NCOI Module
Management in de zorg
Samenvatting Lesstof gekoppeld
aan de leerdoelen van de module
Inhoudsopgave
Zorgstelsel ............................................................................................................................................... 2
Wet- en regelgeving ................................................................................................................................ 4
Financieringsvormen ............................................................................................................................... 7
Netwerk- en ketenzorg.......................................................................................................................... 11
Klassieke managementtheorieën .......................................................................................................... 13
Management ......................................................................................................................................... 19
Politiek en medezeggenschap ............................................................................................................... 26
Examen ............................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Algemene leerdoelen
1. de ordening van de zorg en het welzijn in Nederland uitleggen.
2. uitleggen wat de relatie is tussen de doelstellingen van een zorg of welzijnsorganisatie en de
omgeving.
3. de geldende wetgeving, specifieke regels en kwaliteitseisen toepassen op de producten, diensten
en processen van een organisatie.
4. de interne organisatie vanuit de eigen praktijk uitleggen.
5. uitleggen wat een passende leiderschapsstijl is voor een specifieke organisatie.
6. op hoofdlijnen uitleggen hoe de zorg en welzijn gefinancierd wordt en hoe aanbestedingstrajecten
verlopen.
7. uitleggen hoe netwerkzorg, en ketensamenwerking kunnen bijdragen aan kwaliteit van zorg en
dienstverlening.
8. het belang van klantgericht werken benoemen.
9. illustreren hoe zorg- en welzijnsorganisatie vorm geven aan klanttevredenheid.
1
, Zorgstelsel
de ordening van de zorg en het welzijn in Nederland uitleggen.(1 Algemeen)
Verschillende indelingen en ordeningen binnen de zorg en het welzijn begrijpen. (1)
de ordening van de zorg en welzijn in Nederland benoemen. (1)
1. Zorg ingedeeld naar zorgbehoefte
Preventie
Care
Cure
2. Zorg ingedeeld naar plaats van behandeling
Intramuraal
Extramuraal
Semimuraal
3. Zorg ingedeeld naar behandelingsniveau
Nulde lijn
Eerste lijn
Tweede lijn
Derde lijn.
Anderhalve lijn
4. Zorg ingedeeld naar doelgroep
Totale bevolking
Bepaalde leeftijdsgroepen en geslacht
Bevolkingsgroepen met specifieke risico’s
Gericht op mensen met een beperking of bepaalde ziekten
1. Zorg ingedeeld naar zorgbehoefte
Preventie:
- Primair:
richt zich op gezonde mensen. Activiteiten die bepaalde ziekten meten voorkomen
BV vaccinaties, gedragsverandering
- Secundair:
Vroegtijdige opsporing van ziekten of afwijkingen in stadium met weinig klachten om
verergering te voorkomen.
BV bevolkingsonderzoek, hypertensie
- Tertiair
voorkomt complicaties en wil voorkomen dat de ziekten of afwijkingen verergeren.
BV levensstijl aanpassen na een hartinfarct om een nieuw hartinfarct te vermijden en
zelfredzaamheid verhogen; kwaliteit van leven.
Care: verzorging / verpleging
- Ouderenzorg; aanbieders van zorg met en zonder verblijf zoals thuiszorg, verpleeghuizen en
verzorgingshuizen.
- Gehandicaptenzorg
In de care sector:
Extramuralisering en vermaatschappelijking:
- Extramuralisering = zorg van buiten de instelling, streven is om gelijkwaardige zorg te bieden als
intramuraal.
- Intramuralisering = zorg vanuit een instelling (waar iemand opgenomen wordt))
o Zo lang mogelijk thuis wonen & Ambulantisering (Streven om mensen met een beperking zo
'normaal' mogelijk te laten participeren en de benodigde hulp aan huis te bieden)
o Kleinschalige woongroepen
o Betrokkenheid van de samenleving / de buurt en wijk
o Participatiemaatschappij
2
,Cure: behandeling en genezing
In de Cure sector:
Transmurale zorg
- Verbinding tussen generalistische 1ste lijns- en specialistische 2de lijnszorg.
- Zowel ambulant als klinisch mogelijk.
- Doel is grotere efficiëntie, kwaliteit, continuïteit, kostenbeheersing, zorg op maat.
- BV specialist die in overleg me HA pijnbestrijding thuis, transmurale verpleegkundige,
gezamenlijke nascholingen, ketenzorg
2. Zorg ingedeeld naar plaats van behandeling
intramuraal:
Bij intramurale zorg wordt zorg verleend aan mensen die zijn opgenomen in een instelling en
daar langer dan 24 uur verblijven
BV ziekenhuis, revalidatie, medisch specialisten en verpleegkundigen
extramuraal:
Extramuraal betekent zorg zonder opname, die vaak verleend wordt in de directe omgeving
van de patiënt.
BV huisartsen, tandartsen, verloskundigen, kraamzorg, paramedici
geneesmiddelenvoorziening
semimuraal:
Zorg wordt verleend die verder gaat dan het extramurale aanbod, maar onvoldoende
aanleiding voor opname.
BV deeltijdbehandeling in een ziekenhuis of instelling voor geestelijke gezondheidszorg en
dagverpleging in een verpleeghuis
3. Zorg ingedeeld naar behandelingsniveau
o 1e lijns zorg: Generalistische zorg huisartsen, verloskundige, farmaceutische en paramedische
zorg, wijkverpleging en -verzorging, psychologische en maatschappelijke zorg, zorggroepen
o 2e lijns zorg: Specialistische zorg (instellingsgericht)
Sector cure = Somatiek = ziekenhuis, revalidatieklinieken
Sector care = verpleging, verzorging, maatschappelijke dienstverlening = verpleeg- en
verzorgingshuizen
Sector ggz = geestelijke gezondheidszorg = psychiatrische Instellingen
o 3e lijns zorg: hoog specialistische zorg, zowel voor geestelijk als somatisch
o 0e lijns zorg: preventieve gezondheidszorg
o 1,5 lijns zorg: combineert toegankelijkheid van eerste lijn met specifieke kennis en diagnostiek
van de 2e lijn. Doel is betere gezondheid, lagere kosten, betere kwaliteit van zorg.
3 assen: patent – huisarts - ziekenhuis
patent – huisarts - residentiele (binnen instelling) verzorging, verpleging en revalidatie
patent – huisarts - preventie (thuis) zorg, welzijn
4. Zorg ingedeeld naar doelgroep
Totale bevolking
Bepaalde leeftijdsgroepen en geslacht
Bevolkingsgroepen met specifieke risico’s
Gericht op mensen met een beperking of bepaalde ziekten
3
, Wet- en regelgeving
de geldende wetgeving, specifieke regels en kwaliteitseisen toepassen op de
producten, diensten en processen van een organisatie. (3 Algemeen)
Overheid heeft vanuit de grondwet (art. 22) inspanningsverplichting en de taak om maatregelen te
treffen ter bevordering van de volksgezondheid
Ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het formuleren van beleidsdoelen en het inzetten van
instrumenten en actoren om doelen te bereiken en zet daarbij in op toegankelijke, betaalbare en
kwalitatief goede zorg voor iedereen.
Wet big
De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) is een kwaliteitswet ter
bescherming van patiënten. De doelstelling van de wet is tweeledig:
1. Het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening
2. Het beschermen van de patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door
beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg.
Beroepen vallen onder tuchtrecht: gericht op zorgvuldigheid bij het verenen van zorg
In de wet zijn de voorwaarden waaronder voorbehouden handelingen mogen worden verricht
omschreven. Iemand moet daarvoor uiteraard bekwaam zijn.
Governancecode zorg
Goed bestuur en goed toezicht zijn belangrijke voorwaarden voor de zorg. Zeven principes dragen bij
aan waarborgen van goed zorg, realiseren maatschappelijke doelstelling zorgorganisaties en
maatschappelijk vertrouwen.
1 goede zorg
2 waarden en normen
3 invloed belanghebbenden
4 inrichting Governance
5 goed bestuur
6 verantwoord toezicht
7 continue ontwikkeling
de geldende wet- en regelgeving in zorg en welzijn vinden. (3)
1. gericht op besturing en financiering: 5 Stelselwetten:
1.Zvw (Zorgverzekeringswet),
2.Wlz (Wet langdurige zorg),
3.WMO (Wet Maatschappelijke Opvang),
4.Jeugdwet
5. WPG (Wet Publieke gezondheid)
6. Wtzi (Wet toelating zorginstellingen),
7.WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg)
2. gericht op kwaliteit van zorg
1.BIG (Beroepen Individuele Gezondheidszorg),
2. Wet Kwaliteit, klachten en geschillen (jan 2016) (Kwaliteitswet Zorginstellingen + Wet klachtrecht
cliënten zorgsector)
3. gericht op belangen en bescherming van patiënten
1.Wet zorg en bedwang
2.WGBO (Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst),
3.WMCZ (Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen).
4
Management in de zorg
Samenvatting Lesstof gekoppeld
aan de leerdoelen van de module
Inhoudsopgave
Zorgstelsel ............................................................................................................................................... 2
Wet- en regelgeving ................................................................................................................................ 4
Financieringsvormen ............................................................................................................................... 7
Netwerk- en ketenzorg.......................................................................................................................... 11
Klassieke managementtheorieën .......................................................................................................... 13
Management ......................................................................................................................................... 19
Politiek en medezeggenschap ............................................................................................................... 26
Examen ............................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Algemene leerdoelen
1. de ordening van de zorg en het welzijn in Nederland uitleggen.
2. uitleggen wat de relatie is tussen de doelstellingen van een zorg of welzijnsorganisatie en de
omgeving.
3. de geldende wetgeving, specifieke regels en kwaliteitseisen toepassen op de producten, diensten
en processen van een organisatie.
4. de interne organisatie vanuit de eigen praktijk uitleggen.
5. uitleggen wat een passende leiderschapsstijl is voor een specifieke organisatie.
6. op hoofdlijnen uitleggen hoe de zorg en welzijn gefinancierd wordt en hoe aanbestedingstrajecten
verlopen.
7. uitleggen hoe netwerkzorg, en ketensamenwerking kunnen bijdragen aan kwaliteit van zorg en
dienstverlening.
8. het belang van klantgericht werken benoemen.
9. illustreren hoe zorg- en welzijnsorganisatie vorm geven aan klanttevredenheid.
1
, Zorgstelsel
de ordening van de zorg en het welzijn in Nederland uitleggen.(1 Algemeen)
Verschillende indelingen en ordeningen binnen de zorg en het welzijn begrijpen. (1)
de ordening van de zorg en welzijn in Nederland benoemen. (1)
1. Zorg ingedeeld naar zorgbehoefte
Preventie
Care
Cure
2. Zorg ingedeeld naar plaats van behandeling
Intramuraal
Extramuraal
Semimuraal
3. Zorg ingedeeld naar behandelingsniveau
Nulde lijn
Eerste lijn
Tweede lijn
Derde lijn.
Anderhalve lijn
4. Zorg ingedeeld naar doelgroep
Totale bevolking
Bepaalde leeftijdsgroepen en geslacht
Bevolkingsgroepen met specifieke risico’s
Gericht op mensen met een beperking of bepaalde ziekten
1. Zorg ingedeeld naar zorgbehoefte
Preventie:
- Primair:
richt zich op gezonde mensen. Activiteiten die bepaalde ziekten meten voorkomen
BV vaccinaties, gedragsverandering
- Secundair:
Vroegtijdige opsporing van ziekten of afwijkingen in stadium met weinig klachten om
verergering te voorkomen.
BV bevolkingsonderzoek, hypertensie
- Tertiair
voorkomt complicaties en wil voorkomen dat de ziekten of afwijkingen verergeren.
BV levensstijl aanpassen na een hartinfarct om een nieuw hartinfarct te vermijden en
zelfredzaamheid verhogen; kwaliteit van leven.
Care: verzorging / verpleging
- Ouderenzorg; aanbieders van zorg met en zonder verblijf zoals thuiszorg, verpleeghuizen en
verzorgingshuizen.
- Gehandicaptenzorg
In de care sector:
Extramuralisering en vermaatschappelijking:
- Extramuralisering = zorg van buiten de instelling, streven is om gelijkwaardige zorg te bieden als
intramuraal.
- Intramuralisering = zorg vanuit een instelling (waar iemand opgenomen wordt))
o Zo lang mogelijk thuis wonen & Ambulantisering (Streven om mensen met een beperking zo
'normaal' mogelijk te laten participeren en de benodigde hulp aan huis te bieden)
o Kleinschalige woongroepen
o Betrokkenheid van de samenleving / de buurt en wijk
o Participatiemaatschappij
2
,Cure: behandeling en genezing
In de Cure sector:
Transmurale zorg
- Verbinding tussen generalistische 1ste lijns- en specialistische 2de lijnszorg.
- Zowel ambulant als klinisch mogelijk.
- Doel is grotere efficiëntie, kwaliteit, continuïteit, kostenbeheersing, zorg op maat.
- BV specialist die in overleg me HA pijnbestrijding thuis, transmurale verpleegkundige,
gezamenlijke nascholingen, ketenzorg
2. Zorg ingedeeld naar plaats van behandeling
intramuraal:
Bij intramurale zorg wordt zorg verleend aan mensen die zijn opgenomen in een instelling en
daar langer dan 24 uur verblijven
BV ziekenhuis, revalidatie, medisch specialisten en verpleegkundigen
extramuraal:
Extramuraal betekent zorg zonder opname, die vaak verleend wordt in de directe omgeving
van de patiënt.
BV huisartsen, tandartsen, verloskundigen, kraamzorg, paramedici
geneesmiddelenvoorziening
semimuraal:
Zorg wordt verleend die verder gaat dan het extramurale aanbod, maar onvoldoende
aanleiding voor opname.
BV deeltijdbehandeling in een ziekenhuis of instelling voor geestelijke gezondheidszorg en
dagverpleging in een verpleeghuis
3. Zorg ingedeeld naar behandelingsniveau
o 1e lijns zorg: Generalistische zorg huisartsen, verloskundige, farmaceutische en paramedische
zorg, wijkverpleging en -verzorging, psychologische en maatschappelijke zorg, zorggroepen
o 2e lijns zorg: Specialistische zorg (instellingsgericht)
Sector cure = Somatiek = ziekenhuis, revalidatieklinieken
Sector care = verpleging, verzorging, maatschappelijke dienstverlening = verpleeg- en
verzorgingshuizen
Sector ggz = geestelijke gezondheidszorg = psychiatrische Instellingen
o 3e lijns zorg: hoog specialistische zorg, zowel voor geestelijk als somatisch
o 0e lijns zorg: preventieve gezondheidszorg
o 1,5 lijns zorg: combineert toegankelijkheid van eerste lijn met specifieke kennis en diagnostiek
van de 2e lijn. Doel is betere gezondheid, lagere kosten, betere kwaliteit van zorg.
3 assen: patent – huisarts - ziekenhuis
patent – huisarts - residentiele (binnen instelling) verzorging, verpleging en revalidatie
patent – huisarts - preventie (thuis) zorg, welzijn
4. Zorg ingedeeld naar doelgroep
Totale bevolking
Bepaalde leeftijdsgroepen en geslacht
Bevolkingsgroepen met specifieke risico’s
Gericht op mensen met een beperking of bepaalde ziekten
3
, Wet- en regelgeving
de geldende wetgeving, specifieke regels en kwaliteitseisen toepassen op de
producten, diensten en processen van een organisatie. (3 Algemeen)
Overheid heeft vanuit de grondwet (art. 22) inspanningsverplichting en de taak om maatregelen te
treffen ter bevordering van de volksgezondheid
Ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het formuleren van beleidsdoelen en het inzetten van
instrumenten en actoren om doelen te bereiken en zet daarbij in op toegankelijke, betaalbare en
kwalitatief goede zorg voor iedereen.
Wet big
De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) is een kwaliteitswet ter
bescherming van patiënten. De doelstelling van de wet is tweeledig:
1. Het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening
2. Het beschermen van de patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door
beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg.
Beroepen vallen onder tuchtrecht: gericht op zorgvuldigheid bij het verenen van zorg
In de wet zijn de voorwaarden waaronder voorbehouden handelingen mogen worden verricht
omschreven. Iemand moet daarvoor uiteraard bekwaam zijn.
Governancecode zorg
Goed bestuur en goed toezicht zijn belangrijke voorwaarden voor de zorg. Zeven principes dragen bij
aan waarborgen van goed zorg, realiseren maatschappelijke doelstelling zorgorganisaties en
maatschappelijk vertrouwen.
1 goede zorg
2 waarden en normen
3 invloed belanghebbenden
4 inrichting Governance
5 goed bestuur
6 verantwoord toezicht
7 continue ontwikkeling
de geldende wet- en regelgeving in zorg en welzijn vinden. (3)
1. gericht op besturing en financiering: 5 Stelselwetten:
1.Zvw (Zorgverzekeringswet),
2.Wlz (Wet langdurige zorg),
3.WMO (Wet Maatschappelijke Opvang),
4.Jeugdwet
5. WPG (Wet Publieke gezondheid)
6. Wtzi (Wet toelating zorginstellingen),
7.WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg)
2. gericht op kwaliteit van zorg
1.BIG (Beroepen Individuele Gezondheidszorg),
2. Wet Kwaliteit, klachten en geschillen (jan 2016) (Kwaliteitswet Zorginstellingen + Wet klachtrecht
cliënten zorgsector)
3. gericht op belangen en bescherming van patiënten
1.Wet zorg en bedwang
2.WGBO (Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst),
3.WMCZ (Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen).
4
