2018
Samenvatting Klinische psychologie
Naam:
Email:Studentnummer: Naam Studiecoach:
Klascode:Naam opleiding:Verpleegkunde
Deeltijd
opleidingLocatie school:Hogeschool…
Naam docent:
Datum: 13-11-2018
, Klinische psychologie
Inhoud
Hoofdstuk 1 Klinische psychologie en ‘abnormaal’ gedrag.....................................................................3
Hoofdstuk 9 Classificatie.........................................................................................................................4
9.2 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5.............................................................5
9.3 International classification of Diseases (ICD-10)...........................................................................8
Hoofdstuk 11 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen..........................................8
11.1 De autismespectrumstoornis bij volwassenen............................................................................8
11.2 ADHD bij volwassenen..............................................................................................................10
Hoofdstuk 12 Depressieve- en bipolaire stemmingsstoornissen..........................................................12
12.1 De DSM-5 classificatie van stemmingsstoornissen...................................................................12
12.2 Depressieve stemmingsstoornissen..........................................................................................12
12.3 Bipolaire-stemmingsstoornissen...............................................................................................14
Hoofdstuk 13 Angststoornissen............................................................................................................18
13.1 Angst.........................................................................................................................................18
13.2 Angststoornissen......................................................................................................................18
13.2.1 Seperatieangststoornis..........................................................................................................19
13.2.2 Selectief mutisme..................................................................................................................19
13.2.3 Specifieke fobie......................................................................................................................19
13.2.4 Sociale-angststoornis.............................................................................................................19
13.2.5 Paniekstoornis.......................................................................................................................20
13.2.6 Agorafobie.............................................................................................................................20
13.2.7 Gegeneraliseerde-angststoornis............................................................................................21
Hoofdstuk 14 Middelgebonden stoornissen en verslaving...................................................................24
14.1 kenmerken van een stoornis in het gebruik van een middel....................................................24
14.1.1 Aan een middel gebonden stoornis...................................................................................25
14.1.2 Waar raken mensen aan verslaafd?...................................................................................25
14.1.3 Niet aan middelen gebonden verslaving............................................................................27
Hoofdstuk 15 Somatisch symptoomstoornis en verwante stoornissen................................................29
Hoofdstuk 16 Slapen en waken en slaapstoornissen............................................................................35
16.1 De regeling van slapen en waken.............................................................................................35
16.2 De normale slaap......................................................................................................................36
16.3 Het slaap-waakritme.................................................................................................................37
1
, 16.4 klinisch beeld, diagnostiek en behandeling..............................................................................37
16.4.5 Slaapapneu........................................................................................................................38
16.4.10 Andere arousalstoornissen..............................................................................................40
Hoofdstuk 17 Eetstoornis.....................................................................................................................41
17.4 Overige eet- en voedingsstoornis.............................................................................................42
Hoofdstuk 18 Disruptieve-, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen..................................43
18.1 Oppositionele-opstandige stoornis (OOS)................................................................................43
18.2 Periodiek explosieve stoornis (PES)..........................................................................................44
18.3 normoverschrijdend-gedragsstoornis.......................................................................................45
18.4 Pyromanie.................................................................................................................................47
18.5 Kleptomanie.............................................................................................................................47
Hoofdstuk 20 Schizofreniespectrum en andere psychotische stoornissen...........................................48
Hoofdstuk 21 Trauma- en stressgerelateerde stoornissen...................................................................53
21.1 Posttraumatische-stressstoornis...............................................................................................53
21.2 Acute-stressstoornis.................................................................................................................54
21.3 Aanpassingsstoornis.................................................................................................................55
21.4 Assessment van posttraumatische stress.................................................................................55
Hoofdstuk 24 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen........................................................57
24.1 Obsessieve compulsieve stoornis.............................................................................................57
24.2 Verzamelstoornis (Hoarding disorder)......................................................................................58
24.3 Morfodysfore stoornis (Body Dysmorphic Disorder, BDD).......................................................60
24.4 Trichotillomanie en excoriatiestoornis.....................................................................................60
Hoofdstuk 25 Persoonlijkheidsstoornissen...........................................................................................62
25.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen?.....................................................................................62
2
, Hoofdstuk 1 Klinische psychologie en ‘abnormaal’
gedrag
Afwijkingen van de norm kunnen betrekking hebben op verschillende aspecten van het menselijk
functioneren.
Individuele persoon Afwijkend gedrag (bijv. excessief drinken)
Afwijkende gedachten (bijv. dwanggedachten)
Afwijkende belevingen (bijv. extreme angsten)
Relaties met andere mensen Overbezorgde moeder om haar kinderen
man extreem agressief tegen zijn vrouw,
student die zich overmatig onttrekt aan contacten met
medestudenten.
Deze afwijkingen hebben vaak weer invloed op het gedrag, de
gedachten en belevingen binnen de individu.
Basisdisciplines van de psychologie: kennis van de ‘normale’ psychologische functies (zoals
waarnemen, denken en geheugen), van de ‘normale’ ontwikkeling, van de sociale psychologie en de
persoonlijkheidspsychologie is nodig om afwijkingen van de norm te kunnen vaststellen en begrijpen.
Klinische psycholoog Academische opleiding in de psychologie (4+2=6 jaar totaal)
Psychiater Academische opleiding geneeskunde (6+4=10 jaar totaal)
Zeven factoren die bepalen of gedrag als abnormaal of pathologisch wordt beschouwd.
1. Persoonlijk lijden
2. De (dis) functionaliteit van het gedrag
3. irrationeel of onbegrijpelijk gedrag
4. Onvoorspelbaarheid en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel bij anderen teweegbrengt
7. Het overtreden van morele normen
Definitie van psychische stoornissen: Nadruk ligt op de nadelige gevolgen die een gedrags- of
psychologisch syndroom (groep van samenhangende symptomen) voor de betrokkene kan hebben.
3 uitsluitende omstandigheden voor mentale stoornissen:
1. de te verwachten en cultureel aanvaarde (beperkte rouwreacties)
reacties
2. langdurig deviant gedrag (milieu activisten, strijders voor de acceptatie
van homoseksualiteit, religieuze activiteiten)
3. het afwijkende gedrag moet niet voortkomen (excentrieke kunstenaars)
uit een persoonlijk conflict tussen het individu
en de maatschappij.
Modellen om onderscheid te maken tussen ‘normaal’ en ‘abnormaal’ gedrag.
Het statisch model Menselijke eigenschappen min of meer normaal verdeeld zijn.
Het medisch of ziektemodel Somatogeen: lichamelijke aandoening
Psychogeen: psychische stoornissen
Onderliggende mechanismen te bestrijden.
Aantoonbaar organische oorsprong.
Het leer- of onderwijsmodel Stoornis ontstaan door verkeerd verlopen leerprocessen. Individu
3
Samenvatting Klinische psychologie
Naam:
Email:Studentnummer: Naam Studiecoach:
Klascode:Naam opleiding:Verpleegkunde
Deeltijd
opleidingLocatie school:Hogeschool…
Naam docent:
Datum: 13-11-2018
, Klinische psychologie
Inhoud
Hoofdstuk 1 Klinische psychologie en ‘abnormaal’ gedrag.....................................................................3
Hoofdstuk 9 Classificatie.........................................................................................................................4
9.2 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5.............................................................5
9.3 International classification of Diseases (ICD-10)...........................................................................8
Hoofdstuk 11 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen..........................................8
11.1 De autismespectrumstoornis bij volwassenen............................................................................8
11.2 ADHD bij volwassenen..............................................................................................................10
Hoofdstuk 12 Depressieve- en bipolaire stemmingsstoornissen..........................................................12
12.1 De DSM-5 classificatie van stemmingsstoornissen...................................................................12
12.2 Depressieve stemmingsstoornissen..........................................................................................12
12.3 Bipolaire-stemmingsstoornissen...............................................................................................14
Hoofdstuk 13 Angststoornissen............................................................................................................18
13.1 Angst.........................................................................................................................................18
13.2 Angststoornissen......................................................................................................................18
13.2.1 Seperatieangststoornis..........................................................................................................19
13.2.2 Selectief mutisme..................................................................................................................19
13.2.3 Specifieke fobie......................................................................................................................19
13.2.4 Sociale-angststoornis.............................................................................................................19
13.2.5 Paniekstoornis.......................................................................................................................20
13.2.6 Agorafobie.............................................................................................................................20
13.2.7 Gegeneraliseerde-angststoornis............................................................................................21
Hoofdstuk 14 Middelgebonden stoornissen en verslaving...................................................................24
14.1 kenmerken van een stoornis in het gebruik van een middel....................................................24
14.1.1 Aan een middel gebonden stoornis...................................................................................25
14.1.2 Waar raken mensen aan verslaafd?...................................................................................25
14.1.3 Niet aan middelen gebonden verslaving............................................................................27
Hoofdstuk 15 Somatisch symptoomstoornis en verwante stoornissen................................................29
Hoofdstuk 16 Slapen en waken en slaapstoornissen............................................................................35
16.1 De regeling van slapen en waken.............................................................................................35
16.2 De normale slaap......................................................................................................................36
16.3 Het slaap-waakritme.................................................................................................................37
1
, 16.4 klinisch beeld, diagnostiek en behandeling..............................................................................37
16.4.5 Slaapapneu........................................................................................................................38
16.4.10 Andere arousalstoornissen..............................................................................................40
Hoofdstuk 17 Eetstoornis.....................................................................................................................41
17.4 Overige eet- en voedingsstoornis.............................................................................................42
Hoofdstuk 18 Disruptieve-, impulsbeheersings- en andere gedragsstoornissen..................................43
18.1 Oppositionele-opstandige stoornis (OOS)................................................................................43
18.2 Periodiek explosieve stoornis (PES)..........................................................................................44
18.3 normoverschrijdend-gedragsstoornis.......................................................................................45
18.4 Pyromanie.................................................................................................................................47
18.5 Kleptomanie.............................................................................................................................47
Hoofdstuk 20 Schizofreniespectrum en andere psychotische stoornissen...........................................48
Hoofdstuk 21 Trauma- en stressgerelateerde stoornissen...................................................................53
21.1 Posttraumatische-stressstoornis...............................................................................................53
21.2 Acute-stressstoornis.................................................................................................................54
21.3 Aanpassingsstoornis.................................................................................................................55
21.4 Assessment van posttraumatische stress.................................................................................55
Hoofdstuk 24 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen........................................................57
24.1 Obsessieve compulsieve stoornis.............................................................................................57
24.2 Verzamelstoornis (Hoarding disorder)......................................................................................58
24.3 Morfodysfore stoornis (Body Dysmorphic Disorder, BDD).......................................................60
24.4 Trichotillomanie en excoriatiestoornis.....................................................................................60
Hoofdstuk 25 Persoonlijkheidsstoornissen...........................................................................................62
25.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen?.....................................................................................62
2
, Hoofdstuk 1 Klinische psychologie en ‘abnormaal’
gedrag
Afwijkingen van de norm kunnen betrekking hebben op verschillende aspecten van het menselijk
functioneren.
Individuele persoon Afwijkend gedrag (bijv. excessief drinken)
Afwijkende gedachten (bijv. dwanggedachten)
Afwijkende belevingen (bijv. extreme angsten)
Relaties met andere mensen Overbezorgde moeder om haar kinderen
man extreem agressief tegen zijn vrouw,
student die zich overmatig onttrekt aan contacten met
medestudenten.
Deze afwijkingen hebben vaak weer invloed op het gedrag, de
gedachten en belevingen binnen de individu.
Basisdisciplines van de psychologie: kennis van de ‘normale’ psychologische functies (zoals
waarnemen, denken en geheugen), van de ‘normale’ ontwikkeling, van de sociale psychologie en de
persoonlijkheidspsychologie is nodig om afwijkingen van de norm te kunnen vaststellen en begrijpen.
Klinische psycholoog Academische opleiding in de psychologie (4+2=6 jaar totaal)
Psychiater Academische opleiding geneeskunde (6+4=10 jaar totaal)
Zeven factoren die bepalen of gedrag als abnormaal of pathologisch wordt beschouwd.
1. Persoonlijk lijden
2. De (dis) functionaliteit van het gedrag
3. irrationeel of onbegrijpelijk gedrag
4. Onvoorspelbaarheid en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel bij anderen teweegbrengt
7. Het overtreden van morele normen
Definitie van psychische stoornissen: Nadruk ligt op de nadelige gevolgen die een gedrags- of
psychologisch syndroom (groep van samenhangende symptomen) voor de betrokkene kan hebben.
3 uitsluitende omstandigheden voor mentale stoornissen:
1. de te verwachten en cultureel aanvaarde (beperkte rouwreacties)
reacties
2. langdurig deviant gedrag (milieu activisten, strijders voor de acceptatie
van homoseksualiteit, religieuze activiteiten)
3. het afwijkende gedrag moet niet voortkomen (excentrieke kunstenaars)
uit een persoonlijk conflict tussen het individu
en de maatschappij.
Modellen om onderscheid te maken tussen ‘normaal’ en ‘abnormaal’ gedrag.
Het statisch model Menselijke eigenschappen min of meer normaal verdeeld zijn.
Het medisch of ziektemodel Somatogeen: lichamelijke aandoening
Psychogeen: psychische stoornissen
Onderliggende mechanismen te bestrijden.
Aantoonbaar organische oorsprong.
Het leer- of onderwijsmodel Stoornis ontstaan door verkeerd verlopen leerprocessen. Individu
3
