het slijmvlies vormen een dik, stroperig slijm dat door
trilharen niet van de luchtwegen kan worden verplaatst > slijmtransport
stopt > slijm blokkeert kleinere doorgangen > moeilijker ademhalen
Complicatie
® Normale afweer luchtwegen uitgeschakeld > bacteriële infecties
ontstaan > longinfectie veroorzaakt
Vorming geluid
Hoe?
Lucht passeert stemspleet > trilling stembanden > geluidsgolven gevormd
Toonhoogte afhankelijk van: Diameter – lengte – spanning van trillende
stembanden
® Hoge toon: Korte dunne snaar – snel trillen
® Lage toon: Lange dikke snaar – langzaam trillen
Diameter en lengte evenredig
® Kinderen: larynx klein en stemband dun en kort > hoge stem
® Volwassen mannen: puberteit groeit larynx > dikker en langer >
lagere stem
Spanning
® Door skeletspieren die positie cartilago arytenoidea beïnvloed
® Spanning toe > toon omhoog
De trachea/luchtpijp = taaie buigzame
buis
® Vanaf 6e halswervel > aan
ringvormig kraakbeen van larynx
gehecht
® Eindigt in mediastinum – 5e
borstwervel > vertakt in linker en
rechterhoofdbronchus
H15 Het ademhalingsstelsel AF
Functies
1. Groot oppervlak voor gaswisseling lucht en bloed
2. Verplaatsing van lucht van en naar gaswisselingsoppervlak
3. Bescherming alveolaire oppervlakken tegen uitdroging en
temperatuurverandering en binnendringende ziekteverwekkers
4. Vorming geluiden; spraak, zang en communicatie
5. Reukzin bevorderen; reukcellen in neusholten
Luchtwegen
® Filteren, verwarmd en bevochtigd
de lucht > alveoli wordt daardoor
beschermt tegen celresten,
ziekteverwekkers en extreme
uitwendige omstandigheden
Geleiding van lucht
® Ingang neusholte > farynx > larynx
> trachea > bronchiën > grotere
bronchiolen
Gaswisseling
® Kleinste en kwetsbaarste
bronchiolen en alveoli in longen
Respiratoire slijmvlies
Slijmvlies = dekweefsel met slijmcellen
® Bestaat uit: respiratoir epitheel > cilinderepitheel met trilharen dat
veel slijmcellen/bekercellen en losmatig bindweefsel met slijmklier
bevat
® Slijmklier zet klierproduct af op dekweefsel
® Slijmlaag: slijmklier en slijmcellen voorkomen vervuiling > trilharen
vegen het naar farynx > dit kan worden doorgeslikt en gaat naar de
maag > enzymen en zuren werken hierop in
,De neus
Vestibulum nasi = ruimte die door
flexibele weefsels van de neus wordt
omsloten
® Vibrissae (ruwe neushaar)
beschermen neusholte tegen grote
deeltjes
Laterale en bovenste wanden van
neusholte
® Maxilla(kaakbeen), os
nasale(neusbeen), os
frontale(voorhoofdsbeen), os ethmoidale(zeefbeen) en os
sphenoidale (wiggenbeen)
Neustussenschot = septum nasale
® Verdeelt linker- en rechterhelft neusholte
® Voorste gedeelte: hyalien kraakbeen
® Achterste gedeelte: gedeelten van het vomer (=ploegschaarbeen)
en zeefbeen
Benig hard gehemelte = vormt bodem neusholte en scheidt de mondholte
ervan
® Bestaat uit gehemeltebeen
Vlezig zacht gehemelte = vormt bodem van nasofarynx
® Inwendige neusopeningen mond in nasofarynx uit
Neusschelp/concha = loopt van zijwand neusholte naar tussenschot
® Superior – media- inferior
® Hierdoor lucht in stroomversnelling > kleine deeltjes in contact met
slijm
® Turbulentie bevorderd filtratie en bevochtiging/verwarming
Neusholte
® Bekleed met slijm (bekercel en slijmklier) > ook bovenste deel
luchtwegen omspoelt
® Ademhalingsoppervlakte ook met slijm gespoeld > in neusbijholte
(sinus paransales) gevormd > door traanvocht afgevoerd (aanmaak
in traanbuis)
Loopneus = wanneer giftige dampen of veel stof en vuil, allergene of
ziekten ingeademd wordt meer slijm geproduceerd
De farynx = keelholte
® Maakt deel uit van ademhalingsstelsel en spijsverteringsstelsel
® Vanaf inwendige neusopeningen naar toegang larynx en
oesofagus(slokdarm)
® Stoffen die naar spijsverteringskanaal gaan en komen langs de
orofarynx en laryngofarynx > dit is bekleed met plaveisepitheel (=
, bestande tegen mechanische slijtage, agressieve stoffen en
binnendringende ziekteverwekkers) > de stoffen worden hierdoor
gefilterd.
Nasofarynx
® Met neusholte verbonden door inwendige neusopeningen > tot
achterste zachte gehemelte
® Achterste wand (bekleed met trilhaarepitheel) bevindt zich aan de
weerzijden van de keelamandel en buis van Eustachius
Orofarynx
® Vanaf zachte gedeelte gehemelte tot basis van de tong (ongeveer
hoogte os hyoideum)
® In laterale wanden liggen gehemelteamandelen
Laryngofarynx
® Vanaf hoogte os hyoideum tot hoogte toegang oesofagus
De larynx = strottenhoofd
® Via smalle opening naar binnen = glottis (oftewel stemspleet)
® 9 kraakbeendelen > door banden-skeletspieren op plaats gehouden
3 kleinere kraakbeen: cartilago arytenoidea, cartilago corniculata en
cartilago cuneiformis > ondersteunt door ringvormig kraakbeen
® 2 paar banden over larynx tussen schildkraakbeen > dit is
ingesloten door dekweefselplooi > door kleinere stukken stemspleet
verkleind
® Valse stembanden: bovenste paar is stug > voorkomt dat vreemde
voorwerpen binnenkomen > beschermt andere 2 banden
® Ware stembanden: elastische ligamenten > van schildkraakbeen tot
cartilago arytenoïdea > maakt het geluid
® Hoestreflex: voedsel of vloeistof in aanraking met stembanden >
glottis gesloten, en de spieren borst-buik gespannen > waardoor de
longen samengedrukt worden en je gaat hoesten
Strottenklepje = epiglottis
® Schoenlepelvormig
® Tijdens slikken larynx
(strottenhoofd) omhoog >
strotklepje naar achter over
stemspleet > vloeistof of
voedsel niet in luchtwegen
® Groot kraakbeen
Schildkraakbeen = gebogen cartilago
thyroidea
® Groot kraakbeen
, ® Vormt groot deel van voorste en latere oppervlakten larynx
® Ademsappel
® Beschermt de stemspleet
Ringvormig kraakbeen = cartilago cricoïdea
® Groot kraakbeen
® Beschermt de stemspleet
Cystische Fribrose = erfelijke ziekte die door een defect van slijmvlies van
de luchtwegen wordt veroorzaakt
® Wordt vaak niet ouder dan 30 jaar
Wat?
Bekercellen in het slijmvlies vormen een dik, stroperig slijm dat door
trilharen niet van de luchtwegen kan worden verplaatst > slijmtransport
stopt > slijm blokkeert kleinere doorgangen > moeilijker ademhalen
Complicatie
® Normale afweer luchtwegen uitgeschakeld > bacteriële infecties
ontstaan > longinfectie veroorzaakt
Vorming geluid
Hoe?
Lucht passeert stemspleet > trilling stembanden > geluidsgolven gevormd
Toonhoogte afhankelijk van: Diameter – lengte – spanning van trillende
stembanden
® Hoge toon: Korte dunne snaar – snel trillen
® Lage toon: Lange dikke snaar – langzaam trillen
Diameter en lengte evenredig
® Kinderen: larynx klein en stemband dun en kort > hoge stem
® Volwassen mannen: puberteit groeit larynx > dikker en langer >
lagere stem
Spanning
® Door skeletspieren die positie cartilago arytenoidea beïnvloed
® Spanning toe > toon omhoog
De trachea/luchtpijp = taaie buigzame
buis
® Vanaf 6e halswervel > aan
ringvormig kraakbeen van larynx
gehecht
® Eindigt in mediastinum – 5e
borstwervel > vertakt in linker en
rechterhoofdbronchus
