Inhoud
Hoofdstuk 3 Identiteit............................................................................................................................2
Hoofdstuk 4.6 Het werk van Erik Erikson................................................................................................4
Hoofdstuk 5 Hechting.............................................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Loyaliteit.............................................................................................................................8
Hoofdstuk 7 Betekenis van de ouder-kind relatie.................................................................................10
Hoofdstuk 8 Symbiose..........................................................................................................................12
Hoofdstuk 9 Het levensplan.................................................................................................................14
Hoofdstuk 10 Overdracht en tegenoverdracht.....................................................................................17
Hoofdstuk 11 Autonomie.....................................................................................................................19
,Hoofdstuk 3 Identiteit
Onder identiteit verstaan we datgene wat voor een mens kenmerkend is, dat wat die bijzondere
mens uniek maakt. Alle mensen zijn verschillend; ieder mens heeft een eigen identiteit. Onze
identiteit is de fysieke, psychische en spirituele vingerafdruk van onze persoonlijkheid. Mensen
kunnen veranderen in de loop van hun geschiedenis, maar toch blijft de identiteit van de mens
dezelfde. Een formele beschrijving van identiteit is: ‘datgene wat in de mens kenmerkend is, in
wisselende tijd en omstandigheden’.
Erik beschrijft het als: ‘de subjectieve ervaring van bij voortduring een en dezelfde persoon te zijn’.
We kunnen het begrip identiteit beschrijven als de ervaring van mensen een goed geleid
toneelgezelschap te zijn van vele verschillende subpersoonlijkheden. De regisseur in ons is bereid en
in staat deze leiding uit te oefenen.
Een voorwaarde voor het ontwikkelen van de identiteit is dat mensen een goede relatie met zichzelf
kunnen aangaan.
Het eindstadium van onze identiteitsontwikkeling is de ervaring van de eigen identiteit en de
acceptatie daarvan, inclusief de acceptatie van de eigen zingeving. De mens die deze ontwikkeling
heeft doorgemaakt, ervaart acceptatie van zichzelf en vrede met zijn bestaan. Wanneer mensen deze
ontwikkeling niet doormaken, vervallen ze tot wanhoop. Ze zijn dan niet in staat diepgaande relaties
met anderen te onderhouden en voelen diep weg de zinloosheid van het eigen bestaan.
Het kan ook voorkomen dat mensen in hun ontwikkeling te weinig een eigen identiteit hebben
kunnen vormen. We spreken in zo’n situatie over identiteitsverwarring, of over een zwak
identiteitsbesef.
Identiteit kan bezien worden vanuit verschillende dimensies:
- Psychologische, mens wordt gezien als een losstaand individu.
- Sociale, persoon steeds zien als een wezen dat slechts kan bestaan en ontwikkelen in relatie
tot zijn omgeving.
- Spirituele, de mens zien als een deel van een nog veel groter geheel.
Psychiater Eric Berne kwam tot het inzicht dat mensen zich steeds op drie verschillende manieren
kunnen manifesteren. Hij noemde zo’n manier van manifesteren een zijnswijze van het ik of een
egopositie. Een egopositie kan omschreven worden als een samenhangend systeem van denken,
voelen en handelen. Hij noemde er drie:
- Ouder
- Volwassene
- Kind
Wanneer mensen geleerd hebben op een opbouwende manier met zichzelf om te gaan, om
disfunctionele innerlijke processen te veranderen en de functionele te behouden, dan kan men
spreken van mensen met een positief identiteitsbesef. Ze weten en ervaren wie ze zijn, zijn daar
tevreden mee en kunnen dat ook laten zien in relatie tot anderen.
Om de betekenis van onze identiteit met steeds toenemende intensiteit te kunnen ervaren wordt
wel gezegd dat de mens een drietal lessen te leren heeft:
, 1. Bestaat uit het sluiten van onvoorwaardelijke vriendschap met jezelf.
2. Bestaat uit het ruimte geven aan de eigen binnenwereld.
3. Bestaat uit het durven aangaan van de levensreis die we te maken hebben. “wie het leven
probeert te controleren zal de beheersing van het leven verliezen”.
Hoofdstuk 3 Identiteit............................................................................................................................2
Hoofdstuk 4.6 Het werk van Erik Erikson................................................................................................4
Hoofdstuk 5 Hechting.............................................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Loyaliteit.............................................................................................................................8
Hoofdstuk 7 Betekenis van de ouder-kind relatie.................................................................................10
Hoofdstuk 8 Symbiose..........................................................................................................................12
Hoofdstuk 9 Het levensplan.................................................................................................................14
Hoofdstuk 10 Overdracht en tegenoverdracht.....................................................................................17
Hoofdstuk 11 Autonomie.....................................................................................................................19
,Hoofdstuk 3 Identiteit
Onder identiteit verstaan we datgene wat voor een mens kenmerkend is, dat wat die bijzondere
mens uniek maakt. Alle mensen zijn verschillend; ieder mens heeft een eigen identiteit. Onze
identiteit is de fysieke, psychische en spirituele vingerafdruk van onze persoonlijkheid. Mensen
kunnen veranderen in de loop van hun geschiedenis, maar toch blijft de identiteit van de mens
dezelfde. Een formele beschrijving van identiteit is: ‘datgene wat in de mens kenmerkend is, in
wisselende tijd en omstandigheden’.
Erik beschrijft het als: ‘de subjectieve ervaring van bij voortduring een en dezelfde persoon te zijn’.
We kunnen het begrip identiteit beschrijven als de ervaring van mensen een goed geleid
toneelgezelschap te zijn van vele verschillende subpersoonlijkheden. De regisseur in ons is bereid en
in staat deze leiding uit te oefenen.
Een voorwaarde voor het ontwikkelen van de identiteit is dat mensen een goede relatie met zichzelf
kunnen aangaan.
Het eindstadium van onze identiteitsontwikkeling is de ervaring van de eigen identiteit en de
acceptatie daarvan, inclusief de acceptatie van de eigen zingeving. De mens die deze ontwikkeling
heeft doorgemaakt, ervaart acceptatie van zichzelf en vrede met zijn bestaan. Wanneer mensen deze
ontwikkeling niet doormaken, vervallen ze tot wanhoop. Ze zijn dan niet in staat diepgaande relaties
met anderen te onderhouden en voelen diep weg de zinloosheid van het eigen bestaan.
Het kan ook voorkomen dat mensen in hun ontwikkeling te weinig een eigen identiteit hebben
kunnen vormen. We spreken in zo’n situatie over identiteitsverwarring, of over een zwak
identiteitsbesef.
Identiteit kan bezien worden vanuit verschillende dimensies:
- Psychologische, mens wordt gezien als een losstaand individu.
- Sociale, persoon steeds zien als een wezen dat slechts kan bestaan en ontwikkelen in relatie
tot zijn omgeving.
- Spirituele, de mens zien als een deel van een nog veel groter geheel.
Psychiater Eric Berne kwam tot het inzicht dat mensen zich steeds op drie verschillende manieren
kunnen manifesteren. Hij noemde zo’n manier van manifesteren een zijnswijze van het ik of een
egopositie. Een egopositie kan omschreven worden als een samenhangend systeem van denken,
voelen en handelen. Hij noemde er drie:
- Ouder
- Volwassene
- Kind
Wanneer mensen geleerd hebben op een opbouwende manier met zichzelf om te gaan, om
disfunctionele innerlijke processen te veranderen en de functionele te behouden, dan kan men
spreken van mensen met een positief identiteitsbesef. Ze weten en ervaren wie ze zijn, zijn daar
tevreden mee en kunnen dat ook laten zien in relatie tot anderen.
Om de betekenis van onze identiteit met steeds toenemende intensiteit te kunnen ervaren wordt
wel gezegd dat de mens een drietal lessen te leren heeft:
, 1. Bestaat uit het sluiten van onvoorwaardelijke vriendschap met jezelf.
2. Bestaat uit het ruimte geven aan de eigen binnenwereld.
3. Bestaat uit het durven aangaan van de levensreis die we te maken hebben. “wie het leven
probeert te controleren zal de beheersing van het leven verliezen”.
