Oncologische revalidatie – Timia
1. Inleiding
- Incidentie van kanker is aan het
toenemen wereldwijd.
® Uiteindelijk gaat 1/3 personen een
tumor ontwikkelen
- MAAR: mortaliteit van kanker is aan het
dalen!
à Beide kunnen zijn tgv betere en vroegere
screening en betere behandel strategies die de survival verbeteren
à Global burden stijgt (meer comorbidities tgv kanker of hun behandeling)
2. Morbiditeiten bij kanker
Statistieken vd meest gebruikt behandeling:
- Chirurgie: gebruikt in 44,8% van alle kankergevallen
- Radiotherapie: 27,3%
- Chemotherapie: 28,4%
o Lijkt weinig, maar is voor alle kankergevallen, alle stadia’s
2 grote categorieën van cormobiditeiten:
- Psychologisch en psychosociaal gerelateerde factoren
o Lichaamsbeeld en intimiteit
o Angst en onrust (‘Anxiety and distress’)
o Depressie
o Sociaal isolement
o ‘Return to work’
- Fysiologische factoren
o Ontsteking/inflammatie
o Chemotherapie veroorzaakte bijwerkingen en toxiciteit
o Ondervoeding
o Smaak- en geurveranderingen
o Lichaamssamenstelling
à Beide categorien hebben een overlap van comorbidities!
à Is een interactie tussen de 2, ze kunnen elkaar verergeren.
1
, 2.1. Psychologisch en psychosociaal gerelateerde factoren
2.1.1. Lichaamsbeeld en intimiteit
- Factoren die het lichaamsbeeld kunnen beïnvloeden:
o (Zichtbare) littekens
o Haaruitval
o Veranderingen in het fysieke uiterlijk
o Verkleuring van de huid
o Amputatie van ledematen
o Gewichtsveranderingen
o ...
- = ten gevolge van de behandeling
- Hebben een negatieve invloed op:
o Emotionele en fysieke intimiteit
Impact op de fysieke intimiteit:
- Voor mannen: meest gerapporteerd complicaties: irrectile disfunctions & infertility
- Voor vrouwen: vnl pijn tijdens seks & infertility
à Gaan hand in hand met verminderd zelfvertrouwen, anxiety and depressie
è Het aanpakken van het lichaamsbeeld en emotionele of fysieke intimiteit kan belangrijk zijn in de
holistische benadering van kankerrevalidatie.
2.1.2. Angst en onrust (‘Anxiety and distress’)
- Begint vaak met een tijdelijk gevoel van onrust
o Ervaren wrokgevoelens, concentratieproblemen en zijn meestal niet in staat om te
ontspannen of de ongerustheid onder controle te houden.
- Normaal copingedrag kan overgaan in een aandoening wanneer de patiënt deze gevoelens
niet onder controle kan krijgen.
o Patiënt komt terecht in een lus van negatieve emoties = The distress continuum
- Risicofactoren voor hoge levels van angst:
® En dus risicofactoren voor de ontwikkeling van
een mentale stoornis
o Functionaliteitsproblemen in ADL
o Aanwezigheid van meerdere bijwerkingen
o Problemen met de thuissituatie
o Sociaal isolement
o Kankergerelateerde posttraumatische stress
o …
2.1.3. Depressie
- 70% van alle kanker patiënten kan omgaan met de diagnose
- 30% van alle patiënten vertonen een normale aanpassingsreactie
o = gedefinieerd als de normale gevoelens van angst, verdriet, ...
o Deze 30% loopt dus het risico om een mentale aandoening te ontwikkelen
o 20% van deze 20% zal dit uiteindelijk ook echt ontwikkelen
§ Vnl depressie
2
1. Inleiding
- Incidentie van kanker is aan het
toenemen wereldwijd.
® Uiteindelijk gaat 1/3 personen een
tumor ontwikkelen
- MAAR: mortaliteit van kanker is aan het
dalen!
à Beide kunnen zijn tgv betere en vroegere
screening en betere behandel strategies die de survival verbeteren
à Global burden stijgt (meer comorbidities tgv kanker of hun behandeling)
2. Morbiditeiten bij kanker
Statistieken vd meest gebruikt behandeling:
- Chirurgie: gebruikt in 44,8% van alle kankergevallen
- Radiotherapie: 27,3%
- Chemotherapie: 28,4%
o Lijkt weinig, maar is voor alle kankergevallen, alle stadia’s
2 grote categorieën van cormobiditeiten:
- Psychologisch en psychosociaal gerelateerde factoren
o Lichaamsbeeld en intimiteit
o Angst en onrust (‘Anxiety and distress’)
o Depressie
o Sociaal isolement
o ‘Return to work’
- Fysiologische factoren
o Ontsteking/inflammatie
o Chemotherapie veroorzaakte bijwerkingen en toxiciteit
o Ondervoeding
o Smaak- en geurveranderingen
o Lichaamssamenstelling
à Beide categorien hebben een overlap van comorbidities!
à Is een interactie tussen de 2, ze kunnen elkaar verergeren.
1
, 2.1. Psychologisch en psychosociaal gerelateerde factoren
2.1.1. Lichaamsbeeld en intimiteit
- Factoren die het lichaamsbeeld kunnen beïnvloeden:
o (Zichtbare) littekens
o Haaruitval
o Veranderingen in het fysieke uiterlijk
o Verkleuring van de huid
o Amputatie van ledematen
o Gewichtsveranderingen
o ...
- = ten gevolge van de behandeling
- Hebben een negatieve invloed op:
o Emotionele en fysieke intimiteit
Impact op de fysieke intimiteit:
- Voor mannen: meest gerapporteerd complicaties: irrectile disfunctions & infertility
- Voor vrouwen: vnl pijn tijdens seks & infertility
à Gaan hand in hand met verminderd zelfvertrouwen, anxiety and depressie
è Het aanpakken van het lichaamsbeeld en emotionele of fysieke intimiteit kan belangrijk zijn in de
holistische benadering van kankerrevalidatie.
2.1.2. Angst en onrust (‘Anxiety and distress’)
- Begint vaak met een tijdelijk gevoel van onrust
o Ervaren wrokgevoelens, concentratieproblemen en zijn meestal niet in staat om te
ontspannen of de ongerustheid onder controle te houden.
- Normaal copingedrag kan overgaan in een aandoening wanneer de patiënt deze gevoelens
niet onder controle kan krijgen.
o Patiënt komt terecht in een lus van negatieve emoties = The distress continuum
- Risicofactoren voor hoge levels van angst:
® En dus risicofactoren voor de ontwikkeling van
een mentale stoornis
o Functionaliteitsproblemen in ADL
o Aanwezigheid van meerdere bijwerkingen
o Problemen met de thuissituatie
o Sociaal isolement
o Kankergerelateerde posttraumatische stress
o …
2.1.3. Depressie
- 70% van alle kanker patiënten kan omgaan met de diagnose
- 30% van alle patiënten vertonen een normale aanpassingsreactie
o = gedefinieerd als de normale gevoelens van angst, verdriet, ...
o Deze 30% loopt dus het risico om een mentale aandoening te ontwikkelen
o 20% van deze 20% zal dit uiteindelijk ook echt ontwikkelen
§ Vnl depressie
2