Stem: therapie
Hoorcollege 1 en 2: inleiding stemtherapie
Terminologie
Er is een verschil tussen stemtherapie en stemtraining:
Therapie: proces waarbij een persoon geholpen wordt om te herstellen van een ziekte of letsel, de
therapeut gaat aan de slag met een pathologische stem en heeft als doel de stem weer gezond te
maken. Stemtherapie wordt gegeven door een logopedist.
Training: een normale en gezonde stem optimaliseren, er is geen pathologie aanwezig. Stemtraining
wordt gegeven door een vocal coach.
De methodes en technieken voor stemtherapie en stemtraining zijn niet strikt van elkaar gescheiden. De
verwachtingen en mogelijkheden van een zieke en gezonde stem zijn wel verschillend. Een stemtechniek is een
interventiestrategie die gebruikt wordt met een bepaald doel en een stemmethode is een reeks van
oefeningen en technieken.
Indeling van stemtherapie
We onderscheiden directe en indirecte stemtherapie van elkaar. Directe stemtherapie werkt rechtstreeks op
componenten van de stemfunctie met als doel een gedragsverandering te bekomen en een gezonde manier
van stemgeving te bewerkstelligen. Indirecte stemtherapie focust zich op de factoren die het stemprobleem
uitlokken en in stand houden, het gaat niet rechtstreeks ingrijpen op de stemfuncties maar op cognitieve,
gedragsmatige, psychische en lichamelijke factoren die gerelateerd zijn aan het stemprobleem. Bij directe
stemtherapie wordt er dus gewerkt aan stemplooisluiting, ademhaling, … en bij indirecte stemtherapie ga je
het inzicht van de patiënt in zijn stemprobleem vergroten.
Indeling van Stemple et al.:
Symptomatisch: technieken die rechtstreek inwerken op een
bepaald symptoom. Het accent ligt op het wijzigen of wegwerken
van de afwijkende stemsymptomen.
Hygiënisch: methoden die te maken hebben met stemzorg. Je
gaat ervan uit dat elk stemprobleem een oorzaak heeft en dat de
symptomen verdwijnen als je de oorzaak wegneemt.
Fysiologisch: technieken die inwerken op de fysiologie van de
stem. Je gaat de onderliggende fysiologie optimaliseren
(respiratie, fonatie en resonantie).
Psychogeen: inwerken op de cognities en emoties die aan de
basis liggen van het stemprobleem. De emotionele en psychosociale componenten die het
stemprobleem uitlokken en/of in stand houden identificeren en modificeren.
Eclectisch: combinatie van voorgaande elementen. De meeste patiënten zullen het best gebaat zijn bij
een eclectische benadering waarbij het probleem vanuit verschillende invalshoeken en strategieën
benaderd zal worden.
1
Hoorcollege 1 en 2: inleiding stemtherapie
Terminologie
Er is een verschil tussen stemtherapie en stemtraining:
Therapie: proces waarbij een persoon geholpen wordt om te herstellen van een ziekte of letsel, de
therapeut gaat aan de slag met een pathologische stem en heeft als doel de stem weer gezond te
maken. Stemtherapie wordt gegeven door een logopedist.
Training: een normale en gezonde stem optimaliseren, er is geen pathologie aanwezig. Stemtraining
wordt gegeven door een vocal coach.
De methodes en technieken voor stemtherapie en stemtraining zijn niet strikt van elkaar gescheiden. De
verwachtingen en mogelijkheden van een zieke en gezonde stem zijn wel verschillend. Een stemtechniek is een
interventiestrategie die gebruikt wordt met een bepaald doel en een stemmethode is een reeks van
oefeningen en technieken.
Indeling van stemtherapie
We onderscheiden directe en indirecte stemtherapie van elkaar. Directe stemtherapie werkt rechtstreeks op
componenten van de stemfunctie met als doel een gedragsverandering te bekomen en een gezonde manier
van stemgeving te bewerkstelligen. Indirecte stemtherapie focust zich op de factoren die het stemprobleem
uitlokken en in stand houden, het gaat niet rechtstreeks ingrijpen op de stemfuncties maar op cognitieve,
gedragsmatige, psychische en lichamelijke factoren die gerelateerd zijn aan het stemprobleem. Bij directe
stemtherapie wordt er dus gewerkt aan stemplooisluiting, ademhaling, … en bij indirecte stemtherapie ga je
het inzicht van de patiënt in zijn stemprobleem vergroten.
Indeling van Stemple et al.:
Symptomatisch: technieken die rechtstreek inwerken op een
bepaald symptoom. Het accent ligt op het wijzigen of wegwerken
van de afwijkende stemsymptomen.
Hygiënisch: methoden die te maken hebben met stemzorg. Je
gaat ervan uit dat elk stemprobleem een oorzaak heeft en dat de
symptomen verdwijnen als je de oorzaak wegneemt.
Fysiologisch: technieken die inwerken op de fysiologie van de
stem. Je gaat de onderliggende fysiologie optimaliseren
(respiratie, fonatie en resonantie).
Psychogeen: inwerken op de cognities en emoties die aan de
basis liggen van het stemprobleem. De emotionele en psychosociale componenten die het
stemprobleem uitlokken en/of in stand houden identificeren en modificeren.
Eclectisch: combinatie van voorgaande elementen. De meeste patiënten zullen het best gebaat zijn bij
een eclectische benadering waarbij het probleem vanuit verschillende invalshoeken en strategieën
benaderd zal worden.
1
