Profielwerkstuk 2019
Groepsdruk onder
19-12-2019
jongeren
Wat is het effect van het geslacht van jongeren en de
leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere
in een groep maakt?
Florien Buitendijk en Madelief Kok
KLAS: H5E
PROFIEL: NATUUR EN GEZONDHEID
VAK: BIOLOGIE
PWS COÖRDINATOR: DHR. V. VAN DIJK
PWS BEGLEIDSTER: MEVR WILLEMSE
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................................................. 1
Samenvatting .................................................................................................................................................... 2
Inleiding .............................................................................................................................................................. 3
Theoretisch kader ........................................................................................................................................... 4
Experimenteel kader ...................................................................................................................................... 9
Hypothese........................................................................................................................................................ 10
Materialenlijst ................................................................................................................................................ 10
Werkwijze ....................................................................................................................................................... 11
Resultaten........................................................................................................................................................ 12
Conclusie .......................................................................................................................................................... 20
Discussie .......................................................................................................................................................... 21
Evaluatie Florien ........................................................................................................................................... 22
Evaluatie Madelief ........................................................................................................................................ 23
Bibliografie ...................................................................................................................................................... 24
Logboek Florien Buitendijk ...................................................................................................................... 25
Logboek Madelief Kok ................................................................................................................................ 26
Bijlage 1: Vragen voor groep 1,2,3 en 4 .............................................................................................. 27
Bijlage 2: Vragenlijst proefcontrole groep .......................................................................................... 30
Bijlage 3: Instructielijst voor complotpersonen + antwoorden vragen .................................. 31
1
,Samenvatting
In dit verslag wordt onderzocht wat de factoren zijn die de beslissingen van jongeren kunnen
beïnvloeden. De onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat is het effect van het geslacht van jongeren
en de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep maakt? De
onderzoeksvraag wordt beantwoord door middel van een opgestelde proef waarbij de
proefpersonen van 14 of 15 jaar verschillende vragen moeten beantwoorden, hierbij wordt bij
één van de vragen groepsdruk uitgeoefend. De proefpersonen worden bij een jongere groep van
12 of 13 jaar en bij een oudere groep van 17 of 18 jaar getest. Vervolgens zijn dezelfde vragen
vergeleken met de antwoorden van de controlegroep die vooraf de proef zijn benaderd. Er
ontstaat een hypothese waaruit wordt verwacht dat meisjes minder snel mee zullen gaan met de
antwoorden van de groep dan jongens. Ook wordt er verwacht dat de proefpersonen sneller
meegaan met beslissingen van de groep als de groep ouder is. Uit de resultaten blijkt dat
jongeren in een oudere groep eerder meegaan met de beslissingen dan bij een jongere groep.
Ook komt er uit het onderzoek naar voren dat jongens eerder meegaan met de groep dan
meisjes. Hoewel het uit het onderzoek is gebleken dat jongens eerder meegaan met een groep
dan meisjes, is dit niet met zekerheid te zeggen omdat de resultaten niet significant zijn.
2
, Inleiding
Jongeren hebben continu te maken met groepsdruk. Meestal onbewust, maar het speelt een
grote rol in de beslissingen die zij in het dagelijkse leven nemen. Groepsdruk is te definiëren als:
de druk of drang die een groep bewust of onbewust uitoefent op een bepaald persoon om het
gedrag van die persoon te veranderen in het gedrag dat overeenkomt met de groep. Het doel van
ons onderzoek is om erachter te komen welk effect het geslacht van jongeren en de leeftijd van
de groep heeft op de beslissingen die een jongere in een groep maakt.
Wij zijn op dit idee gekomen omdat wij ons dagelijks in situaties bevinden waar mensen
bepaalde beslissingen nemen en waarbij wij ons dan afvragen of ze die beslissingen ook hadden
genomen als ze alleen waren geweest, dus zonder een groep. Dit zijn situaties die je continu
tegenkomt op feestjes en tijdens het uitgaan. Wij dachten ook terug aan onze reis naar
Oostenrijk, waar wij verschillende uitdagende activiteiten hebben gedaan. Zouden de leerlingen
die de activiteiten heel spannend vonden, het ook hebben gedaan als ze de activiteiten
individueel moesten uitvoeren? Onze hoofdvraag luidt als volgt: Welk effect heeft het geslacht
van jongeren en de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep maakt?
Er worden verschillende experimentele en theoretische deelvragen beantwoord in ons verslag.
De volgende vier deelvragen worden theoretisch beantwoord:
• Wat is groepsdruk?
• Wat gebeurt er in de hersenen van jongeren die zich in een groep bevinden?
• Wat zijn de verschillende soorten groepsdruk?
• Wat zijn de effecten van groepsdruk op een individu?
• Hoe kan de groep en het individu zich aan groepsdruk ontworstelen?
Om uiteindelijk een antwoord te krijgen op de hoofdvraag, hebben wij een experiment
opgesteld. De deelvragen hieronder worden experimenteel beantwoord:
• Welk effect heeft het geslacht van jongeren op de beslissingen die een jongere in een
groep maakt?
• Welk effect heeft de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep
maakt?
In dit profielwerkstuk gaan wij een aantal deelvragen theoretisch beantwoorden; de
antwoorden op deze vragen zijn te vinden onder het kopje “Theorie”. De andere deelvragen gaan
wij beantwoorden door een onderzoek uit te voeren. Wij maken een vragenlijst en laten deze
beantwoorden door een groep proefpersonen tussen de 14 en 15 jaar oud. Er zijn 5
complotpersonen en 1 proefpersoon aanwezig in een lokaal. Bij vraag drie van de test wordt er
groepsdruk uitgeoefend op de proefpersoon door de leerlingen die in het complot zitten. Ons
onderzoek is op te delen in 4 groepen, hierbij wordt het geslacht van de proefpersonen en de
leeftijd van de complotpersonen steeds afgewisseld. Onder het kopje “Werkwijze” is
gedetailleerde uitleg te vinden over ons experiment. Na het experiment analyseren wij de
antwoorden en worden deze resultaten weergegeven in verschillende tabellen en grafieken.
Hieruit kunnen wij vervolgens een conclusie trekken en zullen wij deze uitgebreid onderbouwen
in de discussie.
3
Groepsdruk onder
19-12-2019
jongeren
Wat is het effect van het geslacht van jongeren en de
leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere
in een groep maakt?
Florien Buitendijk en Madelief Kok
KLAS: H5E
PROFIEL: NATUUR EN GEZONDHEID
VAK: BIOLOGIE
PWS COÖRDINATOR: DHR. V. VAN DIJK
PWS BEGLEIDSTER: MEVR WILLEMSE
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................................................. 1
Samenvatting .................................................................................................................................................... 2
Inleiding .............................................................................................................................................................. 3
Theoretisch kader ........................................................................................................................................... 4
Experimenteel kader ...................................................................................................................................... 9
Hypothese........................................................................................................................................................ 10
Materialenlijst ................................................................................................................................................ 10
Werkwijze ....................................................................................................................................................... 11
Resultaten........................................................................................................................................................ 12
Conclusie .......................................................................................................................................................... 20
Discussie .......................................................................................................................................................... 21
Evaluatie Florien ........................................................................................................................................... 22
Evaluatie Madelief ........................................................................................................................................ 23
Bibliografie ...................................................................................................................................................... 24
Logboek Florien Buitendijk ...................................................................................................................... 25
Logboek Madelief Kok ................................................................................................................................ 26
Bijlage 1: Vragen voor groep 1,2,3 en 4 .............................................................................................. 27
Bijlage 2: Vragenlijst proefcontrole groep .......................................................................................... 30
Bijlage 3: Instructielijst voor complotpersonen + antwoorden vragen .................................. 31
1
,Samenvatting
In dit verslag wordt onderzocht wat de factoren zijn die de beslissingen van jongeren kunnen
beïnvloeden. De onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat is het effect van het geslacht van jongeren
en de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep maakt? De
onderzoeksvraag wordt beantwoord door middel van een opgestelde proef waarbij de
proefpersonen van 14 of 15 jaar verschillende vragen moeten beantwoorden, hierbij wordt bij
één van de vragen groepsdruk uitgeoefend. De proefpersonen worden bij een jongere groep van
12 of 13 jaar en bij een oudere groep van 17 of 18 jaar getest. Vervolgens zijn dezelfde vragen
vergeleken met de antwoorden van de controlegroep die vooraf de proef zijn benaderd. Er
ontstaat een hypothese waaruit wordt verwacht dat meisjes minder snel mee zullen gaan met de
antwoorden van de groep dan jongens. Ook wordt er verwacht dat de proefpersonen sneller
meegaan met beslissingen van de groep als de groep ouder is. Uit de resultaten blijkt dat
jongeren in een oudere groep eerder meegaan met de beslissingen dan bij een jongere groep.
Ook komt er uit het onderzoek naar voren dat jongens eerder meegaan met de groep dan
meisjes. Hoewel het uit het onderzoek is gebleken dat jongens eerder meegaan met een groep
dan meisjes, is dit niet met zekerheid te zeggen omdat de resultaten niet significant zijn.
2
, Inleiding
Jongeren hebben continu te maken met groepsdruk. Meestal onbewust, maar het speelt een
grote rol in de beslissingen die zij in het dagelijkse leven nemen. Groepsdruk is te definiëren als:
de druk of drang die een groep bewust of onbewust uitoefent op een bepaald persoon om het
gedrag van die persoon te veranderen in het gedrag dat overeenkomt met de groep. Het doel van
ons onderzoek is om erachter te komen welk effect het geslacht van jongeren en de leeftijd van
de groep heeft op de beslissingen die een jongere in een groep maakt.
Wij zijn op dit idee gekomen omdat wij ons dagelijks in situaties bevinden waar mensen
bepaalde beslissingen nemen en waarbij wij ons dan afvragen of ze die beslissingen ook hadden
genomen als ze alleen waren geweest, dus zonder een groep. Dit zijn situaties die je continu
tegenkomt op feestjes en tijdens het uitgaan. Wij dachten ook terug aan onze reis naar
Oostenrijk, waar wij verschillende uitdagende activiteiten hebben gedaan. Zouden de leerlingen
die de activiteiten heel spannend vonden, het ook hebben gedaan als ze de activiteiten
individueel moesten uitvoeren? Onze hoofdvraag luidt als volgt: Welk effect heeft het geslacht
van jongeren en de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep maakt?
Er worden verschillende experimentele en theoretische deelvragen beantwoord in ons verslag.
De volgende vier deelvragen worden theoretisch beantwoord:
• Wat is groepsdruk?
• Wat gebeurt er in de hersenen van jongeren die zich in een groep bevinden?
• Wat zijn de verschillende soorten groepsdruk?
• Wat zijn de effecten van groepsdruk op een individu?
• Hoe kan de groep en het individu zich aan groepsdruk ontworstelen?
Om uiteindelijk een antwoord te krijgen op de hoofdvraag, hebben wij een experiment
opgesteld. De deelvragen hieronder worden experimenteel beantwoord:
• Welk effect heeft het geslacht van jongeren op de beslissingen die een jongere in een
groep maakt?
• Welk effect heeft de leeftijd van de groep op de beslissingen die een jongere in een groep
maakt?
In dit profielwerkstuk gaan wij een aantal deelvragen theoretisch beantwoorden; de
antwoorden op deze vragen zijn te vinden onder het kopje “Theorie”. De andere deelvragen gaan
wij beantwoorden door een onderzoek uit te voeren. Wij maken een vragenlijst en laten deze
beantwoorden door een groep proefpersonen tussen de 14 en 15 jaar oud. Er zijn 5
complotpersonen en 1 proefpersoon aanwezig in een lokaal. Bij vraag drie van de test wordt er
groepsdruk uitgeoefend op de proefpersoon door de leerlingen die in het complot zitten. Ons
onderzoek is op te delen in 4 groepen, hierbij wordt het geslacht van de proefpersonen en de
leeftijd van de complotpersonen steeds afgewisseld. Onder het kopje “Werkwijze” is
gedetailleerde uitleg te vinden over ons experiment. Na het experiment analyseren wij de
antwoorden en worden deze resultaten weergegeven in verschillende tabellen en grafieken.
Hieruit kunnen wij vervolgens een conclusie trekken en zullen wij deze uitgebreid onderbouwen
in de discussie.
3
