OG 9 1 vroedkunde blok 1.2

Taak 9: Anticonceptie, BV werken+afbouwen en verlofstelsels.
1. Soorten anticonceptie. volgorde vanaf bevalling
Natuurlijke methoden
 Lactatie amenorroe methode (LAM): door de hoge prolactinespiegels is er een
onderdrukking van LH en FSH waardoor er geen eisprong plaatsvindt tijden de
lactatieperiode.
* Amenorroe is de afwezigheid van ten minste drie menstruele perioden in de
vruchtbare leeftijd.
voorwaarden
*volledig BV geen bijvoeding
* voeden op verzoek dag en nacht met tussenpozen van max 6 uur
* niet kolven
* tot 6 maanden
 Natural family planning: vruchtbare periode identificeren obv 3 lichaamssignalen.
temperatuur
cervixslijm
stand van de cervix
 Geen of beschermde seks tijdens vruchtbare periode
coitus interruptus
coitus abstinentie

Barriere methoden
 diafragma/pessarium: is een siliconen kapje of ring met een flexibele rand dat de
baarmoederhals afsluit. Het verhindert zo dat er zaadcellen in de baarmoeder komen.
Zonder hormonen. Bijwerkingen: vaginale ontsteking, allergie
 condoom (man of vrouw)
 cervixkapje: portiokapje (merknaam Femcap) is een klein, flexibel latex, rubber of
plastic koepelvormig voorbehoedsmiddel dat over de baarmoederhals (cervix) past.

Combinatie Preparaten
 pil: De pil bevat 2 kunstmatige hormonen: oestrogeen en progestageen. bijwerkingen:
gewichtstoename, emotionele instabiliteit, buikpijn, hoofdpijn,
 Hormonale patch: oestrogeen en progestageen. Die hormonen worden via de huid in
het bloed opgenomen.
*Voordelen: wekelijks vervangen van de patch 3 weken per maand, geen
vermindering van de doeltreffendheid bij braken of diarree, regelmatige cyclus,
mogelijkheid om de regels uit te stellen
*Ongemakken: de aanhechting van de patch moet regelmatig gecontroleerd worden,
verhoogd risico op trombo-embolische arteriële en veneuze aandoeningen,
bijwerkingen: gewichtstoename, borstspanning, buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid
 vaginale ring: oestrogeen en progestageen. Die hormonen worden via de
vaginawand in het bloed opgenomen. expulsie van de ring of ongemakkelijk gevoel in
de vagina is mogelijk




Preparaten met alleen progestageen
 Hormoon spiraal: geeft een kleine hoeveelheid progestageen af, een kunstmatig
vrouwelijk geslachtshormoon dat vergelijkbaar is met progesteron. 3-5 jaar, plaatsen
door arts, bekkenpijn
 minipil:bevat 1 kunstmatig hormoon: progestageen. Dat hormoon zorgt ervoor dat: Er
geen eisprong meer plaatsvindt. Zaadcellen niet meer door het slijm van de

, baarmoederhals geraken. Een bevruchte eicel zich niet in de slijmvliesbekleding van
de baarmoeder kan nestelen.
 prikpil:bevat medroxyprogesteronacetaat, een kunstmatig vrouwelijk
geslachtshormoon dat vergelijkbaar is met progesteron. Om 3 maanden, niet langer
dan 2 jaar gebruiken, acne, hoofdpijn
 Hormonaal implantaat: geeft dagelijks een constante kleine hoeveelheid etonogestrel
af, een kunstmatig vrouwelijk geslachtshormoon dat vergelijkbaar is met het
natuurlijke hormoon progesteron. inbrengen in bovenarm
• Kan 3 jaar blijven zitten
• Kan 2 jaar blijven zitten bij BMI > 25


intra-uteriene methode
 Koperspiraal: Het koperspiraaltje bevat geen hormonen. 3-10 jaar.
bekkenbodeminfectie. Het koper in het spiraal voorkomt op 2 manieren een
zwangerschap:
*Koper is giftig voor de mannelijke zaadcellen. Daardoor zijn ze niet of nauwelijks in
staat om een eicel te bevruchten.
*Koper maakt het slijmvlies van de baarmoeder ook ongeschikt voor innesteling van
een bevruchte eicel.
 Hormoonspiraal


Definitieve methoden
 Sterilisatie vrouw: Bij vrouwen onderbreekt de dokter de eileiders. Daardoor geraken
zaadcellen niet meer tot bij de rijpe eicel en kunnen eicellen niet meer afdalen tot in
de baarmoeder.
 vasectomie man: Bij mannen onderbreekt de dokter de zaadleiders. Daardoor zitten
er geen zaadcellen meer in het sperma en is bevruchting onmogelijk.
2. Soorten anticonceptie tijdens BV

Borstvoeding
Na 6 weken mag er gestart worden van (hormonale) anticonceptie.
Wat niet: combinatiepreparaten hebben een negatief effect op hoeveelheid melkproductie.
Het mag geen oestrogeen bevatten.
 pil
 Hormonale patch
 vaginale ring
 pessarium/diafragma: de cervix heeft niet meer dezelfde vorm van voor de ZS, dus
moet opnieuw worden aangemeten.

Wat wel: Preparaten met alleen progestageen
 LAM:
• LAM niet meer betrouwbaar na eerste menstruatie na de bevalling
• LAM niet meer betrouwbaar bij bijvoeding
• LAM na 6 maanden niet meer betrouwbaar
• LAM niet meer betrouwbaar bij kolven

 Condoom: mag meteen na bevalling
 minipil
 prikpil
 Hormonaal inplantaat
 cervixkapje (grootste maat): na 6 weken
 Sterilisatie van de vrouw: liefst 6 weken wachten of tijdens sectio
 koperspiraal: na 6 weken, anders kans op perforatie baarmoeder.