Plancyclus
Hstk 1. De plancyclus als model
Sph’er helpt mensen met problemen. Tamelijk eenvoudig – complex. Samen met cliënt op zoek naar
en diens omgeving op zoek naar oplossing of aanpak.
‘Mensen volwaardig en menswaardig te laten functioneren in hun primaire leefsituatie en sociale
omgeving’.
Samen met multidisciplinair team, ieder eigen deskundigheid. Sph’er is generalist
- Ondersteunt de cliënt
- Betrekt de omgeving hierbij.
* Mogelijkheden en beperkingen
* Aanwezig en /of betrokken bij de primaire leefsituatie (dagelijks leven).
* Gedrag in de context bekijken
* Handelen heeft ethische en normatieve kant
Hstk 2 Zorggeschiedenis
Werken met plancyclus is tijd- en plaatsgebonden. Cultuur en tijd zijn bepalend voor normen en
waarden en opvatting over (ongewenst) gedrag.
Hulpverlenen is momentopname: Wat nu als goede zorg gezien wordt, zal weer veranderen.
(Normen/waarden).
Belangrijk om je bewust te zijn van eigen cultuur (beschouwt men vaak als ‘normaal’). Kan verschillen
met die van anderen.
Onwikkeling NL tweede helft 19e eeuw.
leeglopers/lediggangers: mensen die misbruik maakte van gulheid stadsbewoners en zo echte arme
brood uit de mond stootte. Daarna toestemming van stadsbestuur om te bedelen.
-Opvang wezen:
* Middeleeuwen bij familie
* 16e eeuw ontstaan eerste gestichten verbonden aan kloosters
* 16e en 17e eeuw Gezinnen platteland goedkope arbeidskrachten
Zorg in Nederland:
-18e eeuw discussie kinderen beter in instelling of pleeggezin?
-18e en 19e eeuw gezinsleven idealiseren
- 2e helft 19e eeuw kinderbescherming ontstaat
- professionalisering jeugdhulpverlening
-Professionals kinderen het beste af in een gezin.
- Tegenwoordig in jeugdhulpverlening uithuisplaatsing laatste optie. Directe omgeving= systeem
pleeggezin?
- Huidige enthousiasme economische motieven pleeggezin is goedkoper dan kind in instelling.
Nieuwe inzichten:
-Tot 19e eeuw psychiatrische en verstandelijk beperkten opgevangen bij familie.
- Men dacht dat deze mensen gek/krankzinnig waren kwam vooral in armere klassen voor.
- Hogere klassen moeten tegen deze mensen beschermd worden. Instellingen zaten in het bos en
mishandelde kinderen werden gezien als crimineel in de dop (mishandeling is risico factor
criminaliteit).
, -Jaren 20 19e eeuw: mensen niet meer ‘gek’ maar ‘ziek’. Naast verzorgen nu ook behandelen. Doel is
genezen patiënten.
- Gestichten nu ziekenhuizen.
- Bewakers verpleegsters en later psychiatrisch verpleegkundigen.
Jaren ’50 ontstaan verzorgingsstaat
-In eerste instantie oorzaak van ‘ gebrek’ vaak door sociale factoren (armoede).
- Daarna medische en biologische factoren en dus meer nadruk op biologische factoren, medicijnen
en genezing.
- Gedragregulatie door medicatie (ritalin).
- Na oorlog nadruk op gezinsideologie (Reinheid, Rust en Regelmaat).
-Idee dat autisme ontstond door kilheid ouders (ijskastmoeder).
- Idee dat ouders ontlast moesten worden (bijv. bij autisme)
- Gekeken naar wat kinderen niet konden, daarom uit huis geplaatst. Instelling moest daarop
antwoorden aanbodgerichte zorg, bestond uit zorg, expertise, kennis over handicaps, stoornissen
en de aanpak.
- Totale institutie: instelling waar groot aantal mensen in dezelfde situatie verkeren en min of meer
afgesneden van de buitenwereld samenleven.
- Van mortificatie (je eigen ik gaat een beetje dood in de instelling) naar burgerschap.
- Hospitalisatie: men gaat zich in de inrichting gedragen naar hoe dat van hen wordt verwacht.
- Reanimatie: oude identiteit van vóór de dakloosheid komt weer dichterbij. (Voor dak- en
thuislozen)
- Verdunning: zwakzinnigen niet in harde maatschappij wonen, maar gewone mensen bij
zwakzinnigen.
- Normalisatie: iedereen moest normaal worden behandeld. Recht op normaal leven.
Hstk 3. Tussen aanbod en vraag
Tot dan toe werd gedragsverklaring veel in de biologisch/medische hoek gezocht. Jaren ‘60/’70:
nature/nurture discussie. nadruk op maakbaarheid mens.
Eind 20e eeuw: biologische en sociale factoren spelen op elkaar in en kunnen elkaar versterken of
afzwakken biopsychosociaal model.
Auteurs die uitgaan van mens als geheel gaan uit van: Lichaam, Geest en Wereld rondom ons.
Tot jaren ’90 aanbodgericht werken: aanbod instelling is uitgangspunt, cliënt past zich aan.
Laatste 10 jaar vraaggestuurd/vraaggericht werken: instelling richt zich op wat individuele cliënt
nodig heeft ‘zorg op maat’. Lijkt ideaal, maar wordt in praktijk verschillend uitgevoerd – meer
aanbodgericht dan we willen geloven?
vraaggericht werken: ethische motieven,cliënten zijn volwaardige, mondige burgers. Cliënten
voorheen in instelling nu in gewone wijken vermaatschappelijking in de zorg.
Relatie hulpverlener en cliënt is ideaal als samenwerkingsrelatie.
Seksualiteit cliënt, bijv. verstandelijke beperking: IQ lager dan 60 ouderschap vaak problematisch.
Maar, goed vangnet is een beschermende factor.
Politiek ondersteund vraaggericht werken d.m.v. wetten: WGBO: Wet op de Geneeskundige
BehandelingsOvereenkomst. Patiënten/cliënten hebben zeggenschap over wel/niet accepteren
behandeling en mogen hun dossier inzien. Ze mogen niet meer worden vastgebonden met zweedse
band.
Hstk 1. De plancyclus als model
Sph’er helpt mensen met problemen. Tamelijk eenvoudig – complex. Samen met cliënt op zoek naar
en diens omgeving op zoek naar oplossing of aanpak.
‘Mensen volwaardig en menswaardig te laten functioneren in hun primaire leefsituatie en sociale
omgeving’.
Samen met multidisciplinair team, ieder eigen deskundigheid. Sph’er is generalist
- Ondersteunt de cliënt
- Betrekt de omgeving hierbij.
* Mogelijkheden en beperkingen
* Aanwezig en /of betrokken bij de primaire leefsituatie (dagelijks leven).
* Gedrag in de context bekijken
* Handelen heeft ethische en normatieve kant
Hstk 2 Zorggeschiedenis
Werken met plancyclus is tijd- en plaatsgebonden. Cultuur en tijd zijn bepalend voor normen en
waarden en opvatting over (ongewenst) gedrag.
Hulpverlenen is momentopname: Wat nu als goede zorg gezien wordt, zal weer veranderen.
(Normen/waarden).
Belangrijk om je bewust te zijn van eigen cultuur (beschouwt men vaak als ‘normaal’). Kan verschillen
met die van anderen.
Onwikkeling NL tweede helft 19e eeuw.
leeglopers/lediggangers: mensen die misbruik maakte van gulheid stadsbewoners en zo echte arme
brood uit de mond stootte. Daarna toestemming van stadsbestuur om te bedelen.
-Opvang wezen:
* Middeleeuwen bij familie
* 16e eeuw ontstaan eerste gestichten verbonden aan kloosters
* 16e en 17e eeuw Gezinnen platteland goedkope arbeidskrachten
Zorg in Nederland:
-18e eeuw discussie kinderen beter in instelling of pleeggezin?
-18e en 19e eeuw gezinsleven idealiseren
- 2e helft 19e eeuw kinderbescherming ontstaat
- professionalisering jeugdhulpverlening
-Professionals kinderen het beste af in een gezin.
- Tegenwoordig in jeugdhulpverlening uithuisplaatsing laatste optie. Directe omgeving= systeem
pleeggezin?
- Huidige enthousiasme economische motieven pleeggezin is goedkoper dan kind in instelling.
Nieuwe inzichten:
-Tot 19e eeuw psychiatrische en verstandelijk beperkten opgevangen bij familie.
- Men dacht dat deze mensen gek/krankzinnig waren kwam vooral in armere klassen voor.
- Hogere klassen moeten tegen deze mensen beschermd worden. Instellingen zaten in het bos en
mishandelde kinderen werden gezien als crimineel in de dop (mishandeling is risico factor
criminaliteit).
, -Jaren 20 19e eeuw: mensen niet meer ‘gek’ maar ‘ziek’. Naast verzorgen nu ook behandelen. Doel is
genezen patiënten.
- Gestichten nu ziekenhuizen.
- Bewakers verpleegsters en later psychiatrisch verpleegkundigen.
Jaren ’50 ontstaan verzorgingsstaat
-In eerste instantie oorzaak van ‘ gebrek’ vaak door sociale factoren (armoede).
- Daarna medische en biologische factoren en dus meer nadruk op biologische factoren, medicijnen
en genezing.
- Gedragregulatie door medicatie (ritalin).
- Na oorlog nadruk op gezinsideologie (Reinheid, Rust en Regelmaat).
-Idee dat autisme ontstond door kilheid ouders (ijskastmoeder).
- Idee dat ouders ontlast moesten worden (bijv. bij autisme)
- Gekeken naar wat kinderen niet konden, daarom uit huis geplaatst. Instelling moest daarop
antwoorden aanbodgerichte zorg, bestond uit zorg, expertise, kennis over handicaps, stoornissen
en de aanpak.
- Totale institutie: instelling waar groot aantal mensen in dezelfde situatie verkeren en min of meer
afgesneden van de buitenwereld samenleven.
- Van mortificatie (je eigen ik gaat een beetje dood in de instelling) naar burgerschap.
- Hospitalisatie: men gaat zich in de inrichting gedragen naar hoe dat van hen wordt verwacht.
- Reanimatie: oude identiteit van vóór de dakloosheid komt weer dichterbij. (Voor dak- en
thuislozen)
- Verdunning: zwakzinnigen niet in harde maatschappij wonen, maar gewone mensen bij
zwakzinnigen.
- Normalisatie: iedereen moest normaal worden behandeld. Recht op normaal leven.
Hstk 3. Tussen aanbod en vraag
Tot dan toe werd gedragsverklaring veel in de biologisch/medische hoek gezocht. Jaren ‘60/’70:
nature/nurture discussie. nadruk op maakbaarheid mens.
Eind 20e eeuw: biologische en sociale factoren spelen op elkaar in en kunnen elkaar versterken of
afzwakken biopsychosociaal model.
Auteurs die uitgaan van mens als geheel gaan uit van: Lichaam, Geest en Wereld rondom ons.
Tot jaren ’90 aanbodgericht werken: aanbod instelling is uitgangspunt, cliënt past zich aan.
Laatste 10 jaar vraaggestuurd/vraaggericht werken: instelling richt zich op wat individuele cliënt
nodig heeft ‘zorg op maat’. Lijkt ideaal, maar wordt in praktijk verschillend uitgevoerd – meer
aanbodgericht dan we willen geloven?
vraaggericht werken: ethische motieven,cliënten zijn volwaardige, mondige burgers. Cliënten
voorheen in instelling nu in gewone wijken vermaatschappelijking in de zorg.
Relatie hulpverlener en cliënt is ideaal als samenwerkingsrelatie.
Seksualiteit cliënt, bijv. verstandelijke beperking: IQ lager dan 60 ouderschap vaak problematisch.
Maar, goed vangnet is een beschermende factor.
Politiek ondersteund vraaggericht werken d.m.v. wetten: WGBO: Wet op de Geneeskundige
BehandelingsOvereenkomst. Patiënten/cliënten hebben zeggenschap over wel/niet accepteren
behandeling en mogen hun dossier inzien. Ze mogen niet meer worden vastgebonden met zweedse
band.
