Samenvatting sociologie
De student kan sociologie onderscheiden van pedagogiek en psychologie
Sociologie: Breder leren kijken en niet alleen vanuit je eigen ervaringen dus uit je eigen
bubbel komen. Breder kijken naar factoren die meespelen en maatschappelijke invloeden.
Sociale bewustzijn vergroten door breder te kijken.
Socio > socius > society = gemeenschap
Logie > logos > science = wetenschap
Sociologie = de wetenschap die het gedrag van mensen bestudeert in hun sociale omgeving
Psychologie
- Focus op individu
- Focus op gedrag
- Focus op behandeling
Sociologie
- Focus op groepen en op samenlevingen
- Focus op interacties
- Focus op verklaring en op sociaal bewustzijn vergroten
Sociologie
1. Doet onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het
maatschappelijk gezichtspunt
2. Sociologie kan zo het gedrag van individuen en groepen verklaren van mensen vanuit
de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan
3. Het kan je helpen de achtergronden van problemen beter te begrijpen
De student kan sociologie als wetenschap plaatsen in relatie tot het vak pedagoog
Sociologie is een wetenschappelijke discipline
A. Empirische onderzoeksmethode
- Vastgestelde feiten
B. Systematische werkwijze
- Verbanden tussen feiten en gebeurtenissen
C. Generaliserende uitspraken
- Algemeen geldende beweringen
Beïnvloedingen
- Demografie
- Gender
- Etniciteit
- Sociale klasse
- Technologische ontwikkelingen
- Religie
- Familiale omstandigheden
,Student kan sociologisch onderzoek herkennen en de relevantie ervan met betrekking tot
het beroep als pedagoog herkennen
Welk onderzoek is belangrijk voor een pedagoog?
- Hoe kunnen mensen met elkaar samenwerken ook als zij tegenstrijdige belangen
hebben? (wat houdt de samenhang bij elkaar)
- Waar hangt het van af hoe de samenwerking verloopt. Bv.
• Binnen een schoolklas
• Binnen een team in een pedagogische setting
- Welke jongeren zullen eerder radicaliseren?
- Welke gevolgen heeft de sociale media en het gebruik van internet voor de sociale
contacten tussen jongeren?
- Welke groepen vluchtelingen integreren beter en waarom?
De student kan de verschillende indelingen van socialisatie herkennen en plaatsen in de
juiste context
Socialisatie: proces van beïnvloedingen
d
a
w
n
e
m
o V
Socialisatie:
ltrN
cS
u
C
Iisti wat we leren van het spelen van rollen
Instituties
• Het gezin, het gezinsleven samen vormt een systeem
• De gezondheidszorg
• De school
Socialisatie
• Elke groepering leert nieuwkomers hoe zich te gedragen
• Kritisch naar jezelf kijken vanuit een afstand
• Internaliseren: ‘iets van onszelf’
• Looking glass self-theorie
- We zien ons niet zoals we zijn maar zoals we denken (of willen) dat andere
ons zien
,Socialisatie
• Dit is het leren spelen van de verschillende rollen
- Hoe je je moet gedragen op een bepaald moment/situatie
• Definitie: een leerproces waarbij mensen zich in de directe omgang met andere
mensen een cultuur en een subcultuur zich eigen maken
• Dit leerproces voltrekt zich in groepen en gaat ons meestal vrij gemakkelijk af,
iedereen doorloopt socialisatieprocessen
Primaire en secundaire socialisatie
Primaire socialisatie: gaat het om het leren van algemene rollen:
• Vaak vanzelf en onbewust
• Algemene rollen
• Voltrekt zich vaak binnen het gezin, de vriendengroep en in de buurt
• Voorbeelden zijn: leren lopen, zelf eten, genderrollen
Secundaire socialisatie: gaat het om het aanleren van meer specifieke rollen:
• Leren van een rol
• Bewust proces
• Voorbeelden zijn: leren van de rol van een student, ouder
Anticiperende socialisatie
Het in gedrag en houding vooruitlopen op een toekomstige rol
• Kennismaking met een nieuwe positie
• Van tevoren al kennis maken met een nieuwe rol
De student kan onderscheid maken tussen waarden en normen in de opvoeding
Sociale controle
Onder sociale controle verstaan we het geheel van positieve en negatieve sancties dat dient
om het sociaal gedrag van mensen te beheersen en in overeenstemming te brengen met de
heersende waarden, normen en verwachtingen.
- Tolerantie en vrijheid = minder negatieve sancties
- Meer creativiteit en diversiteit of grensoverschrijdend gedrag en criminaliteit
- Social media en peer groups als sociale controle
Waarden – internalisatie
Waarden zijn centrale maatstaven met behulp waarvan we het eigen gedrag en dat van
anderen beoordelen
Waarden zijn: collectieve voortellingen binnen een maatschappij of een groepering omtrent
wat goed, juist is en daarom (in het algemeen belang) nastrevenswaardig zijn.
Normen
Normen zijn opvattingen en regels over hoe men zich moet gedragen of men zich juist niet
moet gedragen
Normen zijn: collectieve bindende verwachtingen ten aanzien van het handelen of niet
handelen onder bepaalde omstandigheden
, • Concrete gedragsvoorschriften (verwijzen naar abstracte waarden)
• Voorbeelden:
- Waarde: privacy
- Norm: moet zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens
Referentiekader – oordelen, ervaringen en waarden
Vooroordeel: oordelen over mensen of groepen zonder dat dit op feiten is gebaseerd
(gevoel)
Stereotype: mensen beoordelen op basis van de groep waartoe zij behoren (gedachte)
Discriminatie: mensen anders behandelen op basis van B.V. ras, gender, etniciteit (gedrag)
Selffulfilling prophecy: is een voorspelling die werkelijk wordt als gevolg van en verkeerde
definitie van situatie
Self-defeating propropecy: is een aanvankelijk juist definitie van de situatie die leidt gedrag
dat voorkomt dat de aanvankelijke definitie waar wordt
De student kan onderscheid maken tussen sociale rollen en genderrollen en kan de
bijbehorende termen zoals onder andere rolattribuut, statussymbool en aanzien in die
context plaatsen
Roltheorie
- We spelen talrijke rollen > groot rollenspel
- Deze rollen leren we van kinds af aan
- Wie ben ik?
- Ons gedrag is voorgeprogrammeerd – ook emoties
- Rolgedrag hoort bij positie die je inneemt
Roltheorie – posities
Een positie is een plaats in een netwerk van relaties
- Ieder van ons bekleedt vele posities
- Een positie zit niet vast aan een bepaalde persoon
• Voorbeeld: je kan studeren maar je bent niet altijd in elke positie of situatie
student
- Toegewezen posities
- Verworven posities
NEMR
ZOON SCHOOLKIND ASSIELZOEKER VRIEND BROER
De student kan sociologie onderscheiden van pedagogiek en psychologie
Sociologie: Breder leren kijken en niet alleen vanuit je eigen ervaringen dus uit je eigen
bubbel komen. Breder kijken naar factoren die meespelen en maatschappelijke invloeden.
Sociale bewustzijn vergroten door breder te kijken.
Socio > socius > society = gemeenschap
Logie > logos > science = wetenschap
Sociologie = de wetenschap die het gedrag van mensen bestudeert in hun sociale omgeving
Psychologie
- Focus op individu
- Focus op gedrag
- Focus op behandeling
Sociologie
- Focus op groepen en op samenlevingen
- Focus op interacties
- Focus op verklaring en op sociaal bewustzijn vergroten
Sociologie
1. Doet onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het
maatschappelijk gezichtspunt
2. Sociologie kan zo het gedrag van individuen en groepen verklaren van mensen vanuit
de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan
3. Het kan je helpen de achtergronden van problemen beter te begrijpen
De student kan sociologie als wetenschap plaatsen in relatie tot het vak pedagoog
Sociologie is een wetenschappelijke discipline
A. Empirische onderzoeksmethode
- Vastgestelde feiten
B. Systematische werkwijze
- Verbanden tussen feiten en gebeurtenissen
C. Generaliserende uitspraken
- Algemeen geldende beweringen
Beïnvloedingen
- Demografie
- Gender
- Etniciteit
- Sociale klasse
- Technologische ontwikkelingen
- Religie
- Familiale omstandigheden
,Student kan sociologisch onderzoek herkennen en de relevantie ervan met betrekking tot
het beroep als pedagoog herkennen
Welk onderzoek is belangrijk voor een pedagoog?
- Hoe kunnen mensen met elkaar samenwerken ook als zij tegenstrijdige belangen
hebben? (wat houdt de samenhang bij elkaar)
- Waar hangt het van af hoe de samenwerking verloopt. Bv.
• Binnen een schoolklas
• Binnen een team in een pedagogische setting
- Welke jongeren zullen eerder radicaliseren?
- Welke gevolgen heeft de sociale media en het gebruik van internet voor de sociale
contacten tussen jongeren?
- Welke groepen vluchtelingen integreren beter en waarom?
De student kan de verschillende indelingen van socialisatie herkennen en plaatsen in de
juiste context
Socialisatie: proces van beïnvloedingen
d
a
w
n
e
m
o V
Socialisatie:
ltrN
cS
u
C
Iisti wat we leren van het spelen van rollen
Instituties
• Het gezin, het gezinsleven samen vormt een systeem
• De gezondheidszorg
• De school
Socialisatie
• Elke groepering leert nieuwkomers hoe zich te gedragen
• Kritisch naar jezelf kijken vanuit een afstand
• Internaliseren: ‘iets van onszelf’
• Looking glass self-theorie
- We zien ons niet zoals we zijn maar zoals we denken (of willen) dat andere
ons zien
,Socialisatie
• Dit is het leren spelen van de verschillende rollen
- Hoe je je moet gedragen op een bepaald moment/situatie
• Definitie: een leerproces waarbij mensen zich in de directe omgang met andere
mensen een cultuur en een subcultuur zich eigen maken
• Dit leerproces voltrekt zich in groepen en gaat ons meestal vrij gemakkelijk af,
iedereen doorloopt socialisatieprocessen
Primaire en secundaire socialisatie
Primaire socialisatie: gaat het om het leren van algemene rollen:
• Vaak vanzelf en onbewust
• Algemene rollen
• Voltrekt zich vaak binnen het gezin, de vriendengroep en in de buurt
• Voorbeelden zijn: leren lopen, zelf eten, genderrollen
Secundaire socialisatie: gaat het om het aanleren van meer specifieke rollen:
• Leren van een rol
• Bewust proces
• Voorbeelden zijn: leren van de rol van een student, ouder
Anticiperende socialisatie
Het in gedrag en houding vooruitlopen op een toekomstige rol
• Kennismaking met een nieuwe positie
• Van tevoren al kennis maken met een nieuwe rol
De student kan onderscheid maken tussen waarden en normen in de opvoeding
Sociale controle
Onder sociale controle verstaan we het geheel van positieve en negatieve sancties dat dient
om het sociaal gedrag van mensen te beheersen en in overeenstemming te brengen met de
heersende waarden, normen en verwachtingen.
- Tolerantie en vrijheid = minder negatieve sancties
- Meer creativiteit en diversiteit of grensoverschrijdend gedrag en criminaliteit
- Social media en peer groups als sociale controle
Waarden – internalisatie
Waarden zijn centrale maatstaven met behulp waarvan we het eigen gedrag en dat van
anderen beoordelen
Waarden zijn: collectieve voortellingen binnen een maatschappij of een groepering omtrent
wat goed, juist is en daarom (in het algemeen belang) nastrevenswaardig zijn.
Normen
Normen zijn opvattingen en regels over hoe men zich moet gedragen of men zich juist niet
moet gedragen
Normen zijn: collectieve bindende verwachtingen ten aanzien van het handelen of niet
handelen onder bepaalde omstandigheden
, • Concrete gedragsvoorschriften (verwijzen naar abstracte waarden)
• Voorbeelden:
- Waarde: privacy
- Norm: moet zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens
Referentiekader – oordelen, ervaringen en waarden
Vooroordeel: oordelen over mensen of groepen zonder dat dit op feiten is gebaseerd
(gevoel)
Stereotype: mensen beoordelen op basis van de groep waartoe zij behoren (gedachte)
Discriminatie: mensen anders behandelen op basis van B.V. ras, gender, etniciteit (gedrag)
Selffulfilling prophecy: is een voorspelling die werkelijk wordt als gevolg van en verkeerde
definitie van situatie
Self-defeating propropecy: is een aanvankelijk juist definitie van de situatie die leidt gedrag
dat voorkomt dat de aanvankelijke definitie waar wordt
De student kan onderscheid maken tussen sociale rollen en genderrollen en kan de
bijbehorende termen zoals onder andere rolattribuut, statussymbool en aanzien in die
context plaatsen
Roltheorie
- We spelen talrijke rollen > groot rollenspel
- Deze rollen leren we van kinds af aan
- Wie ben ik?
- Ons gedrag is voorgeprogrammeerd – ook emoties
- Rolgedrag hoort bij positie die je inneemt
Roltheorie – posities
Een positie is een plaats in een netwerk van relaties
- Ieder van ons bekleedt vele posities
- Een positie zit niet vast aan een bepaalde persoon
• Voorbeeld: je kan studeren maar je bent niet altijd in elke positie of situatie
student
- Toegewezen posities
- Verworven posities
NEMR
ZOON SCHOOLKIND ASSIELZOEKER VRIEND BROER
