Summary SWK 5 - Jeugdrecht (SWK5)

Sociaalwetenschappelijke kader 5
Jeugdrecht

College 1: Familierecht

Familierecht
 Rechtsverhouding tussen personen op het terrein van families en relaties

 Verticale relaties
 V.b. afstamming en ouderlijk gezag

 Horizontale relaties
 V.b. huwelijk en geregistreerd partnerschap

Afstammingsrecht
 Regels de afstamming tussen ouders en kinderen
 Geeft antwoord op de vraag:’ Wie zijn volgens de wet familie van elkaar?’
 Dwingend recht= er is geen ruimte om dingen op dit gebied zelf te regelen.

Juridische ouder
 Levenslange band tussen ouder en kind
 Een kind houdt zijn beide juridische ouders, ongeacht wat er in het leven tussen ouder
en kind gebeurt.

Juridische moeder
 Bevalling bepaalt de juridische moeder
Juridische vader
 Vader van rechtswege
 Vader door erkenning
 Vader door gerechtelijke vaststelling
 Vader door adoptie

Twee moeders
 Sinds april 2014: moederschap van rechtswege
 Moederschap door erkenning
 Moederschap door gerechtelijke vaststelling

Gevolgen juridisch ouderschap
 Gezag (niet van rechtswege? Dan eerst erkenning en aanvragen gezag nodig).
 Omgang
 Onderhoud
 Familienaam
 Wettelijke erfgenaam
 Nederlandse nationaliteit
 Belanghebbende in de rechtbank

Adoptie
- Juridisch ouderschap kan ook worden verkregen via adoptie

,Nederlandse adoptie voorwaarden:
 In kennelijk belang van het kind
 Mening van het kind belangrijk
 Voorwaarden biologische ouders
 Voorwaarden adoptief ouders

Internationale adoptie = strenge procedure
 Adoptie is mogelijk voor getrouwde/niet getrouwde stellen en homoseksuele stellen en
lesbische stellen en voor alleenstaande

Gevolgen van gezag
 Opvoeding en verzorging van het kind
 Financiële bewindvoering
 Wettelijke vertegenwoordiger

Bij conflict ouders en kinderen = bijzonder curator


Minderjarigheid
 De Nederlandse wet spreekt over ‘minderjarigen en meerderjarigen
 Minderjarigen= onder de 18
 Meerderjarigen= boven de 18
 Handelingsonbekwaam
 Niet zelfstandig in het juridisch verkeer optreden
 Niet zelfstandig dure uitgaven doen
Uitzonderingen
 Handlichting
 Aanvragen meerderjarigheidsverklaring
 Hoorrecht= minderjarigen boven de 12 jaar hebben recht op hoorrecht.
Gezag
 Minderjarigen staan onder gezag. Het gezag heeft betrekking op de persoon van de
minderjarige, het beheer over zijn vermogen en zijn vertegenwoordiging in burgerlijke
handelingen.
 Alle minderjarigen staan onder gezag
 Van hun ouders, een ouder alleen of van een voogd
 Gezagsrecht is dwingend recht

Juridisch gezag
 Levenslange juridische banden tussen ouder en kind

Ouderlijk gezag
 Uitsluitend over de opvoedrelatie en eindigt wanneer jeugdige 18 jaar oud is.
 Omvat de plicht en het recht van de ouder om zijn minderjarig kind te verzorgen en op
te voeden

, Gevolgen gezag
 Opvoeding en verzorging van het kind
 Financiële bewingvoering
 Wettelijke vertegenwoordiging
Bij conflict ouders en kinderen = bijzonder curator

Wie heeft gezag?
2 personen hebben gezag

1. Ouders hebben formele relatie (gehuwd/geregistreerd partnerschap)
2. Ouders hebben geen formele relatie
3. Ouders en een niet ouder

Niet bevoegd om gezag uit te oefenen
 Minderjarig (zonder meerderjarigheidsverklaring)
 Onder curatele gesteld
 Zeer slechte psychische toestand

Scheiding en gezag
 Gezamenlijk gezag wordt in beginsel voortgezet na de scheiding
 Ouderschapsplan
 Eenhoofdig gezag klemcriterium

Jeugdhulp en jeugdwet

Jeugdhulp in Nederland
 Jeugdhulpverlening op vrijwillige basis
 Jeugdbescherming (gedwongen jeugdzorg)
 Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen (GGZ-jeugd)
 Jeugdzorg voor licht verstandelijk beperkten jeugdigen (LVB-Jeugd)

Vanaf 2015 gemeente verantwoordelijk voor al deze vormen van hulp

Jeugdwet
 Uitgangspunt: verantwoordelijkheid voor het gezond en veilig opgroeien van
jeugdigen ligt allereerst bij de ouders en de jeugdige zelf.
 Gemeente cruciale rol: bepaald en welke voorziening een jeugdige of gezin nodigt
heeft

Jeugdhulp
 Uitgangspunt:
 Preventie en uitgaan van wat ouders en jeugdigen zelf kunnen, zo nodig met inzet van
sociaal netwerk
 De medicaliseren, ontzorgen en normaliseren door onder meer het opvoedkundig
klimaat in en om het gezin te versterken
 Eerder juiste hulp op maat bieden om dure gespecialiseerde hulp te verminderen
 Integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt: 1gezin, 1 plan en 1 regisseur.
 Meer ruimte voor professionals door verminderen van regels en administratieve lasten
Internationaal jeugdrecht
 Internationaal verdrag inzake de rechten va het kind (IVRK)