H1: Introductie van Management en Organisatie
Organisatiekunde
De wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van en in organisaties en de wijze
waarop organisaties bestuurd kunnen worden.
Interdisciplinair: maakt gebruik van kennis en ervaring uit andere vakgebieden (disciplines).
Gedrag van organisaties
Mensen in een organisatie goed laten samenwerken voor een bepaald doel. Elke organisatie realiseert
zijn doelen op een andere manier.
Management
Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Organiseren
Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Manager
Een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Organisatie
Een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Bedrijf
Een organisatie die goederen of diensten produceert en daarmee voorziet in een maatschappelijke
behoefte.
Onderneming
Een bedrijf met als belangrijkste doel het maken van winst.
Profitorganisatie
Doelstelling is het maken van winst.
Non-profitorganisatie
Doelstelling is het vervullen van een maatschappelijke behoefte.
,Rechtsvorm
De juridische wijze waarop natuurlijke personen, rechtspersonen of combinaties daarvan samenwerken
met het oog op een gemeenschappelijk doel of belang.
Natuurlijke personen
Echte mensen van vlees en bloed
Rechtsvormen voor natuurlijke personen zijn:
• Eenmanszaak
Bij de rechtsvorm eenmanszaak is één persoon de eigenaar van de onderneming.
• Maatschap
Als twee of meer personen een specifieke samenwerking aangaan, spreken we van een maatschap.
• Vennootschap onder firma (vof)
De vennootschap onder firma is een ondernemingsvorm waarbij twee of meer personen (firmanten) een
samenwerkingsverband aangaan om onder een gemeenschappelijke naam een bedrijf uit te oefenen.
• Commanditaire vennootschap (cv)
Het bijzondere van de commanditaire vennootschap is dat er twee soorten firmanten zijn: beherende en
stille vennoten. Beherende vennoten hebben de dagelijkse leiding, stille vennoten zijn alleen financieel
betrokken.
,Rechtspersoon
Een juridische constructie waardoor een organisatie volwaardig en handelingsbekwaam op kan treden in
het rechtsverkeer met alle rechten en plichten van dien.
Rechtspersonen zijn in drie categorieën te verdelen:
1. Privaatrechtelijke rechtspersonen.
2. Publiekrechtelijke rechtspersonen (bijvoorbeeld een ministerie, provincie, gemeente, waterschap,
publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, zelfstandig bestuursorgaan).
3. Kerkgenootschappen.
Privaatrechtelijke rechtspersonen zijn:
• Naamloze vennootschap
Een naamloze vennootschap (nv) is een rechtspersoon waarvan het kapitaal verdeeld is in aandelen die
in beginsel vrij overdraagbaar zijn.
• Besloten vennootschap
Een besloten vennootschap (bv) met beperkte aansprakelijkheid is een rechtspersoon waarvan het
maatschappelijk kapitaal verdeeld is in aandelen die niet vrij overdraagbaar zijn; de aandelen staan op
naam.
• Coöperatie
Een coöperatie is een vorm van zelforganisatie van producenten of verbruikers, gericht op het vergroten
van de economische macht en het behalen van schaalvoordeel.
• Vereniging
Men spreekt van een vereniging als twee of meer personen volgens vastgestelde regels samenwerken
voor een bepaald doel.
• Stichting
Een stichting is een organisatie die erop gericht is een bepaald – meestal sociaal of ideëel – doel te
verwezenlijken.
, H2: Strategie
Strategie
De lange termijn doelen van een organisatie en de inzet van middelen en activiteiten om die doelen te
realiseren.
Strategie volgens Porter
“Concurrentiestrategie is een combinatie van einddoelen, waar een bedrijf naar streeft en de middelen
(het beleid) waarmee men tracht om deze te realiseren”.
Beleid
Het aangeven van de richting waarin, de wijze waarop en de middelen waarmee de organisatie haar
doelen wil realiseren.
Afnemer
Een klant of consument die bepaalde producten of diensten aanschaft.
Porter stelt dat strategie te maken heeft met de concurrentiepositie, met jezelf onderscheiden in de
ogen van de afnemer.
Effectiviteit (doeltreffendheid)
De mate waarin de beoogde doelen daadwerkelijk worden behaald.
Efficiëntie (doelmatigheid)
De mate waarin activiteiten tegen de laagst mogelijke offers worden uitgevoerd.
Strategie volgens Hamel en Prahalad
Hamel en Prahalad 1994
Kerncompetenties/kernbekwaamheden
Unieke en voor de markt relevante bekwaamheden die de essentie vormen van concurrentievoordeel.
1. Ze zijn moeilijk te imiteren door andere ondernemingen.
2. Ze moeten de koper voordeel verschaffen en waardevol zijn.
3. Men kan de kernbekwaamheden in veel verschillende markten en producten toepassen.
Strategie volgens Mintzberg
Henry Mintzberg 1987
Hij stelt vijf strategieën:
De eerste twee P’s, plan en patroon, hebben betrekking op de factor tijd.
1. Plan
Strategie als plan benadrukt dat een strategie een richting aangeeft en acties benoemt. Het gaat hierbij
om vooruitkijken: de beoogde strategie.
2. Patroon
Strategie als patroon kijkt terug en beschrijft de in het verleden uitgevoerde acties als consequent
gedrag in de loop van de tijd. Het gaat hierbij om terugkijken: de gerealiseerde strategie.
Organisatiekunde
De wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van en in organisaties en de wijze
waarop organisaties bestuurd kunnen worden.
Interdisciplinair: maakt gebruik van kennis en ervaring uit andere vakgebieden (disciplines).
Gedrag van organisaties
Mensen in een organisatie goed laten samenwerken voor een bepaald doel. Elke organisatie realiseert
zijn doelen op een andere manier.
Management
Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Organiseren
Het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Manager
Een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken.
Organisatie
Een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Bedrijf
Een organisatie die goederen of diensten produceert en daarmee voorziet in een maatschappelijke
behoefte.
Onderneming
Een bedrijf met als belangrijkste doel het maken van winst.
Profitorganisatie
Doelstelling is het maken van winst.
Non-profitorganisatie
Doelstelling is het vervullen van een maatschappelijke behoefte.
,Rechtsvorm
De juridische wijze waarop natuurlijke personen, rechtspersonen of combinaties daarvan samenwerken
met het oog op een gemeenschappelijk doel of belang.
Natuurlijke personen
Echte mensen van vlees en bloed
Rechtsvormen voor natuurlijke personen zijn:
• Eenmanszaak
Bij de rechtsvorm eenmanszaak is één persoon de eigenaar van de onderneming.
• Maatschap
Als twee of meer personen een specifieke samenwerking aangaan, spreken we van een maatschap.
• Vennootschap onder firma (vof)
De vennootschap onder firma is een ondernemingsvorm waarbij twee of meer personen (firmanten) een
samenwerkingsverband aangaan om onder een gemeenschappelijke naam een bedrijf uit te oefenen.
• Commanditaire vennootschap (cv)
Het bijzondere van de commanditaire vennootschap is dat er twee soorten firmanten zijn: beherende en
stille vennoten. Beherende vennoten hebben de dagelijkse leiding, stille vennoten zijn alleen financieel
betrokken.
,Rechtspersoon
Een juridische constructie waardoor een organisatie volwaardig en handelingsbekwaam op kan treden in
het rechtsverkeer met alle rechten en plichten van dien.
Rechtspersonen zijn in drie categorieën te verdelen:
1. Privaatrechtelijke rechtspersonen.
2. Publiekrechtelijke rechtspersonen (bijvoorbeeld een ministerie, provincie, gemeente, waterschap,
publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, zelfstandig bestuursorgaan).
3. Kerkgenootschappen.
Privaatrechtelijke rechtspersonen zijn:
• Naamloze vennootschap
Een naamloze vennootschap (nv) is een rechtspersoon waarvan het kapitaal verdeeld is in aandelen die
in beginsel vrij overdraagbaar zijn.
• Besloten vennootschap
Een besloten vennootschap (bv) met beperkte aansprakelijkheid is een rechtspersoon waarvan het
maatschappelijk kapitaal verdeeld is in aandelen die niet vrij overdraagbaar zijn; de aandelen staan op
naam.
• Coöperatie
Een coöperatie is een vorm van zelforganisatie van producenten of verbruikers, gericht op het vergroten
van de economische macht en het behalen van schaalvoordeel.
• Vereniging
Men spreekt van een vereniging als twee of meer personen volgens vastgestelde regels samenwerken
voor een bepaald doel.
• Stichting
Een stichting is een organisatie die erop gericht is een bepaald – meestal sociaal of ideëel – doel te
verwezenlijken.
, H2: Strategie
Strategie
De lange termijn doelen van een organisatie en de inzet van middelen en activiteiten om die doelen te
realiseren.
Strategie volgens Porter
“Concurrentiestrategie is een combinatie van einddoelen, waar een bedrijf naar streeft en de middelen
(het beleid) waarmee men tracht om deze te realiseren”.
Beleid
Het aangeven van de richting waarin, de wijze waarop en de middelen waarmee de organisatie haar
doelen wil realiseren.
Afnemer
Een klant of consument die bepaalde producten of diensten aanschaft.
Porter stelt dat strategie te maken heeft met de concurrentiepositie, met jezelf onderscheiden in de
ogen van de afnemer.
Effectiviteit (doeltreffendheid)
De mate waarin de beoogde doelen daadwerkelijk worden behaald.
Efficiëntie (doelmatigheid)
De mate waarin activiteiten tegen de laagst mogelijke offers worden uitgevoerd.
Strategie volgens Hamel en Prahalad
Hamel en Prahalad 1994
Kerncompetenties/kernbekwaamheden
Unieke en voor de markt relevante bekwaamheden die de essentie vormen van concurrentievoordeel.
1. Ze zijn moeilijk te imiteren door andere ondernemingen.
2. Ze moeten de koper voordeel verschaffen en waardevol zijn.
3. Men kan de kernbekwaamheden in veel verschillende markten en producten toepassen.
Strategie volgens Mintzberg
Henry Mintzberg 1987
Hij stelt vijf strategieën:
De eerste twee P’s, plan en patroon, hebben betrekking op de factor tijd.
1. Plan
Strategie als plan benadrukt dat een strategie een richting aangeeft en acties benoemt. Het gaat hierbij
om vooruitkijken: de beoogde strategie.
2. Patroon
Strategie als patroon kijkt terug en beschrijft de in het verleden uitgevoerde acties als consequent
gedrag in de loop van de tijd. Het gaat hierbij om terugkijken: de gerealiseerde strategie.
