MOB III B – Inleiding pols - duimbasis
Polsfuncties
- Fijne motoriek: precisie / coördinatie (om bv. iets vast te nemen)
- Mobiliteit
- Steunen (op pols en hand)
- Grijpen: dorsiflexie pols + flexie vingers
- Functioneel: ‘darts’ beweging = van extensie – radiale abductie naar flexie – ulnaire abductie
Pols: anatomie (gewrichten lopen van in distale interphalangeale gewrichten tot in de elleboog)
- Art. radio-ulnaris distalis (prox.)
- Art. radio-carpale: tussen radius en prox. rij carpale botjes, ulna articuleert met discus (TFCC)
- Art. mediocarpale: tussen proximale en distale rij carpale botstukken
- Art. carpometacarpea (verbinding tussen distale carpale rij en metacarpalia)
Proximale rij carpale botstukken: ossa scaphoideum – lunatum – triquetrum
Distale rij carpale botstukken: ossa trapezium – trapezoideum – capitatum – hamatum
Art. radio-carpale, mediocarpale en carpometacarpea: voornamelijk dorsiflexie en palmairflexie
Art. radio-ulnaris: voornamelijk betrokken bij pronatie en supinatie
Pols: pathologie
- Artritis radiocarpaal – mediocarpaal:
o Post-immobilisatie / postoperatief
o Posttraumatisch / degeneratief OA / blokkering (os lunatum – os capitatum)
o Overbelasting
- Instabiliteit, meestal tussen:
o Lunatum-scaphoideum (lig. SCLID)
o Lunatum-triquetrum
1
,- Letsel TFCC (discus articularis):
o Triangulair fibro cartilagineus complex
o Soort kraakbeenletsel, dat zich bevindt aan de ulnaire zijde van de pols
o Meestal traumatisch ontstaan (bv. na een val)
o Soms bij intensieve slagsporten
o TFCC heeft anatomisch gezien een verbinding met radio-distaal radio-ulnair gewricht
o Steunen, draaien, pro- en supinatie zullen een probleem zijn
- Polscyste (dikwijls dorsaal)
o Synoviale plooi
o Tussen gewrichtskapsel radiocarpaal aan dorsale zijde en de pols/vinger strekkers
o Kan beginnen irriteren en er kan zwelling ontstaan
o Kan mechanische klachten geven
- Neurogeen entrapment (carpaal tunnelsyndroom)
o Sensibiliteitsstoornissen
o Problemen met kracht in de pols en hand
- Radiculopathie (bv. C7-C8-T1)
o Zenuwprobleem dat voortvloeit van uit de cervicale wervelkolom
o Vaak ook uitstralende pijn (klachten van proximaal naar distaal)
o Sensibiliteitsstoornissen in een bepaald deel van de hand
- Syndroom De Quervain (tenosynovitis duimextensoren)
- Fractuur / barst (carpaal bot, metacarpaal): hierna kan immobilisatie-artritis ontstaan
- Stressfractuur ulna (sportgerelateerd, bv. door repetitieve microtraumata bij tennis)
2
,Referred pain pols – hand:
Pseudo-radiculair / radiculaire uitstraling vanuit CWK:
- C5 = deltoidregio
- C6 = laterale zijde bovenarm en voorarm + duim
- C7 = achterzijde bovenarm + mediale zijde voorarm + dorsale zijde vingers III – IV
- C8 = ulnaire zijde hand, pinkzijde
- T1 = thoracaal + mediale zijde bovenarm
Pols en bezenuwing (gebieden die corresponderen met perifere zenuwen, ≠ aan dermatomen)
Pols: functiestoornissen (therapie is gericht op de functiestoornissen die vastgesteld worden)
- Verminderde mobiliteit (dorsiflexie = grijpfunctie, palmairflexie, pro-supinatie, uln/rad abductie)
- Verminderde stabiliteit (ligamentair – musculair): vooral thv. radiocarpaal regio
- Verminderde compressiebelastbaarheid (steunname): bv. na immobilisatie of bij degeneratie
- Pijn en stijfheid (sensorisch, klinisch) tijdens beweging / steunen / grijpen
- Krachtsverlies (neurologisch / OA)
- Sensibiliteitsstoornissen (sensorisch)
3
, Pols: kinematica
Dorsale flexie:
- Proximale rij carpalia rolt naar dorsaal
- Proximale rij carpalia transleert naar radiaal ten opzichte van radius (Crisco, 2005)
Palmaire flexie:
- Proximale rij carpalia rolt naar palmair ten opzichte van radius
- Geen translatie op basis van resultaten 3D-onderzoek
Radiale abductie:
- Palmair kantelen van scaphoid / lunatum ten opzichte van radius
- Kanteling scaphoid > lunatum > triquetrum
- Gevolg: “pronatiebeweging” van proximale rij carpalia ten opzichte van radius
Ulnaire abductie:
- Extensie proximale rij carpalia ten opzichte van radius
- Gevolg: “supinatiebeweging” proximale rij carpalia ten opzichte van radius
Duimbasis (CMC 1): fysiopathologie
- Artritis CMC 1 (carpometacarpaal 1 gewricht = verbinding tussen os trapezium en MC 1):
o Postoperatief / postimmobilisatie
o Posttraumatisch
o Degeneratief OA
Duimbasis (CMC 1): functiestoornissen
- Verminderde ROM (repositie = abductie + extensie)
- Klinische stijfheid
- Pijn bij bewegen en kracht zetten tussen duim en index
- Verminderde compressiebelastbaarheid
- Verzwakking (krachtuithouding): M. Add. Pollicis
4
Polsfuncties
- Fijne motoriek: precisie / coördinatie (om bv. iets vast te nemen)
- Mobiliteit
- Steunen (op pols en hand)
- Grijpen: dorsiflexie pols + flexie vingers
- Functioneel: ‘darts’ beweging = van extensie – radiale abductie naar flexie – ulnaire abductie
Pols: anatomie (gewrichten lopen van in distale interphalangeale gewrichten tot in de elleboog)
- Art. radio-ulnaris distalis (prox.)
- Art. radio-carpale: tussen radius en prox. rij carpale botjes, ulna articuleert met discus (TFCC)
- Art. mediocarpale: tussen proximale en distale rij carpale botstukken
- Art. carpometacarpea (verbinding tussen distale carpale rij en metacarpalia)
Proximale rij carpale botstukken: ossa scaphoideum – lunatum – triquetrum
Distale rij carpale botstukken: ossa trapezium – trapezoideum – capitatum – hamatum
Art. radio-carpale, mediocarpale en carpometacarpea: voornamelijk dorsiflexie en palmairflexie
Art. radio-ulnaris: voornamelijk betrokken bij pronatie en supinatie
Pols: pathologie
- Artritis radiocarpaal – mediocarpaal:
o Post-immobilisatie / postoperatief
o Posttraumatisch / degeneratief OA / blokkering (os lunatum – os capitatum)
o Overbelasting
- Instabiliteit, meestal tussen:
o Lunatum-scaphoideum (lig. SCLID)
o Lunatum-triquetrum
1
,- Letsel TFCC (discus articularis):
o Triangulair fibro cartilagineus complex
o Soort kraakbeenletsel, dat zich bevindt aan de ulnaire zijde van de pols
o Meestal traumatisch ontstaan (bv. na een val)
o Soms bij intensieve slagsporten
o TFCC heeft anatomisch gezien een verbinding met radio-distaal radio-ulnair gewricht
o Steunen, draaien, pro- en supinatie zullen een probleem zijn
- Polscyste (dikwijls dorsaal)
o Synoviale plooi
o Tussen gewrichtskapsel radiocarpaal aan dorsale zijde en de pols/vinger strekkers
o Kan beginnen irriteren en er kan zwelling ontstaan
o Kan mechanische klachten geven
- Neurogeen entrapment (carpaal tunnelsyndroom)
o Sensibiliteitsstoornissen
o Problemen met kracht in de pols en hand
- Radiculopathie (bv. C7-C8-T1)
o Zenuwprobleem dat voortvloeit van uit de cervicale wervelkolom
o Vaak ook uitstralende pijn (klachten van proximaal naar distaal)
o Sensibiliteitsstoornissen in een bepaald deel van de hand
- Syndroom De Quervain (tenosynovitis duimextensoren)
- Fractuur / barst (carpaal bot, metacarpaal): hierna kan immobilisatie-artritis ontstaan
- Stressfractuur ulna (sportgerelateerd, bv. door repetitieve microtraumata bij tennis)
2
,Referred pain pols – hand:
Pseudo-radiculair / radiculaire uitstraling vanuit CWK:
- C5 = deltoidregio
- C6 = laterale zijde bovenarm en voorarm + duim
- C7 = achterzijde bovenarm + mediale zijde voorarm + dorsale zijde vingers III – IV
- C8 = ulnaire zijde hand, pinkzijde
- T1 = thoracaal + mediale zijde bovenarm
Pols en bezenuwing (gebieden die corresponderen met perifere zenuwen, ≠ aan dermatomen)
Pols: functiestoornissen (therapie is gericht op de functiestoornissen die vastgesteld worden)
- Verminderde mobiliteit (dorsiflexie = grijpfunctie, palmairflexie, pro-supinatie, uln/rad abductie)
- Verminderde stabiliteit (ligamentair – musculair): vooral thv. radiocarpaal regio
- Verminderde compressiebelastbaarheid (steunname): bv. na immobilisatie of bij degeneratie
- Pijn en stijfheid (sensorisch, klinisch) tijdens beweging / steunen / grijpen
- Krachtsverlies (neurologisch / OA)
- Sensibiliteitsstoornissen (sensorisch)
3
, Pols: kinematica
Dorsale flexie:
- Proximale rij carpalia rolt naar dorsaal
- Proximale rij carpalia transleert naar radiaal ten opzichte van radius (Crisco, 2005)
Palmaire flexie:
- Proximale rij carpalia rolt naar palmair ten opzichte van radius
- Geen translatie op basis van resultaten 3D-onderzoek
Radiale abductie:
- Palmair kantelen van scaphoid / lunatum ten opzichte van radius
- Kanteling scaphoid > lunatum > triquetrum
- Gevolg: “pronatiebeweging” van proximale rij carpalia ten opzichte van radius
Ulnaire abductie:
- Extensie proximale rij carpalia ten opzichte van radius
- Gevolg: “supinatiebeweging” proximale rij carpalia ten opzichte van radius
Duimbasis (CMC 1): fysiopathologie
- Artritis CMC 1 (carpometacarpaal 1 gewricht = verbinding tussen os trapezium en MC 1):
o Postoperatief / postimmobilisatie
o Posttraumatisch
o Degeneratief OA
Duimbasis (CMC 1): functiestoornissen
- Verminderde ROM (repositie = abductie + extensie)
- Klinische stijfheid
- Pijn bij bewegen en kracht zetten tussen duim en index
- Verminderde compressiebelastbaarheid
- Verzwakking (krachtuithouding): M. Add. Pollicis
4
