samenvatting recht voor ondernemers (schijf 2)

Samenvatting recht voor ondernemers
Inleiding




1800 1850 1900 1950 2000 2019




1789 Afschaffing kastensysteem
1) iedereen mag eigen eigendom verwerven
2) iedereen geniet contractuele vrijheid
1760 - WOII Industriële revolutie (Europa heeft geen sociaal beleid)
1804 Code Civil
1830 Ontstaan België
1900 Sociaal recht
1914 – 1918 WOI
1940 – 1945 WOII
WOII – 2007 Technologische revolutie
1948 Stemrecht vrouwen
‘60 Golden sixties
1973 Oliecrisis
1986 Kernramp Tsjernobyl  MER = milieueffectenrapport
1991 Val Berlijnse muur
2002 Euro
2007 I Phone
2007 – nu Digitale revolutie


Er is een verschil tussen recht, ethiek en moraal

 Het ondernemingsrecht = het geheel van de rechtsregels over de oprichting, de organisatie en
de werking van de onderneming bij de uitoefening van haar economische activiteit.
 Het marktrecht = het geheel van de regels die door ondernemingen moeten worden
gerespecteerd bij het verdelen van de goederen en diensten op de markt.
 Het wetboek van koophandel heet nu het wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en
diverse bepalingen.
 Handelaar wordt nu vervangen door onderneming
 Het economisch recht wordt nu dus gebundeld in het Wetboek van Economisch Recht




1

,Deel 1. Fundamentele elementen van het economisch recht

1. De Bronnen van het economisch recht
In het economisch recht gelden de 4 klassieke rechtsbronnen:

 De wetgeving
 De rechtspraak
 De gewoonte
 De rechtsleer

1.1. Wetgeving
1.1.1. Nationale wetgeving
Tot de nationale wetgeving behoren de talrijke federale wetten, gecodificeerd in de wetboeken
Elke artikelreferentie wordt voorafgegaan door een Romeins cijfer dat verwijst naar het boek. Hierna
volgt een punt, het artikelnummer, en verdere onderverdelingen in leden of paragrafen en als laatste
WER
 voorbeeld: Art. VI.3, §2, lid 2 WER
Ook is het Burgerlijk Wetboek belangrijk in het economisch recht. Hier wordt er gedacht aan de
bepalingen aangaande de geldigheid (nietigheid) van rechtshandelingen en overeenkomsten, de
regels inzake de burgerlijke aansprakelijkheid etc.
(Artikel 1108 BW, wilsovereenstemming <-> wilsgebreken)

Artikel 1382 BW  aansprakelijkheid

 Onrechtmatige daad
 Buitencontractuele ASH
 Burgerlijke ASH
o Fout
o Schade
o Causaal verband

1.1.2. Het internationale recht
A. Rechtsregels uitgevaardigd door supranationale politieke instellingen
In toenemende mate wordt de regelgeving van het economisch recht mee bepaald door de Europese
normen.

 Verdrag van Maastricht (7 februari 1992):
o Drie Europese gemeenschappen worden ondergebracht in de overkoepelende Europese
unie. Met als gevolg dat deze 3 blijven voortbestaan maar de EEG werd de EG.
 Verdrag van Lissabon (1 december 2009)
o Kracht van de EU verbreedt en nu das alleen maar Europese unie.

Doelstellingen van de EU worden verwezenlijkt door 5 instellingen:

 Het Europees Parlement
 De Raad van de EU
 De Europese Commissie
 Het Hof van Justitie




2

,  De rekenkamer

Richtlijnen = bevatten een aantal rechtsregels die door de nationale overheid van de lidstaten
verplicht moeten worden opgenomen en verwerkt in de eigen wetgeving. De nationale overheden
behouden de bevoegdheden om de vorm en middelen te kiezen (vrijheid).

Verordeningen = bevatten een algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten.

Besluiten = bevatten bijzondere besluiten die enkel op de uitdrukkelijke aangeduide bestemmeling
(staat, onderneming of persoon) van toepassing zijn.

Over deze verdragen wordt gewaakt door het hof van justitie dat gevestigd is in Luxemburg.
+ hof te Straatsburg (EVRM verdrag)
EVRM = Europees verdrag van de rechten van de mens (staat boven de grondwet)
B. Het traditionele internationale recht
Het gaat hier om een aantal bi- of multilaterale verdragen (een of meerdere landen) tussen
soevereine staten

1.2. Rechtspraak
Het geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges.
Juridisch niet binden maar wel een rechtsbron

1.3. Gewoonte
Gewoonterechtelijke regels zijn gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die als
algemeen verbinden worden beschouwd.
 voorbeeld: passieve hoofdelijkheid tussen meerdere ondernemers die contractueel verbonden
zijn ten overstaan van hun schuldeiser.

o SE – (SA / SA / SA) als er eentje niet wil betalen mag de schuldeiser van de andere het
volledige bedrag vragen
o Uitzondering in het burgerlijk recht, enkel in het economisch recht

1.4 Rechtsleer
Het geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
Rechtspraak wordt hierdoor beïnvloed

2. De ondernemingsrechtbank
Alle procedures tegen een onderneming gaan naar de ondernemingsrechtbank

2.1. Samenstelling
 Paritair
o Beroepsmagistraat (voorzitter)
o 2 rechters in ondernemingszaken (lekenrechters)
 Bijgestaan door griffier

2.2. Bevoegdheden
 Geschillen tussen handelaars of tegen een handelaar ongeacht het bedrag
 Niet onderneming  onderneming | kan wel
 Onderneming  niet onderneming | kan niet = vrederechter of rechtbank eerste aanleg




3

,  Geschillen tussen vennoten

2.3. Procedures
 De gewone procedure kent 3 kernmomenten
o
o De dagvaarding
o De openbare terechtzitting
o Het vonnis
 Hiernaast ook verkorte en buitengewone procedures
o Kortgeding




4