HOOFDSTUK 4: LIJDEN EN DOOD
DE ZIN VAN HET LEVEN
1. GRIEKSE VISIE
* Zekere orde in universum
* Werkelijkheid heeft doel
* Elk deel van de werkelijkheid heeft een doel
* Doel is = realiseren van natuur
* Doel van de mens = realiseren van redelijkheid → mensen kunnen nadenken dus we moeten zo
ver mogelijk nadenken
* Ook in christelijke visie: bvb. ‘boek der natuur.
2. ZIN VINDEN VS. ZIN GEVEN
* Werkelijkheid lijkt niet om ons bekommerd
* Structuur van de werkelijkheid garandeert niet dat ons leven gelukkig of zinvol is (zie anti-
natalisten).
* ‘Zingeving’ is modern idee
* Voorbeeld van moderne invulling van zin: realiseren van projecten.
* Mensen gaan vaak niet meer zoeken wat zin van het leven is → we moeten zelf zin geven aan ons
leven → van nature uit doen, hier niet over nadenken
* ‘Het is beter om niet geboren te worden’ want je bent niet zeker of het een goed leven gaat zijn
DE ZIN VAN HET LIJDEN
1. THEODICEE: KENNIS (leibniz)
* Als God algoed, alwetend en almachtig is, waarom lijden we dan?
* Wat is zin van lijden?
* Antwoord: Theodicee (Leibniz)
- Deel van lijden is zinvol → kan zijn dat we denken dat het zinloos is door beperkte
perspectieven → maar vanuit God’s perspectief (perspectief van de eeuwigheid) zal het wel
zinvol zijn
- Deel van lijden is onvermijdelijk (prijs die we voor ander goed betalen) → noodzakelijk voor
best mogelijke universum?
* “Is iederen vorm van lijden per sé zinvol of onvermijdelijk?”
* Argumenten bij bekritisering
ð Holocaust = goed en zinvol??
2. DRIE PROBLEMEN
* Underachiever: ‘Had God geen betere wereld kunnen maken?’ → is alles echt nodig? → bv.
kinderverlamming?
* Heiligheid: ‘De heiligheid van God is besmet door het kwade’ → God aan bron van niet zinvol
lijden → God denkt zelf aan kwade?
* Ambiguïteit: ‘Wat is de beste wereld?’ → zoiets als hoogst mogelijke getal? → Bestaat het wel?
15
DE ZIN VAN HET LEVEN
1. GRIEKSE VISIE
* Zekere orde in universum
* Werkelijkheid heeft doel
* Elk deel van de werkelijkheid heeft een doel
* Doel is = realiseren van natuur
* Doel van de mens = realiseren van redelijkheid → mensen kunnen nadenken dus we moeten zo
ver mogelijk nadenken
* Ook in christelijke visie: bvb. ‘boek der natuur.
2. ZIN VINDEN VS. ZIN GEVEN
* Werkelijkheid lijkt niet om ons bekommerd
* Structuur van de werkelijkheid garandeert niet dat ons leven gelukkig of zinvol is (zie anti-
natalisten).
* ‘Zingeving’ is modern idee
* Voorbeeld van moderne invulling van zin: realiseren van projecten.
* Mensen gaan vaak niet meer zoeken wat zin van het leven is → we moeten zelf zin geven aan ons
leven → van nature uit doen, hier niet over nadenken
* ‘Het is beter om niet geboren te worden’ want je bent niet zeker of het een goed leven gaat zijn
DE ZIN VAN HET LIJDEN
1. THEODICEE: KENNIS (leibniz)
* Als God algoed, alwetend en almachtig is, waarom lijden we dan?
* Wat is zin van lijden?
* Antwoord: Theodicee (Leibniz)
- Deel van lijden is zinvol → kan zijn dat we denken dat het zinloos is door beperkte
perspectieven → maar vanuit God’s perspectief (perspectief van de eeuwigheid) zal het wel
zinvol zijn
- Deel van lijden is onvermijdelijk (prijs die we voor ander goed betalen) → noodzakelijk voor
best mogelijke universum?
* “Is iederen vorm van lijden per sé zinvol of onvermijdelijk?”
* Argumenten bij bekritisering
ð Holocaust = goed en zinvol??
2. DRIE PROBLEMEN
* Underachiever: ‘Had God geen betere wereld kunnen maken?’ → is alles echt nodig? → bv.
kinderverlamming?
* Heiligheid: ‘De heiligheid van God is besmet door het kwade’ → God aan bron van niet zinvol
lijden → God denkt zelf aan kwade?
* Ambiguïteit: ‘Wat is de beste wereld?’ → zoiets als hoogst mogelijke getal? → Bestaat het wel?
15
