Oncologische revalidatie – Eric van Breda
1. Geschiedenis van kanker
- Suggesties dat 3000 v.C. kanker was al aanwezig
- Vandaag: 14,1 miljoen gevallen wereldwijd (2012)
o 8,2 miljoen mensen sterven aan kanker
o Overlevingskans: 50% in Engeland en wales in 2010-2011
- MAAR enorme variatie in overleving tussen kankertypes
o Borstkanker: 70 – 98% overlevingskans
o Alvleesklierkanker: 1 – 21%
o Lange kanker: 5 – 32%
- Algemeen: gem overleving vd meeste voorkomende kankers = 50%
- > 80% vd mensen met een gemakkelijk te diagnosticeren /
behandelen kanker type hebben een hogere overlevingskans
Kanker veranderd van een dodelijke naar een chronische ziekte
® Chronische ziekten hebben nood aan revalidatie!
- Overlevingskans kanker blijft toenemen ® meer overlevenden,
maar met meer problemen
- QoL is het belangrijkste aspect in kanker rehab programma's
Definitie:
Kanker revalidatie = het helpen van een persoon met kanker om zichzelf te helpen om maximale fysieke,
sociale, psychologische en beroepsmatige werking te verkrijgen binnen de grenzen opgelegd door de ziekte en
de behandeling ervan.
- = meer dan een medisch probleem! Fysieke, sociale, psychische problemen
- Meer dan 1 therapeut nodig
Kwaliteit van leven (QoL) = de perceptie v/e individu van zijn positie in het leven, in de context van de cultuur
en waarde systemen waarin hij leeft en in relatie tot zijn doelen, verwachtingen, normen en zorgen
- Wanneer een persoon, ondanks zijn ziekte, zich gelukkig voelt à QoL is goed
- Aspecten:
o Fysieke
o Emotie
o Sociale
o Cognitieve
- Voorbeeld: als een grootouder in staat is om zijn kinderen op te tillen voelt hij zich geweldig
(emotioneel), hij voelt alsof hij behoort tot zijn familie weer àQoL zal verbeteren.
- è In staat zijn om dingen op te heffen en iets te doen in het dagelijks leven is de basis van het
verbeteren van QoL!
1
, 2. Revalidatiedoelen:
® Succes hangt af van een succesvol resultaat op:
1. Op tijd opsporen van functionele problemen
2. Snel doorverwijzen voor revalidatie
Je moet zo snel mogelijk diagnosticeren waar het functionele probleem van uw patiënt is à Verwijs hem naar
een collega die een professional in dat aspect (psycholoog, diëtist, ...)
4 belangrijke rehab doelen:
1. Herstelzorgdoelen:
o Om de patiënt terug naar zijn ‘premorbid’ te rkijgen met minimale functionale beperkigen
o Je wilt je patiënt terugbrengen naar waar hij was voordat hij kanker kreeg!
o = Een uitdaging! Vaak weet je niet precies waar hij eerder was.
2. Ondersteunende zorgdoelen:
o Om functionele beperkigen te verminderen en blijvende tekorten te compenseren
o Meestal tijdens hun behandeling
o Je wilt permanente tekorten voorkomen
3. Palliatieve behandeling doel:
o = meestal terminale patiënt ® het elimineren of verminderen van complicaties, vooral pijn
o Er is behoefte aan krachtoefeningen, want als ze sterk genoeg zijn om op eigen benen te staan
en in de tuin te lopen ® stijgt QoL
4. Preventief rehabilitatiedoel:
o = Bijvoorbeeld preoperatieve voorlichting over het behoud van kracht en bewegingsbereik in
de bovenste extremiteit na een borstoperatie
o Je weet al dat er een aantal disfuncties gaan zijn en je doet oefening om deze te voorkomen
o Probleem: tijd tussen diagnose en behandeling is vaak minder dan een week ® nauwelijks tijd
om enige verbetering te krijgen
Een hartpatiënt krijgt een standaard revalidatieprogramma
® Maar voor kankerpatiënten is er geen dergelijke standaardprogramma's of richtlijnen beschikbaar
MAAR: er zijn richtlijnen beschikbaar in Nederland (dia 13)
MAAR helaas zijn er altijd problemen met rehab van kankerproblemen :'(
3. Veelvoorkomende revalidatieproblemen bij kankerpatiënten
1. Chemotherapie geïnduceerde bijwerkingen
- Misselijkheid en braken
- Vermoeidheid
- Haaruitval
- Gevoeligheid voor infecties
- Afname van het aantal bloedcellen
o Oefen training verhoogt de totale Hb en celmassa die zuurstof capaciteit verbetert
o Mogelijk mechanisme:
§ Gestimuleerd erythropoiesis met hyperplasie van het hematopoietische beenmerg
§ Verbetering van de hematopoietische micro-omgeving veroorzaakt door exercise en
hormoon-en cytokine-versnelde erythropoiesis.
- Mondzweren en zweren
2
1. Geschiedenis van kanker
- Suggesties dat 3000 v.C. kanker was al aanwezig
- Vandaag: 14,1 miljoen gevallen wereldwijd (2012)
o 8,2 miljoen mensen sterven aan kanker
o Overlevingskans: 50% in Engeland en wales in 2010-2011
- MAAR enorme variatie in overleving tussen kankertypes
o Borstkanker: 70 – 98% overlevingskans
o Alvleesklierkanker: 1 – 21%
o Lange kanker: 5 – 32%
- Algemeen: gem overleving vd meeste voorkomende kankers = 50%
- > 80% vd mensen met een gemakkelijk te diagnosticeren /
behandelen kanker type hebben een hogere overlevingskans
Kanker veranderd van een dodelijke naar een chronische ziekte
® Chronische ziekten hebben nood aan revalidatie!
- Overlevingskans kanker blijft toenemen ® meer overlevenden,
maar met meer problemen
- QoL is het belangrijkste aspect in kanker rehab programma's
Definitie:
Kanker revalidatie = het helpen van een persoon met kanker om zichzelf te helpen om maximale fysieke,
sociale, psychologische en beroepsmatige werking te verkrijgen binnen de grenzen opgelegd door de ziekte en
de behandeling ervan.
- = meer dan een medisch probleem! Fysieke, sociale, psychische problemen
- Meer dan 1 therapeut nodig
Kwaliteit van leven (QoL) = de perceptie v/e individu van zijn positie in het leven, in de context van de cultuur
en waarde systemen waarin hij leeft en in relatie tot zijn doelen, verwachtingen, normen en zorgen
- Wanneer een persoon, ondanks zijn ziekte, zich gelukkig voelt à QoL is goed
- Aspecten:
o Fysieke
o Emotie
o Sociale
o Cognitieve
- Voorbeeld: als een grootouder in staat is om zijn kinderen op te tillen voelt hij zich geweldig
(emotioneel), hij voelt alsof hij behoort tot zijn familie weer àQoL zal verbeteren.
- è In staat zijn om dingen op te heffen en iets te doen in het dagelijks leven is de basis van het
verbeteren van QoL!
1
, 2. Revalidatiedoelen:
® Succes hangt af van een succesvol resultaat op:
1. Op tijd opsporen van functionele problemen
2. Snel doorverwijzen voor revalidatie
Je moet zo snel mogelijk diagnosticeren waar het functionele probleem van uw patiënt is à Verwijs hem naar
een collega die een professional in dat aspect (psycholoog, diëtist, ...)
4 belangrijke rehab doelen:
1. Herstelzorgdoelen:
o Om de patiënt terug naar zijn ‘premorbid’ te rkijgen met minimale functionale beperkigen
o Je wilt je patiënt terugbrengen naar waar hij was voordat hij kanker kreeg!
o = Een uitdaging! Vaak weet je niet precies waar hij eerder was.
2. Ondersteunende zorgdoelen:
o Om functionele beperkigen te verminderen en blijvende tekorten te compenseren
o Meestal tijdens hun behandeling
o Je wilt permanente tekorten voorkomen
3. Palliatieve behandeling doel:
o = meestal terminale patiënt ® het elimineren of verminderen van complicaties, vooral pijn
o Er is behoefte aan krachtoefeningen, want als ze sterk genoeg zijn om op eigen benen te staan
en in de tuin te lopen ® stijgt QoL
4. Preventief rehabilitatiedoel:
o = Bijvoorbeeld preoperatieve voorlichting over het behoud van kracht en bewegingsbereik in
de bovenste extremiteit na een borstoperatie
o Je weet al dat er een aantal disfuncties gaan zijn en je doet oefening om deze te voorkomen
o Probleem: tijd tussen diagnose en behandeling is vaak minder dan een week ® nauwelijks tijd
om enige verbetering te krijgen
Een hartpatiënt krijgt een standaard revalidatieprogramma
® Maar voor kankerpatiënten is er geen dergelijke standaardprogramma's of richtlijnen beschikbaar
MAAR: er zijn richtlijnen beschikbaar in Nederland (dia 13)
MAAR helaas zijn er altijd problemen met rehab van kankerproblemen :'(
3. Veelvoorkomende revalidatieproblemen bij kankerpatiënten
1. Chemotherapie geïnduceerde bijwerkingen
- Misselijkheid en braken
- Vermoeidheid
- Haaruitval
- Gevoeligheid voor infecties
- Afname van het aantal bloedcellen
o Oefen training verhoogt de totale Hb en celmassa die zuurstof capaciteit verbetert
o Mogelijk mechanisme:
§ Gestimuleerd erythropoiesis met hyperplasie van het hematopoietische beenmerg
§ Verbetering van de hematopoietische micro-omgeving veroorzaakt door exercise en
hormoon-en cytokine-versnelde erythropoiesis.
- Mondzweren en zweren
2
