Samenvatting Historische Context China 6VWO | belangrijk onderdeel van CE

CHINA VAN KEIZERRIJK TOT KAPITALISME
3.1 – Het Chinese keizerrijk van 1842 tot 1911
In 1842 had China een landbouw stedelijke samenleving met een centraal gezag, er waren lange
periodes van stabiliteit en eenheid. In China was het bestuur gebaseerd op confucianisme, het
streven naar harmonie, orde en het vermijden van chaos. Iedereen moest zich houden aan deugden
als plichtsbetrachting, beleefdheid en eerbied voor ouderen en mensen die boven je stonden.
Bovenaan in de hiërarchie stond de keizer, die regeerde met het hemels mandaat samen met zijn
mandarijnen (staatsambtenaren). Deze werden alleen toegelaten als ze het strenge examen behalen.

In de 19e eeuw was de Qing familie aan de macht in China, ze kwamen uit Mantsjoerije en waren
daarmee een etnische minderheid in China. Het merendeel van de bevolking waren Han-Chinezen.
Nadat de bevolking tussen 1650 en 1800 veel is toegenomen, was China het meest welvarende land
ter wereld en zagen de Chinezen zich zelf ook als het beste.

Al sinds de 19e voeren de Europeanen handel met de Chinezen, echter mochten de Europese
handelaren slechts in één haven komen zodat er zo min mogelijk buitenlandse invloed kwam. De
Britten verkochten alleen zoveel opium aan China dat er meer zilver uitging dan binnen kwam. In
1839 besloot de keizer in te grijpen door een lading Britse opium te verbranden, de Britten stuurde
schepen die de Chinese kust bombardeerden en schepen lieten zinken. Deze eerste Opiumoorlog
maakte duidelijk dat China ver achter liep door de wetenschappelijke en industriële revolutie. In
1842 eindigde de oorlog met het verdrag van Nanking, de Britten mochten nu in vijf andere steden
ook handel drijven en kregen Hong Kong. Andere landen sloten ook deze ongelijke verdragen met
China wat uiteindelijk leidde tot de Tweede Opiumoorlog, de Chinezen probeerde onder de
afspraken uit te komen. Als reactie bezette de Franse en Britten Peking en kregen ze in nog meer
havens de macht. Steeds meer landen kregen exterritoriale rechten in Chinese steden, hele steden
kregen een westerse uitstraling.

Door de toenemende bevolking ontstonden er in 1850 hongersnoden wat in combinatie met de
westerse invloed leiden tot de Taipingopstand in 1851. De Han-Chinezen keerde zich tegen de Qin-
dynastie en een Chinese versie van het Christendom was tegen het boeddhisme. Op een hoogtepunt
van de opstand had de Taiping een groot deel van China in zijn handen, hun ideeën leken op het
communisme. Tegelijkertijd begon in het noorden de Nianopstand, hierbij ging het om het doden
van de rijken en helpen van de armen. Met Franse en Britse hulp kon de Chinese regering deze
opstanden met veel ellende en geweld neerslaan.

Vanaf 1860 ontstond de zelfversterkingsbeweging, het doel was om China weer een machtig en
welvarend land te maken door modernisering. Om het buitenland te verslaan moet China leren van
de rest en de moderne technologie overnemen. Echter bleven de veranderingen beperkt tot de
steden doordat ze werden tegengewerkt door conservatieven. Dat China niet sterk genoeg was bleek
ook toen Japan, Korea in nam wat oorspronkelijk van China was. Nadat China de oorlog had verklaard
was er een verplettende nederlaag. China moest Korea en het eiland Taiwan aan Japan geven en
concessies in Chinese havensteden. Na deze oorlog besloten meerdere Westerse landen dit ook te
doen, hierdoor kregen steeds meer Chinese steden een westers uiterlijk.

Deze nederlagen stimuleerden de hervormingsbeweging, maar opnieuw wonnen de conservatieven
die de steun hadden van Cixi de tante van de keizer. Ondertussen kwamen de Boksers op, deze
groep was niet tegen de keizer maar tegen de buitenlandse invloed. In 1900 vond de Boksersopstand