Ontwikkelingsland Brazilië hoofdstuk 2 – Het ingerichte landschap
Paragraaf 2.1 – Stedelijke ontwikkeling
Bevolkingsspreiding en bevolkingsdichtheid
Brazilië heeft een hoge verstedelijkingsgraad (urbanisatiegraad) met
ongelijkmatige bevolkingsspreiding.
- Dichtbevolkte kustgebieden met veel grote steden
- Dunbevolkte binnenland met minder steden
Gevolgen voor het natuurlandschap:
- Langs kust is het oorspronkelijke Atlantische regenwoud (grotendeels) weg
- In het binnenland komt nog veel tropisch regenwoud voor, maar de
bewoonde wereld dringt steeds verder op
Verstedelijkingspatroon: een historisch erfenis
De concentratie van steden in kustprovincies ontstond al vroeg. De kuststeden
speelde vroeger een grote rol in de buitenlandse handel in land- en
mijnbouwproducten.
De oudste steden liggen in Noordoost-Brazilië. Via de steden werd suikerriet
uitgevoerd en werden slaven uit Afrika voor het werk op de suikerrietplantages
aangevoerd.
De stedelijke ontwikkeling in het zuidoosten vond later plaats, door de ontwikkeling
van de mijnbouw (18e eeuw). In de 19e eeuw nam de economie en politieke macht
toe (mijnbouw, koffieteelt Sao Paulo en Rio de Janeiro, vanaf 1822 onafhankelijk).
Vanaf 1930 was er vooral industrialisatie.
Het zuiden maakte een aparte ontwikkeling door. Dit werd een vestigingsgebied voor
Europese immigranten.
Het binnenland was lange tijd alleen terrein van avonturiers en grootgrondbezitters.
Het lag te ver weg en was daardoor geïsoleerd → relatief beperkte urbanisatiegraad.
Verschuivingen in verstedelijkingspatroon
Vanaf 1950 toename verstedelijkingstempo (urbanisatietempo) en
bevolkingsdruk (te snelle groei voor de bestaansmiddelen).
Oorzaken: industrialisatie in steden en armoede op het platteland.
Gevolgen: problemen met huisvesting en werkgelegenheid in steden.
Oplossing: meer aandacht voor het binnenland: in 1960 nieuwe hoofdstad Brasilia
en vrijhandelszone (gebied waar goederen met weinig handelsbelemmering
geëxporteerd en geïmporteerd kunnen worden) rond Manaus.
Verstedelijking en infrastructuur
De nieuwe infrastructuur vanuit Brasilia lokt agrarische multinationale
ondernemingen (mno’s) naar het binnenland. Nieuwe (middel)grote steden
ontstonden en bestaande slaperige stadjes kwamen tot leven.
In het noorden (Amazonegebied) is er ook een nieuwe infrastructuur, toename
landbouw, mijnbouw en nieuwe steden. Urbanisatietempo neemt toe, in grote steden
af.
, Een nieuw patroon
De bevolking van kleinere steden in de buurt van miljoenensteden in het kustgebied
neemt toe. De miljoenensteden hebben te maken met luchtvervuiling en files,
hierdoor gaan grote bedrijven er weg Veel anderen volgden dit voorbeeld.
Netwerk
Steden in Zuidoost-Brazilië vormen een stedelijk netwerk. Daarbij zorgen de vele
contacten tussen bedrijven, overheden en instellingen voor een samenhangend
geheel. Ze hebben onderling veel relaties.
De voorwaarde voor een economisch en politieke samenwerking in een stedelijk
netwerk is een goede infrastructuur. Het vervoer binnen steden is vaak lastig.
Paragraaf 2.1 – Stedelijke ontwikkeling
Bevolkingsspreiding en bevolkingsdichtheid
Brazilië heeft een hoge verstedelijkingsgraad (urbanisatiegraad) met
ongelijkmatige bevolkingsspreiding.
- Dichtbevolkte kustgebieden met veel grote steden
- Dunbevolkte binnenland met minder steden
Gevolgen voor het natuurlandschap:
- Langs kust is het oorspronkelijke Atlantische regenwoud (grotendeels) weg
- In het binnenland komt nog veel tropisch regenwoud voor, maar de
bewoonde wereld dringt steeds verder op
Verstedelijkingspatroon: een historisch erfenis
De concentratie van steden in kustprovincies ontstond al vroeg. De kuststeden
speelde vroeger een grote rol in de buitenlandse handel in land- en
mijnbouwproducten.
De oudste steden liggen in Noordoost-Brazilië. Via de steden werd suikerriet
uitgevoerd en werden slaven uit Afrika voor het werk op de suikerrietplantages
aangevoerd.
De stedelijke ontwikkeling in het zuidoosten vond later plaats, door de ontwikkeling
van de mijnbouw (18e eeuw). In de 19e eeuw nam de economie en politieke macht
toe (mijnbouw, koffieteelt Sao Paulo en Rio de Janeiro, vanaf 1822 onafhankelijk).
Vanaf 1930 was er vooral industrialisatie.
Het zuiden maakte een aparte ontwikkeling door. Dit werd een vestigingsgebied voor
Europese immigranten.
Het binnenland was lange tijd alleen terrein van avonturiers en grootgrondbezitters.
Het lag te ver weg en was daardoor geïsoleerd → relatief beperkte urbanisatiegraad.
Verschuivingen in verstedelijkingspatroon
Vanaf 1950 toename verstedelijkingstempo (urbanisatietempo) en
bevolkingsdruk (te snelle groei voor de bestaansmiddelen).
Oorzaken: industrialisatie in steden en armoede op het platteland.
Gevolgen: problemen met huisvesting en werkgelegenheid in steden.
Oplossing: meer aandacht voor het binnenland: in 1960 nieuwe hoofdstad Brasilia
en vrijhandelszone (gebied waar goederen met weinig handelsbelemmering
geëxporteerd en geïmporteerd kunnen worden) rond Manaus.
Verstedelijking en infrastructuur
De nieuwe infrastructuur vanuit Brasilia lokt agrarische multinationale
ondernemingen (mno’s) naar het binnenland. Nieuwe (middel)grote steden
ontstonden en bestaande slaperige stadjes kwamen tot leven.
In het noorden (Amazonegebied) is er ook een nieuwe infrastructuur, toename
landbouw, mijnbouw en nieuwe steden. Urbanisatietempo neemt toe, in grote steden
af.
, Een nieuw patroon
De bevolking van kleinere steden in de buurt van miljoenensteden in het kustgebied
neemt toe. De miljoenensteden hebben te maken met luchtvervuiling en files,
hierdoor gaan grote bedrijven er weg Veel anderen volgden dit voorbeeld.
Netwerk
Steden in Zuidoost-Brazilië vormen een stedelijk netwerk. Daarbij zorgen de vele
contacten tussen bedrijven, overheden en instellingen voor een samenhangend
geheel. Ze hebben onderling veel relaties.
De voorwaarde voor een economisch en politieke samenwerking in een stedelijk
netwerk is een goede infrastructuur. Het vervoer binnen steden is vaak lastig.
