Hoorcollege aantekeningen Onderzoeksmethoden Theorie en Ethiek

Aantekeningen hoorcolleges onderzoeksmethoden:
theorie en ethiek
College 1: (H1, H2, H10, H11, H14)
De wetenschappelijke methode:

- Regels
- Assumpties
- Procedures
- Data verzameling
- Data analyseren
- Data delen
- Conclusies trekken

Intuïtie; denkfouten lastige vragen vervangen door eenvoudige vragen

Selectieve aandacht;

- Perceptie
- Verwachtingen; waarden, cultuur, opvoeding
- We zien alleen waar we onze aandacht op richten en dit wordt beïnvloedt door waarden,
cultuur, opvoeding ect. Wat jij belangrijk vindt stuurt waar je op let.

Confirmation bias;

- Zien wat we willen zien
- Selectief herinneren

Wetenschappelijk onderzoek;

- Kijken naar de bewijzen zonder vooroordelen
- Kunnen wij dat wel? (confirmation bias)
- Objectieve observaties (empirisch onderzoek)
- Niet verwarren met waarde; persoonlijke opvatting

David Hume (1711-1776): wetenschap is beschrijvend en vanuit die beschrijving kun je niet tot
morele of normatieve uitspraken komen.

Standford prisoner experiment (Zimbardo):

- Onze omgeving bepaald of we een goed of slecht mens zijn. Het slechte zit in eenieder
- Lucifer effect
- Validiteit; meet je wat je beoogt te meten
 Controle
 Steekproef (gender, culturele achtergrond, selection bias, te kleine steekproef)
 Externe invloeden (Zimbardo was de gevangenisbaas  reaction bias, demand
characteristics)
- Onethisch onderzoek

Wetenschappelijke discussie;

- Replicatie (herhalen, toevoegen, aanpassen)
- Accumulatie van kennis

,Hoe komen we tot ideeën:

- Inductie; van specifiek naar algemeen
 Observaties in de wereld
 Patroon onderzoeken
 Hypothese
 Theorie
 Probleem van de inductie; voorspelling over de toekomst op basis van inductie
- Deductie; van algemeen naar specifiek
 Theorie
 Hypothese
 Observatie
 Confirmeren

Confirmeren versus falsifiëren (Popper)

- Bewijs dat een theorie klopt
confirmeren
- Bewijs dat een theorie niet klopt
falsificeren

De wetenschappelijke methode; zoektocht
naar wetmatigheden

- Fundamenteel onderzoek
- Toegepast onderzoek

Wetenschappelijke theorieën; algemene uitspraak over de relatie tussen variabelen

- Moet toetsbaar zijn  niet (direct) toetsbaar? Dan hooguit een hypothese
- Daarom specifiek

Operationele definitie (construct);

- Wat is het precies

Wetenschappelijke theorieën zijn;

- Toetsbaar
- Simpel; de wet van de spaarzaamheid

Eaterlin paradox (1974) waarneming

- Theorie van de afnemende meeropbrengst welvaart-geluk
- Je wordt gelukkiger naar mate je rijkdom toeneemt, tot op bepaalde hoogte

Hypothese;

- Voorspelingen op basis van een theorie, over uitkomsten van onderzoek
- Nodig voor het testen of toetsen van een theorie
- Correlatie
- Causaliteit (A veroorzaakt B)

,Onderzoeksdesign;

- Methode om data te…
 Verzamelen
 Analyseren
 Interpreteren

Onderzoeksdesign in de gedragswetenschappen

- Beschrijvend onderzoek (survey/interview, naturalistische observatie)
 Moment opname van hoe het nu gaat
 Kwantitatief; vragenlijst
 Kwalitatief; interviews
 Naturalistische observatie (kwalitatief en kwantitatief)
 Case study
 Voordelen beschrijvend onderzoek; gewoon observeren, geen lab nodig
 Nadelen; geen controle, geen experimenteel
onderzoek dus geen causaliteit
- Correlatie-onderzoek
- Experimenteel onderzoek
 Causaal verband aantonen: onafhankelijke variabel
 oorzaak, afhankelijke variabel  gevolg
 Een variabel one-way design
 Meerdere variabelen factorial designs



College 2: (H5, H6, H12, H13, Appendix A)
Typen onderzoek:

- Kwalitatief; beschrijvend onderzoek
- Kwantitatief; correlationeel en
experimenteel onderzoek

Experimenten basiskenmerken;

- Systematisch variëren onafhankelijke
variabele causaliteit
- Random toewijzen aan condities
- Hoge interne validiteit theorieën toetsen

Voordelen experimenten;

- Controle voor individuele verschillen
 Random toekennen deelnemers
- Dingen observeren die buiten lab niet te observeren zijn: priming, fysiologische reacties zoals
hartslag, spierspanning
- Interacties toetsen (hebt controle)
- Confounding variabelen minimale rol
 Onder controle houden of meten

Hoofdeffecten (verschillen op een bepaalde afhankelijke variabele) en interactie-effecten (als de
lijnen niet parallel lopen).

, Confounding variables, extraneous variables, error (verstorende variabelen):

- Confounding variabele is variabele die systematisch varieert met onafhankelijke variabele en
zelf invloed uitoefent op afhankelijke variabele
 Procedural confounds; onbedoeld meerdere variabelen tegelijkertijd manipuleren
 Operational confounds; onjuist operationaliseren van manipulatie, meet je wat je wil
meten

Voorkomen confounds;

- Laboratorium onderzoek
- Random assignment
- Voorkomen van procedurele en operationele confounds;
 Andere variabele(n)?
 Construct?

Minimaliseren effect van verstorende variabelen:

- Noise (random error); externe variabele die de afhankelijke variabele beïnvloedt en niet
systematisch varieert over condities (i.t.t. confounds)
 Individuele verschillen;
 Gebruik dus homogene groepen
 Denk om externe validiteit
 Kenmerken context
- Maakt effect onafhankelijke variabele moeilijk aantoonbaar

Nadeel experiment;

- Externe validiteit; generaliseerbaarheid
 Artificieel

Oplossing:

- Mundane realism; experimenteren in
(fysieke) omgeving die vergelijkbaar is met
werkelijkheid
 Gevangenis experiment (Zimbardo)
 Gehoorzaamheid (Hofling et al., 1966)
- Experimental realism: experiment zo
inrichten dat mensen betrokken zijn, en zich realistisch gedragen, setting vaak duidelijk een
experiment.
 Ash lijn experiment

Externe validiteit; mate waarin onderzoeksuitkomsten een goede omschrijving geven van wat in de
echte wereld gebeurt; generaliseren naar anderen, populatie.

Interne validiteit; de mate waarin onderzoeksuitkomsten nauwkeurige of overtuigende informatie
leveren over causaliteit.

Threats to internal validity:

- History – externe factor
- Maturation: biologisch, psychologisch, emotioneel, tijd
- Testing; testen (opnieuw) uitvoeren, herkenning/ervaring